មេរៀនទី១២៖ ផែនទីលំហូរ ពហុអថេរ និងពេលវេលា¶

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១២ ក្នុងចំណោម ១៥

មេរៀនមុនៗបង្ហាញ អថេរមួយ នៅពេលមួយ។ ការងារពិតតែងត្រូវការច្រើនជាងនេះ៖ ចលនារវាងកន្លែង (ចំណាកស្រុក ពាណិជ្ជកម្ម) អថេរពីរក្នុងផែនទីតែមួយ និងការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា។

មេរៀននេះណែនាំផែនទីលំហូរ ផែនទីពីរអថេរ និងវិធីបង្ហាញពេលវេលា ព្រមទាំងដែនកំណត់នៃវិធីនីមួយៗ។

១២.១. គោលបំណងសិក្សា¶

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

រចនាផែនទីលំហូរ៖ ទទឹងបន្ទាត់ ទិសដៅ និងការកាត់បន្ថយការត្រួតគ្នា។
ពន្យល់ផែនទីពីរអថេរ និងសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី ៩ ក្រឡា។
ជ្រើសវិធីបង្ហាញពេលវេលា៖ ផែនទីតូចច្រើន ចលនា ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ ឬក្រាបអម។
វាយតម្លៃថាតើផែនទីស្មុគស្មាញច្រើនពេក ឬអត់។
ជ្រើសរវាងផែនទីតែមួយ និងផែនទីច្រើន។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶

ខ្លឹមសារមេរៀនទី៩ និងមេរៀនទី១០។
ខ្លឹមសារមេរៀនទី៨៖ ឈុតពណ៌។

១២.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ផែនទីដែលមានខ្សែច្រើនពេក¶

ការិយាល័យស្ថិតិមួយធ្វើផែនទីចំណាកស្រុកក្នុងស្រុក ដោយគូសបន្ទាត់ពីខេត្តទាំង ២៤ ទៅរាជធានី ព្រមទាំងបន្ទាត់រវាងខេត្តនីមួយៗផងដែរ។ លទ្ធផលមានបន្ទាត់ជាង ៦០០ ដែលត្រួតគ្នាទាំងស្រុង។ គ្មាននរណាអានបានទេ។

អ្នកគ្រប់គ្រងសួរថា៖ «តើយើងអាចបង្ហាញលំហូរធំៗតែប៉ុណ្ណោះបានទេ? ហើយបើដកលំហូរតូចចេញ តើយើងលាក់អ្វីខ្លះ?»

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖

តើផែនទីលំហូរត្រូវរចនាយ៉ាងណា?
តើអាចបង្ហាញអថេរច្រើនក្នុងផែនទីតែមួយបានទេ?
តើការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា បង្ហាញយ៉ាងណាឱ្យស្មោះត្រង់?

១២.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶

១២.៣.១. ផែនទីលំហូរ¶

ផែនទីលំហូរ (Flow map) បង្ហាញចលនា ឬទំនាក់ទំនងរវាងទីតាំង។ ធាតុសំខាន់៖

រូបទី១២.១៖ កាយវិភាគផែនទីលំហូរ។ ទទឹងបន្ទាត់ត្រូវធ្វើមាត្រដ្ឋានតាមឫសការ៉េ ដូចសញ្ញាសមាមាត្រដែរ ហើយបន្ទាត់កោងកាត់បន្ថយការត្រួតគ្នា។

ធាតុ	ការអនុវត្តល្អ
ទទឹងបន្ទាត់	∝ √តម្លៃ ដូចសញ្ញាសមាមាត្រ (មេរៀនទី១០)
ទិសដៅ	ព្រួញ · ពណ៌ចាប់ផ្ដើម → ចប់ · ឬបន្ទាត់កោងតាមទ្រនិចនាឡិកា
ការត្រួតគ្នា	បន្ទាត់កោង · ភាពថ្លា · រៀបលំដាប់ធំមុន
ចំនួនលំហូរ	ត្រងលំហូរតូច ឬបូកតាមក្រុម (ខេត្ត → តំបន់)

ពិសោធន៍៖ ផែនទីលំហូរ

ប្ដូររវាងទទឹង ∝ √តម្លៃ និង ∝ តម្លៃ។ បន្ទាប់មករំកិលកម្រិតកំណត់ ដើម្បីលាក់លំហូរតូច។ តើផែនទីងាយអានជាងទេ ហើយអ្នកលាក់អ្វីខ្លះ?

ការត្រង

ការបង្ហាញតែលំហូរធំ ធ្វើឱ្យផែនទីអានបាន ប៉ុន្តែអាចលុបលំនាំសំខាន់ (ឧ. លំហូរតូចៗជាច្រើនពីខេត្តជាយដែន)។ ត្រូវសរសេរកម្រិតកំណត់ក្នុងកំណត់សម្គាល់៖ «បង្ហាញតែលំហូរលើស ៥ ០០០ នាក់»។

១២.៣.២. ផែនទីពហុអថេរ¶

វិធីបង្ហាញអថេរពីរ ឬច្រើន៖

វិធី	របៀប	ប្រុងប្រយ័ត្ន
ពីរអថេរ (Bivariate choropleth)	ក្រឡាពណ៌ ៣ × ៣	អ្នកអានត្រូវរៀនអានសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី
Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រ	ពណ៌ = អត្រា · ទំហំ = ចំនួន	ច្បាស់ជាង និងប្រើញឹកញាប់ជាង
ក្រាបតូចលើផែនទី	ក្រាបចំណិត ឬសសរនៅលើតំបន់	ក្រាបចំណិតតូចអានពិបាក
ផែនទីតូចច្រើន	ផែនទីមួយក្នុងមួយអថេរ	ត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ស្រប

ពិសោធន៍៖ ផែនទីពីរអថេរ

ប្ដូររវាងផែនទីពីរអថេរ និងផែនទីអថេរតែមួយ។ តើអ្នកមើលឃើញការផ្សំ «ដង់ស៊ីតេទាប + អក្ខរកម្មទាប» នៅឯណា?

ក្បួន៖ បើសារៈសំខាន់ត្រូវការតែអថេរមួយ កុំបន្ថែមអថេរទីពីរ។ ផែនទីពីរអថេរសមស្របពេលសំណួរពិតជាអំពី ការផ្សំ។

មុខ Chernoff (Chernoff faces) ជាវិធីពហុអថេរដ៏ចម្លែកមួយ៖ អថេរនីមួយៗគ្រប់គ្រងផ្នែកមួយនៃមុខមនុស្ស (រាងមុខ ទំហំភ្នែក ច្រមុះ ការញញឹមរបស់មាត់)។ ភ្នែកមនុស្សស្គាល់មុខបានលឿន ដូច្នេះតំបន់ដែល «សប្បាយ» ឬ «ក្រៀមក្រំ» លេចចេញភ្លាមៗ។ ប៉ុន្តែការអានតម្លៃពិតពិបាក មុខអាចត្រូវយល់ថាជាការវិនិច្ឆ័យលើមនុស្សនៅតំបន់នោះ ហើយអថេរដែលដាក់លើផ្នែកធំ (ផ្ទៃមុខ) លេចធ្លោជាងអថេរដែលដាក់លើផ្នែកតូច។ ប្រើវាសម្រាប់ការបង្រៀន ឬការរុករកទិន្នន័យ មិនមែនសម្រាប់របាយការណ៍ផ្លូវការទេ។

រូបទី១២.២៖ មុខ Chernoff តាមខេត្ត ដាក់តាមទីតាំងកាតូក្រាម Dorling។ ផ្ទៃមុខ = ប្រាក់ចំណូល · ភ្នែក = សុខភាព · ច្រមុះ = អក្ខរកម្ម · មាត់ = ផ្លូវ។ មុខបីខាងក្រោមបង្ហាញតម្លៃទាប មធ្យម និងខ្ពស់។ អថេរក្នុងរូបនេះជាទិន្នន័យគំរូសម្រាប់បង្រៀន។

១២.៣.៣. ការបង្ហាញពេលវេលា¶

វិធីសំខាន់ៗ៖

រូបទី១២.៣៖ វិធីបង្ហាញការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា។ ផែនទីតូចច្រើនត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ និងឈុតពណ៌ដូចគ្នា ទើបប្រៀបធៀបបាន។

វិធី	គុណសម្បត្តិ	គុណវិបត្តិ
ផែនទីតូចច្រើន (Small multiples)	ប្រៀបធៀបដោយភ្នែក · បោះពុម្ពបាន	ផែនទីតូច ៤ ទៅ ៨ ជាអតិបរមា
ចលនា (Animation)	បង្ហាញដំណើរបន្ត	មើលពេលក្រោយមិនបាន · ត្រូវការអេក្រង់
ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ	បង្ហាញភាពខុសគ្នាដោយផ្ទាល់	បាត់តម្លៃដើម និងចុងក្រោយ
ផែនទី + ក្រាបពេលវេលា	ផ្សំលំហ និងពេលវេលា	ត្រូវការកន្លែង

ក្បួនមាស៖ ពេលបង្ហាញឆ្នាំច្រើន ត្រូវប្រើ ព្រំថ្នាក់ និងឈុតពណ៌ដូចគ្នា សម្រាប់គ្រប់ផែនទី។ បើមិនដូច្នោះទេ ភ្នែកប្រៀបធៀបពណ៌ ដែលមិនតំណាងតម្លៃដូចគ្នា។

សម្រាប់ ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ ប្រើឈុតពណ៌ពីរទិស ជាមួយសូន្យនៅកណ្ដាល (កើន = ពណ៌មួយ · ថយ = ពណ៌មួយទៀត)។ ត្រូវសម្រេចថាបង្ហាញ ភាពខុសគ្នាដាច់ខាត (នាក់) ឬ ភាគរយប្រែប្រួល ព្រោះទាំងពីរផ្ដល់ផែនទីខុសគ្នា។

១២.៣.៤. តើផែនទីស្មុគស្មាញពេកឬទេ?¶

សំណួរពិនិត្យ៖

តើអ្នកអានអាចពន្យល់សារនៃផែនទីក្នុងមួយប្រយោគ ក្រោយមើល ១០ វិនាទីឬទេ?
តើសញ្ញាសម្គាល់ផែនទីវែងជាងផែនទីខ្លួនឯងឬទេ?
តើមានអថេរណាដែលមិនចាំបាច់សម្រាប់សំណួរឬទេ?
តើអាចបំបែកជាផែនទីពីរដែលសាមញ្ញជាងបានទេ?

ការបំបែកជាផែនទីពីរ ជាដំណោះស្រាយដែលត្រឹមត្រូវញឹកញាប់ជាងការបង្ហាប់អ្វីៗទាំងអស់ក្នុងផែនទីតែមួយ។ ចំណាំថាផែនទីអន្តរកម្ម (លើអ៊ីនធឺណិត) អាចបង្ហាញស្រទាប់ច្រើន ដោយឱ្យអ្នកអានបើក ឬបិទ ដែលជាជម្រើសល្អ ពេលចេញផ្សាយអនឡាញ។

១២.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ រចនាផែនទីចំណាកស្រុកឡើងវិញ¶

ផែនទីដើមមានបន្ទាត់ជាង ៦០០។ គោលដៅ៖ បង្ហាញលំហូរធំៗទៅរាជធានី ដោយស្មោះត្រង់។

ជំហានទី១៖ កំណត់សំណួរ¶

«ខេត្តណាផ្ញើមនុស្សទៅភ្នំពេញច្រើនជាងគេ?» → តម្រូវការតែលំហូរដែលមានគោលដៅភ្នំពេញ ពោលគឺ ២៤ បន្ទាត់ជំនួសឱ្យ ៦០០។

ជំហានទី២៖ ជ្រើសមាត្រដ្ឋានទទឹង¶

ទទឹង = k × √តម្លៃ ដែលទទឹងអតិបរមា ៦ មម។ លំហូរតូចបំផុតនៅតែមើលឃើញ (ប្រហែល ០,៨ មម)។

ជំហានទី៣៖ កាត់បន្ថយការត្រួតគ្នា¶

បន្ទាត់កោងបន្តិច · ភាពថ្លា ៦០% · គូរលំហូរធំមុន រួចលំហូរតូចនៅលើ។

ជំហានទី៤៖ បន្ថែមបរិបទ¶

ព្រំខេត្តពណ៌ស្រាល · ចំណុចគោលដៅច្បាស់ · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីបីទទឹង ជាមួយតម្លៃមូល។

ជំហានទី៥៖ ស្មោះត្រង់អំពីអ្វីដែលមិនបង្ហាញ¶

កំណត់សម្គាល់៖ «ផែនទីនេះបង្ហាញតែលំហូរដែលមានគោលដៅភ្នំពេញ។ លំហូររវាងខេត្ត និងលំហូរត្រឡប់ មិនបានបង្ហាញទេ»។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶

«ការកំណត់សំណួរឱ្យតូច (លំហូរទៅភ្នំពេញតែប៉ុណ្ណោះ) ធ្វើឱ្យផែនទីអានបាន ដោយមិនកុហក ព្រោះកំណត់សម្គាល់ប្រាប់ច្បាស់ថាអ្វីខ្លះមិនបានបង្ហាញ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ផែនទីនេះមិនបង្ហាញលំហូរសុទ្ធទេ។ ខេត្តដែលផ្ញើមនុស្សច្រើនទៅភ្នំពេញ ក៏អាចទទួលមនុស្សត្រឡប់ច្រើនដែរ។ ដើម្បីនិយាយអំពីចំណាកស្រុកសុទ្ធ ត្រូវការទិន្នន័យទាំងពីរទិស។

សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ពេលវេលា និងលំហូរដែលអានបាន¶

រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី

ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។

បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ¶

អ្នកចង់ប្រៀបធៀបសេវាទឹកនៅឃុំសាកល្បងពីឆ្នាំ 2020 ទៅ 2025។ ផែនទី animation ធ្វើឱ្យមើលឃើញការផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែអ្នកអានអាចភ្លេចស្ថានភាពដើម។

ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ¶

Small multiples ដាក់ផែនទីឆ្នាំផ្សេងៗក្បែរគ្នា ដើម្បីប្រៀបធៀបដោយមិនពឹងការចងចាំ។ Animation មានប្រយោជន៍សម្រាប់លំដាប់ និងចលនា តែត្រូវមាន Pause, Step និងស្លាកពេលវេលា។ មាត្រដ្ឋាន extent ពណ៌ និងព្រំថ្នាក់ត្រូវនៅថេរ។

Flow map អាចតំណាងទំហំ និងទិសនៃលំហូររវាងទីកន្លែង។ ខ្សែតភ្ជាប់មិនចាំបាច់ជាផ្លូវធ្វើដំណើរពិត។ ប្រើទទឹងខ្សែសមាមាត្រនឹងបរិមាណ បង្ហាញឯកតា និងប្រាប់អ្វីដែលត្រូវបានកាត់ចេញក្រោម threshold។ Bivariate map ត្រូវការការអានអ័ក្សពីរនៃ Legend និងមិនគួរប្រើពេលសំណួរតែមួយអាចឆ្លើយដោយផែនទីសាមញ្ញ។

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់¶

បញ្ហា / Before — រាល់ឆ្នាំប្ដូរ Legend ហើយ animation លឿនគ្មាន Pause។

កែលម្អ / After — ប្រើព្រំថ្នាក់ថេរ ស្លាកឆ្នាំ និងការគ្រប់គ្រងពេលវេលាដោយអ្នកអាន។

រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។ ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។

គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង¶

ចំនួនអ្នកធ្វើដំណើរ 100, 200 និង 400 នាក់ អាចប្រើទទឹង 1, 2 និង 4 មម។ អត្រាសេវាទឹកកើនពី 40% ទៅ 60% មានកំណើន 20 ពិន្ទុភាគរយ ប៉ុន្តែ relative increase=(60−40)/40×100=50%។ ត្រូវសរសេរច្បាស់ថាកំពុងបង្ហាញរង្វាស់ណា។

ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ¶

ក្នុង flow ប្ដូរ threshold ហើយកត់លំហូរតូចដែលត្រូវបានលាក់។
ក្នុង time-player ខាងក្រោម ចុចមួយជំហានម្ដង និងពិនិត្យថា Legend នៅថេរ។
ប្រើតារាងតម្លៃជាមួយ animation ដើម្បីឆ្លើយការប្រែប្រួលជាលេខ។

សាកល្បង	ការព្យាករណ៍មុនចុច	អ្វីដែលឃើញ	មូលហេតុ
លក្ខខណ្ឌដើម	សរសេរការរំពឹង	កត់តម្លៃ/លំនាំ	ភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត
ប្ដូរអថេរមួយ	ព្យាករណ៍ម្ដងទៀត	ប្រៀបធៀបនឹងដើម	ពន្យល់ដោយភស្តុតាង

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS¶

បញ្ហាប្រឈម៖ បង្កើត small multiples ពីរឆ្នាំដែលប្រើ extent និង Legend ដូចគ្នា។ សរសេរចំណងជើងមួយដែលបែងចែក % និងពិន្ទុភាគរយ។

QGIS៖ ប្រើ duplicated layers សម្រាប់ឆ្នាំផ្សេង ហើយ copy/paste style ដើម្បីរក្សាព្រំថ្នាក់។ ក្នុង Layout ដាក់ map frames ពីរដែលមាន extent ដូចគ្នា។ សម្រាប់ទិន្នន័យមានកាលបរិច្ឆេទ អាចប្រើ Temporal Controller។

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។ ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 12 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។

សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង¶

1. 40%→60% កើនប៉ុន្មានពិន្ទុភាគរយ? 50 20 60

មើលហេតុផល / Explanation

20 — 60−40=20 ពិន្ទុភាគរយ។

2. Flow line គឺផ្លូវធ្វើដំណើរពិតជានិច្ចឬ? បាទ តែខ្សែកោង ទេ

មើលហេតុផល / Explanation

ទេ — វាអាចបង្ហាញតែ origin–destination។

3. Animation គួរមាន? Pause និងស្លាកពេលវេលា លេងលឿនជានិច្ច Legend ថ្មីរាល់ frame

មើលហេតុផល / Explanation

Pause និងស្លាកពេលវេលា — អ្នកអានត្រូវអាចគ្រប់គ្រង និងប្រៀបធៀបបាន។

សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស? ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។

១២.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១២។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

១២.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶

១. «ផែនទីលំហូរត្រូវបង្ហាញលំហូរទាំងអស់» ការបង្ហាញទាំងអស់ធ្វើឱ្យគ្មាននរណាអានបាន។ ត្រងដោយប្រាប់កម្រិតកំណត់។

២. «ទទឹងបន្ទាត់គួរសមាមាត្រនឹងតម្លៃ» ដូចសញ្ញាសមាមាត្រដែរ ភ្នែកអានផ្ទៃបន្ទាត់។ ប្រើឫសការ៉េ។

៣. «ផែនទីពីរអថេរតែងល្អជាងផែនទីពីរ» សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី ៩ ក្រឡាតម្រូវឱ្យអ្នកអានរៀន។ សម្រាប់អ្នកអានទូទៅ ផែនទីពីរច្រើនតែច្បាស់ជាង។

៤. «ចលនាជាវិធីល្អបំផុតសម្រាប់ពេលវេលា» ចលនាល្អសម្រាប់បង្ហាញផ្ទាល់ ប៉ុន្តែអ្នកអានមិនអាចប្រៀបធៀបពីរឆ្នាំក្នុងពេលតែមួយបានទេ។

៥. «ផែនទីតូចច្រើនអាចមានព្រំថ្នាក់ខុសគ្នា» ព្រំខុសគ្នាធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបគ្មានន័យ។

១២.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶

ផែនទីលំហូរបង្ហាញចលនារវាងទីតាំង ដោយទទឹងបន្ទាត់ ∝ √តម្លៃ និងត្រូវការការត្រង ការកោង និងភាពថ្លា ដើម្បីអានបាន។

ផែនទីពហុអថេរអាចធ្វើដោយពីរអថេរ ឬ Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រ។ ពេលវេលាបង្ហាញដោយផែនទីតូចច្រើន ចលនា ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ ឬក្រាបអម ដោយរក្សាព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នា។ ពេលផែនទីស្មុគស្មាញពេក ការបំបែកជាផែនទីពីរ ជាដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវ។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ផែនទីល្អឆ្លើយសំណួរមួយច្បាស់ ជាជាងឆ្លើយសំណួរប្រាំដោយស្រពិចស្រពិល។

១២.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
ផែនទីលំហូរ	Flow map	បង្ហាញចលនារវាងទីតាំង
លំហូរសុទ្ធ	Net flow	ផលដករវាងទិសពីរ
ផែនទីពីរអថេរ	Bivariate choropleth	អថេរពីរក្នុងផែនទីតែមួយ
ផែនទីតូចច្រើន	Small multiples	ផែនទីតូចៗជាស៊េរី
ចលនា	Animation	បង្ហាញតាមពេលវេលា
ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ	Change map	បង្ហាញភាពខុសគ្នា
កម្រិតកំណត់	Threshold	តម្លៃអប្បបរមាដែលបង្ហាញ

១២.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶

ក. សំណួរយល់ដឹង¶

ហេតុអ្វីទទឹងបន្ទាត់លំហូរត្រូវប្រើឫសការ៉េ?
រាយវិធីបីដើម្បីកាត់បន្ថយការត្រួតគ្នាក្នុងផែនទីលំហូរ។
បែងចែកផែនទីពីរអថេរ និង Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រ។
រាយវិធីបួនសម្រាប់បង្ហាញការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា ព្រមទាំងគុណវិបត្តិ។
ហេតុអ្វីផែនទីតូចច្រើនត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ដូចគ្នា?

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶

អ្នកមានទិន្នន័យដឹកជញ្ជូនស្រូវរវាងខេត្ត ២៥។ រៀបរាប់ការរចនាផែនទីលំហូររបស់អ្នក ព្រមទាំងកម្រិតកំណត់។
សំណួរ៖ «ឃុំណាមានទាំងអត្រាអក្ខរកម្មទាប ទាំងដង់ស៊ីតេទាប?» តើអ្នកនឹងធ្វើផែនទីបែបណា?
ទិន្នន័យប្រជាជន ២០០៨ និង ២០១៩។ ស្នើវិធីបង្ហាញពីរ ហើយប្រាប់អ្វីដែលនីមួយៗបង្ហាញ និងលាក់។
ផែនទីមួយមានសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី ៩ ក្រឡា ព្រួញលំហូរ និងក្រាបចំណិត។ ផ្ដល់មតិ។
សរសេរកំណត់សម្គាល់សម្រាប់ផែនទីលំហូរដែលបង្ហាញតែលំហូរលើស ៥ ០០០ នាក់។

គ. កិច្ចការខ្លី¶

ជ្រើសបាតុភូតលំហូរមួយក្នុងបរិបទកម្ពុជា (ចំណាកស្រុក ការដឹកជញ្ជូនផលិតផល ឬការធ្វើដំណើរសិស្ស)។ គូសរូបព្រាងផែនទីលំហូរដោយដៃ ជាមួយ៖ ទិន្នន័យដែលត្រូវការ · មាត្រដ្ឋានទទឹង · កម្រិតកំណត់ · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី · និងកំណត់សម្គាល់ថាអ្វីខ្លះមិនបានបង្ហាញ។

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ បន្ទាត់ ៦០០	១៥ នាទី
ផែនទីលំហូរ និងពិសោធន៍	៤៥ នាទី
ផែនទីពហុអថេរ និងពិសោធន៍	៤០ នាទី
ការបង្ហាញពេលវេលា	៣៥ នាទី
ភាពស្មុគស្មាញ និងឧទាហរណ៍	៤០ នាទី
សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់	៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶

យើងមានប្រភេទផែនទីគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ប៉ុន្តែផែនទីមួយនៅមិនទាន់ពេញលេញ បើអក្សរអានមិនបាន ឬស្លាកជាន់លើគ្នា។ ចូរបញ្ចប់ដោយបង្ហាញផែនទីដែលមានស្លាកជាន់គ្នា ហើយសួរ៖

«ហេតុអ្វីអក្សរលើផែនទីពិបាករៀបចំជាងអក្សរក្នុងសៀវភៅ?»

សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី១៣៖ អក្សរ និងការដាក់ស្លាកលើផែនទី។

⬅️ មេរៀនទី១១ · ➡️ មេរៀនទី១៣