មាត្រដ្ឋាន និងការវាស់វែងលើផែនទី

មាត្រដ្ឋាន និងរបៀបសរសេរ

១ : ៥០ ០០០ មានន័យថា ១ ឯកតាលើផែនទី ស្មើ ៥០ ០០០ ឯកតាដូចគ្នាលើដី៖ ១ សម = ៥០ ០០០ សម = ៥០០ ម។

គណនាចម្ងាយ និងផ្ទៃ

ចម្ងាយ៖

គណនាចម្ងាយ និងផ្ទៃ

ឧទាហរណ៍៖ ៤ សម លើផែនទី ១ : ៥០ ០០០ = ៤ × ៥០ ០០០ = ២០០ ០០០ សម = ២ គម។

ផ្ទៃ៖ មាត្រដ្ឋានផ្ទៃ = ការ៉េ នៃមាត្រដ្ឋានលីនេអ៊ែរ។ ការ៉េ ២ × ២ សម លើផែនទី ១ : ៥០ ០០០ = (២ × ៥០០ ម)² = ១ ០០០ ០០០ ម² = ១ គម² = ១០០ ហ.ត។

មាត្រដ្ឋានធំ និងមាត្រដ្ឋានតូច

ពាក្យ «ធំ» និង «តូច» សំដៅលើ តម្លៃប្រភាគ មិនមែនទំហំផ្ទៃទេ៖

មាត្រដ្ឋានធំ និងមាត្រដ្ឋានតូច

មាត្រដ្ឋានមធ្យម ដូចជា ១ : ៥០ ០០០ ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ផែនទីទីសណ្ឋាននៅកម្ពុជា (មេរៀនទី៥)។

មាត្រដ្ឋានកំណត់ការធ្វើឱ្យទូទៅ៖ នៅ ១ : ១ ០០០ ០០០ ទន្លេតូចៗត្រូវលុប ឬគូសជាបន្ទាត់ (មេរៀនទី១៥)។

មាត្រដ្ឋានលើអេក្រង់ និងក្នុង QGIS

លើអេក្រង់ មាត្រដ្ឋានពិតប្រាកដអាស្រ័យលើទំហំ និងភាពច្បាស់នៃអេក្រង់។

ផែនទីដដែលមើលលើកុំព្យូទ័រ ២៧ អ៊ីញ និងទូរស័ព្ទ មានមាត្រដ្ឋានពិតខុសគ្នាច្រើន។ ដូច្នេះ៖

មាត្រដ្ឋានលើអេក្រង់ និងក្នុង QGIS

ការវាស់ក្នុង QGIS (ឧបករណ៍ Measure Line)៖

មាត្រដ្ឋានលើអេក្រង់ និងក្នុង QGIS

នៅកម្ពុជា ក្នុង UTM 48N ភាពខុសគ្នារវាងវិធីទាំងពីរតិចជាង ០,១%។

ក្នុង Web Mercator ចម្ងាយ Cartesian អាចធំជាងពិតរហូតដល់ ៣%។

ផែនទីសុរិយោដី៖ មាត្រដ្ឋានធំបំផុតក្នុងការងារផែនទី

ផែនទីសុរិយោដី (cadastral map) បង្ហាញ ក្បាលដី (parcel) នីមួយៗ ព្រំ បង្គោលព្រំ និងលេខសម្គាល់ ដែលភ្ជាប់ទៅបញ្ជីដីធ្លី និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ។

នៅកម្ពុជា ផែនទីប្រភេទនេះបង្កើតតាមរយៈ ការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈប្រព័ន្ធ (systematic land registration) ក្រោមក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ស្របតាមច្បាប់ភូមិបាលឆ្នាំ ២០០១។ ផែនទីសុរិយោដីជាឧទាហរណ៍ល្អបំផុតនៃគោលគំនិតមាត្រដ្ឋានក្នុងមេរៀននេះ៖

ផែនទីសុរិយោដី៖ មាត្រដ្ឋានធំបំផុតក្នុងការងារផែនទី

ផ្ទៃ = ½ |Σ (Eᵢ × Nᵢ₊₁ − Eᵢ₊₁ × Nᵢ)|

កូអរដោនេត្រូវនៅក្នុងប្រព័ន្ធចំណោលជាម៉ែត្រ ដូចជា WGS 84 / UTM 48N (មេរៀនទី៣)។ បើគណនាលើ Web Mercator ផ្ទៃនៅរយៈទទឹងកម្ពុជាធំជាងពិតប្រហែល ៤%។

ផែនទីសុរិយោដី៖ មាត្រដ្ឋានធំបំផុតក្នុងការងារផែនទី

ក្នុង QGIS កម្មវិធីជំនួយ Cadastre KH របស់អ្នកនិពន្ធ រៀបចំផែនទីសុរិយោដីតាមទម្រង់ការចុះបញ្ជីដីធ្លីមានលក្ខណៈប្រព័ន្ធ៖ ព្រំក្បាលដី បង្គោលព្រំ និងលេខក្បាលដី។

បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ

ផែនទីផ្លូវកំពង់ចាមត្រូវបោះពុម្ពលើ A4 ប៉ុន្តែមិត្តម្នាក់ពង្រីករូបភាពទៅ 200%។

ចម្ងាយលើដីដដែល ខណៈចម្ងាយលើក្រដាសកើនពីរដង។

ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ

RF គឺជាអនុបាតចម្ងាយដែលប្រើឯកតាដូចគ្នា។

• មុនគុណ ត្រូវបម្លែងសង់ទីម៉ែត្រទៅម៉ែត្រ ឬគីឡូម៉ែត្រឱ្យត្រឹមត្រូវ។
• បើវាស់ផ្ទៃ ត្រូវប្រើការ៉េនៃមេគុណមាត្រដ្ឋាន។
• កំហុសឯកតាអាចធ្វើឱ្យចម្លើយខុស 100 ឬ 10000 ដង។

នៅមាត្រដ្ឋានតូច ផ្លូវទទឹង 5 ម មិនអាចបង្ហាញតាមទទឹងពិតដោយងាយទេ។ អ្នកផែនទីវិទ្យាបំផ្លើសទទឹងសញ្ញាដើម្បីអានបាន។ ដូច្នេះកុំវាស់ទទឹងផ្លូវពីបន្ទាត់សញ្ញា។ របារមាត្រដ្ឋានត្រូវប្ដូរទំហំជាមួយផែនទី និងសមស្របនឹងទីតាំងដែលបានគណនា។

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់

រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។

ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។

គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង

នៅ 1:50000 ចម្ងាយ 4 សម = 4 × 50000 = 200000 សម = 2000 ម = 2 គម។

ក្រោយពង្រីក 200% RF ថ្មី = 50000/2 = 25000 ហើយខ្សែដដែលវែង 8 សម។ ផ្ទៃ 1 សម² នៅ 1:50000 តំណាង (500 ម)² = 250000 ម² = 0.25 គម²។

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS

បញ្ហាប្រឈម៖ ផែនទី 1:25000 ត្រូវបង្រួមទៅ 50%។

រក RF ថ្មី និងចម្ងាយលើក្រដាសសម្រាប់ផ្លូវ 3 គម។ បង្ហាញការបម្លែងឯកតាទាំងអស់។

QGIS៖ ក្នុង Layout កំណត់ map scale=50000 ហើយភ្ជាប់ Scale Bar ទៅ Map 1។ Export PDF ហើយបោះពុម្ព Actual size។ វាស់របារមាត្រដ្ឋានជាមួយបន្ទាត់ក្រដាស មុនប្រើសម្រាប់ចម្ងាយ។

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។

ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 4 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។

សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង

សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស?

ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។