សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា (Cartography)

ផែនទីលំហូរ ពហុអថេរ និងពេលវេលា

មេរៀនទី១២ នៃ ១៥ · ៣ ម៉ោង
យាំ សារដ្ឋ · YAM Sarath
គោលដៅទទឹង = បរិមាណលំហូរ (∝ √តម្លៃ)បន្ទាត់កោង កាត់បន្ថយការត្រួតគ្នាព្រួញ ឬពណ៌ = ទិសដៅត្រងលំហូរតូច ដើម្បីភាពអានបានផែនទីលំហូរបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងកន្លែងពីរ៖ចំណាកស្រុក ពាណិជ្ជកម្ម ការធ្វើដំណើរ ឬលំហូរទំនិញតម្លៃក្នុងរូបនេះជាតម្លៃគំរូសម្រាប់បង្រៀន
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១

ផែនការមេរៀន ៣ ម៉ោង

  1. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ បន្ទាត់ ៦០០១៥ នាទី
  2. ផែនទីលំហូរ និងពិសោធន៍៤៥ នាទី
  3. ផែនទីពហុអថេរ និងពិសោធន៍៤០ នាទី
  4. ការបង្ហាញពេលវេលា៣៥ នាទី
  5. ភាពស្មុគស្មាញ និងឧទាហរណ៍៤០ នាទី
  6. សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់៥ នាទី
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២

គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤
មេរៀនទី១២

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

ការិយាល័យស្ថិតិមួយធ្វើផែនទីចំណាកស្រុកក្នុងស្រុក ដោយគូសបន្ទាត់ពីខេត្តទាំង ២៤ ទៅរាជធានី ព្រមទាំងបន្ទាត់រវាងខេត្តនីមួយៗផងដែរ។ លទ្ធផលមានបន្ទាត់ជាង ៦០០ ដែលត្រួតគ្នាទាំងស្រុង។ គ្មាននរណាអានបានទេ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

អ្នកគ្រប់គ្រងសួរថា៖ «តើយើងអាចបង្ហាញលំហូរធំៗតែប៉ុណ្ណោះបានទេ? ហើយបើដកលំហូរតូចចេញ តើយើងលាក់អ្វីខ្លះ?»

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៨

គិត · ចែករំលែក

តើផែនទីលំហូរត្រូវរចនាយ៉ាងណា?

គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៩
មេរៀនទី១២

ទ្រឹស្ដីស្នូល

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១០

ផែនទីលំហូរ

ផែនទីលំហូរ (Flow map) បង្ហាញចលនា ឬទំនាក់ទំនងរវាងទីតាំង។

ធាតុសំខាន់៖

គោលដៅទទឹង = បរិមាណលំហូរ (∝ √តម្លៃ)បន្ទាត់កោង កាត់បន្ថយការត្រួតគ្នាព្រួញ ឬពណ៌ = ទិសដៅត្រងលំហូរតូច ដើម្បីភាពអានបានផែនទីលំហូរបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងកន្លែងពីរ៖ចំណាកស្រុក ពាណិជ្ជកម្ម ការធ្វើដំណើរ ឬលំហូរទំនិញតម្លៃក្នុងរូបនេះជាតម្លៃគំរូសម្រាប់បង្រៀន

រូបទី១២.១៖ កាយវិភាគផែនទីលំហូរ។ ទទឹងបន្ទាត់ត្រូវធ្វើមាត្រដ្ឋានតាមឫសការ៉េ ដូចសញ្ញាសមាមាត្រដែរ ហើយបន្ទាត់កោងកាត់បន្ថយការត្រួតគ្នា។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១១

ផែនទីលំហូរ

ធាតុការអនុវត្តល្អ
ទទឹងបន្ទាត់∝ √តម្លៃ ដូចសញ្ញាសមាមាត្រ (មេរៀនទី១០)
ទិសដៅព្រួញ · ពណ៌ចាប់ផ្ដើម → ចប់ · ឬបន្ទាត់កោងតាមទ្រនិចនាឡិកា
ការត្រួតគ្នាបន្ទាត់កោង · ភាពថ្លា · រៀបលំដាប់ធំមុន
ចំនួនលំហូរត្រងលំហូរតូច ឬបូកតាមក្រុម (ខេត្ត → តំបន់)
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១២

ផែនទីលំហូរ

ផែនទីលំហូរ៖ ការធ្វើចំណាកស្រុកទៅភ្នំពេញ (គំរូ)ទទឹងខ្សែ ∝ ចំនួនអ្នកធ្វើចំណាកស្រុកភ្នំពេញទំហំលំហូរជាគំរូបង្រៀន ផ្អែកលើប្រជាជនខេត្ត មិនមែនទិន្នន័យចំណាកស្រុកផ្លូវការ
សង្កេត
  • ខ្សែកោងជួយកុំឱ្យលំហូរជាន់គ្នា និងបង្ហាញទិស។
  • ទទឹងខ្សែតំណាងបរិមាណ៖ ត្រូវមានសញ្ញាសម្គាល់ទទឹង។
  • គូសខ្សែតូចពីលើ ខ្សែធំពីក្រោម ដើម្បីកុំឱ្យលាក់គ្នា។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៣

ពិសោធន៍៖ ផែនទីលំហូរ

ប្ដូររវាងទទឹង ∝ √តម្លៃ និង ∝ តម្លៃ។ បន្ទាប់មករំកិលកម្រិតកំណត់ ដើម្បីលាក់លំហូរតូច។ តើផែនទីងាយអានជាងទេ ហើយអ្នកលាក់អ្វីខ្លះ?

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៤

ការត្រង

ប្រុងប្រយ័ត្ន

ការបង្ហាញតែលំហូរធំ ធ្វើឱ្យផែនទីអានបាន ប៉ុន្តែអាចលុបលំនាំសំខាន់ (ឧ. លំហូរតូចៗជាច្រើនពីខេត្តជាយដែន)។ ត្រូវសរសេរកម្រិតកំណត់ក្នុងកំណត់សម្គាល់៖ «បង្ហាញតែលំហូរលើស ៥ ០០០ នាក់»។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៥

ផែនទីពហុអថេរ

វិធីបង្ហាញអថេរពីរ ឬច្រើន៖

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៦

ខ្សែត្រង់ ឬតាមផ្លូវ?

ខ្សែបំណង ធៀបនឹងលំហូរតាមបណ្ដាញខ្សែបំណង (ត្រង់ ពីប្រភពទៅគោលដៅ)លំហូរតាមផ្លូវពិត
សង្កេត
  • ខ្សែបំណងបង្ហាញ «អ្នកណាទៅណា» មិនមែនផ្លូវដែលពួកគេធ្វើដំណើរទេ។
  • លំហូរតាមបណ្ដាញ សមសម្រាប់ចរាចរណ៍ ឬការដឹកជញ្ជូនទំនិញ។
  • ជ្រើសតាមសំណួរ៖ ទំនាក់ទំនង ឬផ្លូវ?
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៧

ផែនទីពហុអថេរ

វិធីរបៀបប្រុងប្រយ័ត្ន
ពីរអថេរ (Bivariate choropleth)ក្រឡាពណ៌ ៣ × ៣អ្នកអានត្រូវរៀនអានសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី
Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រពណ៌ = អត្រា · ទំហំ = ចំនួនច្បាស់ជាង និងប្រើញឹកញាប់ជាង
ក្រាបតូចលើផែនទីក្រាបចំណិត ឬសសរនៅលើតំបន់ក្រាបចំណិតតូចអានពិបាក
ផែនទីតូចច្រើនផែនទីមួយក្នុងមួយអថេរត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ស្រប
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៨

ពិសោធន៍៖ ផែនទីពីរអថេរ

ប្ដូររវាងផែនទីពីរអថេរ និងផែនទីអថេរតែមួយ។ តើអ្នកមើលឃើញការផ្សំ «ដង់ស៊ីតេទាប + អក្ខរកម្មទាប» នៅឯណា?

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២១៩

ផែនទីពហុអថេរ

ក្បួន៖ បើសារៈសំខាន់ត្រូវការតែអថេរមួយ កុំបន្ថែមអថេរទីពីរ។

ផែនទីពីរអថេរសមស្របពេលសំណួរពិតជាអំពី ការផ្សំ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២០

ក្រាបលើផែនទី

ផែនទីក្រាប៖ ប្រជាជន និងដង់ស៊ីតេ (ពហុអថេរ)ប្រជាជនដង់ស៊ីតេ
សង្កេត
  • របារពីរក្នុងខេត្តនីមួយៗ ប្រៀបធៀបអថេរពីរ។
  • ស័ក្តិសមសម្រាប់ចំនួនអថេរតិច (២–៣)។
  • ផែនទីពហុអថេរស្មុគស្មាញ៖ សួរថាតើផែនទីពីរដាច់ពីគ្នាល្អជាងឬទេ។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២១

ផែនទីពហុអថេរ

មុខ Chernoff (Chernoff faces) ជាវិធីពហុអថេរដ៏ចម្លែកមួយ៖ អថេរនីមួយៗគ្រប់គ្រងផ្នែកមួយនៃមុខមនុស្ស (រាងមុខ ទំហំភ្នែក ច្រមុះ ការញញឹមរបស់មាត់)។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២២

ពីរកាលបរិច្ឆេទ ប្រៀបធៀបចំហៀងគ្នា

ការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា៖ ក្រុងព្រះសីហនុSentinel-2 · ២០១៥ និង ២០២១២០១៥២០២១
សង្កេត
  • ព្រៃភាគខាងជើង និងកណ្ដាល ត្រូវបានឈូសឆាយសម្រាប់ការសាងសង់។
  • ការប្រៀបធៀបចំហៀងគ្នា ត្រូវមានវិសាលភាព និងមាត្រដ្ឋានដូចគ្នា។
  • ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ (មុន → ក្រោយ) ជួយឱ្យអ្នកអានមិនចាំបាច់រកភាពខុសគ្នាដោយខ្លួនឯង។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៣

ផែនទីពហុអថេរ

មុខ Chernoffផ្ទៃមុខ ភ្នែក ច្រមុះ មាត់ = អថេរបួន

រូបទី១២.២៖ មុខ Chernoff តាមខេត្ត ដាក់តាមទីតាំងកាតូក្រាម Dorling។ ផ្ទៃមុខ = ប្រាក់ចំណូល · ភ្នែក = សុខភាព · ច្រមុះ = អក្ខរកម្ម · មាត់ = ផ្លូវ។ មុខបីខាងក្រោមបង្ហាញតម្លៃទាប មធ្យម និងខ្ពស់។ អថេរក្នុងរូបនេះជាទិន្នន័យគំរូសម្រាប់បង្រៀន។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៤

សំណួររហ័ស

ហេតុអ្វីទទឹងបន្ទាត់លំហូរត្រូវប្រើឫសការ៉េ?

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៥

បង្ហាញពេលវេលាដោយផែនទីតូចៗ

ពហុផែនទីតូចៗ៖ ដង់ស៊ីតេតាមពេលវេលា (គំរូ)១៩៩៨២០០៨២០១៩២០៣០?ឈុតពណ៌ និងព្រំថ្នាក់ដូចគ្នាគ្រប់ផែនទី ដើម្បីប្រៀបធៀបបាន
សង្កេត
  • ផែនទីតូចៗតម្រៀបគ្នា ជួយប្រៀបធៀបលឿនជាងចលនា។
  • ត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នាទាំងអស់។
  • តម្លៃឆ្នាំនីមួយៗក្នុងរូបនេះជាគំរូបង្រៀន។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៦

ការបង្ហាញពេលវេលា

វិធីសំខាន់ៗ៖

២០០៥២០១០២០១៥២០២០១. ផែនទីតូចច្រើន (Small multiples)៖ ប្រៀបធៀបដោយភ្នែក ដោយប្រើ​ព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នា២. ចលនា (Animation)ល្អសម្រាប់អេក្រង់ · មិនប្រើលើក្រដាស៣. ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរបង្ហាញភាពខុសគ្នា ២០០៥ → ២០២០៤. ផែនទី + ក្រាបពេលវេលាផែនទីមួយ ជាមួយក្រាបតូចសម្រាប់តំបន់សំខាន់តម្លៃក្នុងរូបនេះជាតម្លៃគំរូសម្រាប់បង្រៀន មិនមែនទិន្នន័យពិតទេ

រូបទី១២.៣៖ វិធីបង្ហាញការផ្លាស់ប្ដូរតាមពេលវេលា។ ផែនទីតូចច្រើនត្រូវប្រើព្រំថ្នាក់ និងឈុតពណ៌ដូចគ្នា ទើបប្រៀបធៀបបាន។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៧

ការបង្ហាញពេលវេលា

វិធីគុណសម្បត្តិគុណវិបត្តិ
ផែនទីតូចច្រើន (Small multiples)ប្រៀបធៀបដោយភ្នែក · បោះពុម្ពបានផែនទីតូច ៤ ទៅ ៨ ជាអតិបរមា
ចលនា (Animation)បង្ហាញដំណើរបន្តមើលពេលក្រោយមិនបាន · ត្រូវការអេក្រង់
ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរបង្ហាញភាពខុសគ្នាដោយផ្ទាល់បាត់តម្លៃដើម និងចុងក្រោយ
ផែនទី + ក្រាបពេលវេលាផ្សំលំហ និងពេលវេលាត្រូវការកន្លែង
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៨

ការបង្ហាញពេលវេលា

ក្បួនមាស៖ ពេលបង្ហាញឆ្នាំច្រើន ត្រូវប្រើ ព្រំថ្នាក់ និងឈុតពណ៌ដូចគ្នា សម្រាប់គ្រប់ផែនទី។

បើមិនដូច្នោះទេ ភ្នែកប្រៀបធៀបពណ៌ ដែលមិនតំណាងតម្លៃដូចគ្នា។

សម្រាប់ ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ ប្រើឈុតពណ៌ពីរទិស ជាមួយសូន្យនៅកណ្ដាល (កើន = ពណ៌មួយ · ថយ = ពណ៌មួយទៀត)។ ត្រូវសម្រេចថាបង្ហាញ ភាពខុសគ្នាដាច់ខាត (នាក់) ឬ ភាគរយប្រែប្រួល ព្រោះទាំងពីរផ្ដល់ផែនទីខុសគ្នា។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២២៩

ផែនទីពេលធ្វើដំណើរ

រង្វង់ពេលធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញ (Isochrone គំរូ)ពេលធ្វើដំណើរ< ១ ម៉ោង១–២ ម៉ោង២–៣ ម៉ោង៣–៤ ម៉ោង
សង្កេត
  • Isochrone ភ្ជាប់ទីតាំងដែលទៅដល់ក្នុងពេលស្មើគ្នា។
  • រាងមិនមែនរង្វង់ទេ៖ លាតតាមផ្លូវជាតិ និងតូចនៅតំបន់គ្មានផ្លូវ។
  • QGIS៖ ORS Tools ឬ Network Analysis → Service area។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣០

តើផែនទីស្មុគស្មាញពេកឬទេ?

សំណួរពិនិត្យ៖

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣១

តើផែនទីស្មុគស្មាញពេកឬទេ?

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣២

តើផែនទីស្មុគស្មាញពេកឬទេ?

ការបំបែកជាផែនទីពីរ ជាដំណោះស្រាយដែលត្រឹមត្រូវញឹកញាប់ជាងការបង្ហាប់អ្វីៗទាំងអស់ក្នុងផែនទីតែមួយ។

ចំណាំថាផែនទីអន្តរកម្ម (លើអ៊ីនធឺណិត) អាចបង្ហាញស្រទាប់ច្រើន ដោយឱ្យអ្នកអានបើក ឬបិទ ដែលជាជម្រើសល្អ ពេលចេញផ្សាយអនឡាញ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៣
មេរៀនទី១២

ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៤

ឧទាហរណ៍៖ ស្ថានភាព

ផែនទីដើមមានបន្ទាត់ជាង ៦០០។ គោលដៅ៖ បង្ហាញលំហូរធំៗទៅរាជធានី ដោយស្មោះត្រង់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៥

ជំហានទី១៖ កំណត់សំណួរ

១

«ខេត្តណាផ្ញើមនុស្សទៅភ្នំពេញច្រើនជាងគេ?

» → តម្រូវការតែលំហូរដែលមានគោលដៅភ្នំពេញ ពោលគឺ ២៤ បន្ទាត់ជំនួសឱ្យ ៦០០។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៦

ជំហានទី២៖ ជ្រើសមាត្រដ្ឋានទទឹង

២

ទទឹង = k × √តម្លៃ ដែលទទឹងអតិបរមា ៦ មម។

លំហូរតូចបំផុតនៅតែមើលឃើញ (ប្រហែល ០,៨ មម)។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៧

ជំហានទី៣៖ កាត់បន្ថយការត្រួតគ្នា

៣

បន្ទាត់កោងបន្តិច · ភាពថ្លា ៦០% · គូរលំហូរធំមុន រួចលំហូរតូចនៅលើ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៨

ជំហានទី៤៖ បន្ថែមបរិបទ

៤

ព្រំខេត្តពណ៌ស្រាល · ចំណុចគោលដៅច្បាស់ · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីបីទទឹង ជាមួយតម្លៃមូល។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៣៩

ជំហានទី៥៖ ស្មោះត្រង់អំពីអ្វីដែលមិនបង្ហាញ

៥

កំណត់សម្គាល់៖ «ផែនទីនេះបង្ហាញតែលំហូរដែលមានគោលដៅភ្នំពេញ។

លំហូររវាងខេត្ត និងលំហូរត្រឡប់ មិនបានបង្ហាញទេ»។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤០

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ប្រុងប្រយ័ត្ន

ផែនទីនេះមិនបង្ហាញលំហូរសុទ្ធទេ។ ខេត្តដែលផ្ញើមនុស្សច្រើនទៅភ្នំពេញ ក៏អាចទទួលមនុស្សត្រឡប់ច្រើនដែរ។ ដើម្បីនិយាយអំពីចំណាកស្រុកសុទ្ធ ត្រូវការទិន្នន័យទាំងពីរទិស។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤១
មេរៀនទី១២

សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ពេលវេលា និងលំហូរដែលអានបាន

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤២

រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី

ចំណាំ

ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៣

សំណួររហ័ស

រាយវិធីបីដើម្បីកាត់បន្ថយការត្រួតគ្នាក្នុងផែនទីលំហូរ។

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៤

បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ

អ្នកចង់ប្រៀបធៀបសេវាទឹកនៅឃុំសាកល្បងពីឆ្នាំ 2020 ទៅ 2025។

ផែនទី animation ធ្វើឱ្យមើលឃើញការផ្លាស់ប្ដូរ ប៉ុន្តែអ្នកអានអាចភ្លេចស្ថានភាពដើម។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៥

ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ

Small multiples ដាក់ផែនទីឆ្នាំផ្សេងៗក្បែរគ្នា ដើម្បីប្រៀបធៀបដោយមិនពឹងការចងចាំ។

Animation មានប្រយោជន៍សម្រាប់លំដាប់ និងចលនា តែត្រូវមាន Pause, Step និងស្លាកពេលវេលា។ មាត្រដ្ឋាន extent ពណ៌ និងព្រំថ្នាក់ត្រូវនៅថេរ។

Flow map អាចតំណាងទំហំ និងទិសនៃលំហូររវាងទីកន្លែង។ ខ្សែតភ្ជាប់មិនចាំបាច់ជាផ្លូវធ្វើដំណើរពិត។ ប្រើទទឹងខ្សែសមាមាត្រនឹងបរិមាណ បង្ហាញឯកតា និងប្រាប់អ្វីដែលត្រូវបានកាត់ចេញក្រោម threshold។ Bivariate map ត្រូវការការអានអ័ក្សពីរនៃ Legend និងមិនគួរប្រើពេលសំណួរតែមួយអាចឆ្លើយដោយផែនទីសាមញ្ញ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៦

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់

មុន · ខ្សោយ
Lesson 12: design problem202020222024Changing scale each frameNo controls / no units

បញ្ហា / Before — រាល់ឆ្នាំប្ដូរ Legend ហើយ animation លឿនគ្មាន Pause។

ក្រោយ · ល្អ
Lesson 12: improved design202020222024Fixed scale · step or pause▶ ❚❚ ← →

កែលម្អ / After — ប្រើព្រំថ្នាក់ថេរ ស្លាកឆ្នាំ និងការគ្រប់គ្រងពេលវេលាដោយអ្នកអាន។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៧

ពិភាក្សា ២ នាទី

តើភាពខុសគ្នាពីរចំណុចណា ដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយរបស់អ្នកអានផែនទី?

សរសេរចម្លើយមុន រួចប្រៀបធៀបជាមួយដៃគូ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៨

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់

រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។

ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៤៩

គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង

ចំនួនអ្នកធ្វើដំណើរ 100, 200 និង 400 នាក់ អាចប្រើទទឹង 1, 2 និង 4 មម។

អត្រាសេវាទឹកកើនពី 40% ទៅ 60% មានកំណើន 20 ពិន្ទុភាគរយ ប៉ុន្តែ relative increase=(60−40)/40×100=50%។ ត្រូវសរសេរច្បាស់ថាកំពុងបង្ហាញរង្វាស់ណា។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥០

សំណួររហ័ស

បែងចែកផែនទីពីរអថេរ និង Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រ។

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥១

ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥២

ពិសោធន៍៖ ពិសោធន៍អន្តរកម្ម

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៣

ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ

សាកល្បងការព្យាករណ៍មុនចុចអ្វីដែលឃើញមូលហេតុ
លក្ខខណ្ឌដើមសរសេរការរំពឹងកត់តម្លៃ/លំនាំភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត
ប្ដូរអថេរមួយព្យាករណ៍ម្ដងទៀតប្រៀបធៀបនឹងដើមពន្យល់ដោយភស្តុតាង
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៤

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS

បញ្ហាប្រឈម៖ បង្កើត small multiples ពីរឆ្នាំដែលប្រើ extent និង Legend ដូចគ្នា។

សរសេរចំណងជើងមួយដែលបែងចែក % និងពិន្ទុភាគរយ។

QGIS៖ ប្រើ duplicated layers សម្រាប់ឆ្នាំផ្សេង ហើយ copy/paste style ដើម្បីរក្សាព្រំថ្នាក់។ ក្នុង Layout ដាក់ map frames ពីរដែលមាន extent ដូចគ្នា។ សម្រាប់ទិន្នន័យមានកាលបរិច្ឆេទ អាចប្រើ Temporal Controller។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៥

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។

ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 12 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៦

សាកល្បងចំណេះដឹង

1. 40%→60% កើនប៉ុន្មានពិន្ទុភាគរយ?
មើលហេតុផល / Explanation

20 — 60−40=20 ពិន្ទុភាគរយ។

2. Flow line គឺផ្លូវធ្វើដំណើរពិតជានិច្ចឬ?
មើលហេតុផល / Explanation

ទេ — វាអាចបង្ហាញតែ origin–destination។

3. Animation គួរមាន?
មើលហេតុផល / Explanation

Pause និងស្លាកពេលវេលា — អ្នកអានត្រូវអាចគ្រប់គ្រង និងប្រៀបធៀបបាន។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៧

សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង

សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស?

ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៨

សកម្មភាពអនុវត្ត

ធ្វើ លំហាត់ទី១២ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។

លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៥៩
មេរៀនទី១២

ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦០

ការយល់ច្រឡំទី១

✗ «ផែនទីលំហូរត្រូវបង្ហាញលំហូរទាំងអស់»
↓
✓ ការបង្ហាញទាំងអស់ធ្វើឱ្យគ្មាននរណាអានបាន។ ត្រងដោយប្រាប់កម្រិតកំណត់។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦១

ការយល់ច្រឡំទី២

✗ «ទទឹងបន្ទាត់គួរសមាមាត្រនឹងតម្លៃ»
↓
✓ ដូចសញ្ញាសមាមាត្រដែរ ភ្នែកអានផ្ទៃបន្ទាត់។ ប្រើឫសការ៉េ។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦២

ការយល់ច្រឡំទី៣

✗ «ផែនទីពីរអថេរតែងល្អជាងផែនទីពីរ»
↓
✓ សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី ៩ ក្រឡាតម្រូវឱ្យអ្នកអានរៀន។ សម្រាប់អ្នកអានទូទៅ ផែនទីពីរច្រើនតែច្បាស់ជាង។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៣

ការយល់ច្រឡំទី៤

✗ «ចលនាជាវិធីល្អបំផុតសម្រាប់ពេលវេលា»
↓
✓ ចលនាល្អសម្រាប់បង្ហាញផ្ទាល់ ប៉ុន្តែអ្នកអានមិនអាចប្រៀបធៀបពីរឆ្នាំក្នុងពេលតែមួយបានទេ។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៤

ការយល់ច្រឡំទី៥

✗ «ផែនទីតូចច្រើនអាចមានព្រំថ្នាក់ខុសគ្នា»
↓
✓ ព្រំខុសគ្នាធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបគ្មានន័យ។
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៥

សេចក្ដីសង្ខេប

ផែនទីលំហូរបង្ហាញចលនារវាងទីតាំង ដោយទទឹងបន្ទាត់ ∝ √តម្លៃ និងត្រូវការការត្រង ការកោង និងភាពថ្លា ដើម្បីអានបាន។

ផែនទីពហុអថេរអាចធ្វើដោយពីរអថេរ ឬ Choropleth + សញ្ញាសមាមាត្រ។ ពេលវេលាបង្ហាញដោយផែនទីតូចច្រើន ចលនា ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ ឬក្រាបអម ដោយរក្សាព្រំថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នា។ ពេលផែនទីស្មុគស្មាញពេក ការបំបែកជាផែនទីពីរ ជាដំណោះស្រាយត្រឹមត្រូវ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៦

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ផែនទីល្អឆ្លើយសំណួរមួយច្បាស់ ជាជាងឆ្លើយសំណួរប្រាំដោយស្រពិចស្រពិល។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៧

ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរពាក្យអង់គ្លេសអត្ថន័យខ្លី
ផែនទីលំហូរFlow mapបង្ហាញចលនារវាងទីតាំង
លំហូរសុទ្ធNet flowផលដករវាងទិសពីរ
ផែនទីពីរអថេរBivariate choroplethអថេរពីរក្នុងផែនទីតែមួយ
ផែនទីតូចច្រើនSmall multiplesផែនទីតូចៗជាស៊េរី
ចលនាAnimationបង្ហាញតាមពេលវេលា
ផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរChange mapបង្ហាញភាពខុសគ្នា
កម្រិតកំណត់Thresholdតម្លៃអប្បបរមាដែលបង្ហាញ
សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៨

សំណួររំលឹក

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៦៩

សំណួររំលឹក

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧០

សំណួររំលឹក

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧១

កិច្ចការខ្លី

ជ្រើសបាតុភូតលំហូរមួយក្នុងបរិបទកម្ពុជា (ចំណាកស្រុក ការដឹកជញ្ជូនផលិតផល ឬការធ្វើដំណើរសិស្ស)។ គូសរូបព្រាងផែនទីលំហូរដោយដៃ ជាមួយ៖ ទិន្នន័យដែលត្រូវការ · មាត្រដ្ឋានទទឹង · កម្រិតកំណត់ · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី · និងកំណត់សម្គាល់ថាអ្វីខ្លះមិនបានបង្ហាញ។

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧២

មេរៀនបន្ទាប់

យើងមានប្រភេទផែនទីគ្រប់គ្រាន់ហើយ។ ប៉ុន្តែផែនទីមួយនៅមិនទាន់ពេញលេញ បើអក្សរអានមិនបាន ឬស្លាកជាន់លើគ្នា។ ចូរបញ្ចប់ដោយបង្ហាញផែនទីដែលមានស្លាកជាន់គ្នា ហើយសួរ៖

«ហេតុអ្វីអក្សរលើផែនទីពិបាករៀបចំជាងអក្សរក្នុងសៀវភៅ?»

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧៣

អរគុណ

អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី១២

https://khgeo.github.io/cartography/lessons/lesson-12.html

សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា · មេរៀនទី១២៧៤