សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា (Cartography)
ប្លង់ផែនទី និងឋានានុក្រមមើលឃើញ
មេរៀនទី១៤ នៃ ១៥ · ៣ ម៉ោង
យាំ សារដ្ឋ · YAM Sarath
ផែនការមេរៀន ៣ ម៉ោង
- ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ប្លង់ពីរ១៥ នាទី
- ធាតុប្លង់២៥ នាទី
- ក្បួនប្លង់ និងពិសោធន៍៤៥ នាទី
- ទំហំ និងទិសក្រដាស២០ នាទី
- Print Layout និងការនាំចេញ៣០ នាទី
- បញ្ជីត្រួតពិនិត្យ និងឧទាហរណ៍៤០ នាទី
- សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់៥ នាទី
គោលបំណងសិក្សា
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
- រាយធាតុប្លង់ និងតួនាទីនីមួយៗ។
- អនុវត្តក្បួនប្លង់៖ ទំហំ ឋានានុក្រម តម្រឹម ចន្លោះ តុល្យភាព និងភាពសាមញ្ញ។
- ជ្រើសទំហំ និងទិសក្រដាសតាមរូបរាងតំបន់សិក្សា។
- រៀបចំប្លង់ក្នុង QGIS Print Layout និងនាំចេញត្រឹមត្រូវ។
- វាយតម្លៃប្លង់ដោយប្រើបញ្ជីត្រួតពិនិត្យ។
ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន
- ខ្លឹមសារមេរៀនទី១៖ ធាតុផែនទី។
- ខ្លឹមសារមេរៀនទី៦ និងមេរៀនទី១៣។
មេរៀនទី១៤
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
ក្រុមពីរធ្វើផែនទីដង់ស៊ីតេប្រជាជនដូចគ្នា ដោយប្រើទិន្នន័យ ថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នា។
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
អ្នកអានទាំងអស់ចូលចិត្តផែនទីក្រុមទី១ ទោះមិនអាចពន្យល់ថាហេតុអ្វី។
សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ
- ក្រុមទី១៖ ផែនទីកាន់កាប់ ៦០% នៃទំព័រ ធាតុតម្រឹមគ្នា ចន្លោះស្មើ។
- ក្រុមទី២៖ ផែនទីទីតាំងនៅជ្រុងខាងលើឆ្វេង ធាតុប្រាំពីរដាក់ខ្ចាត់ខ្ចាយ អត្ថបទវែងនៅខាងក្រោម។
- ក្បួនណាដែលធ្វើឱ្យប្លង់មួយមើលទៅរៀបរយ?
- តើផែនទីគួរធំប៉ុណ្ណា ធៀបនឹងធាតុផ្សេង?
- តើត្រូវជ្រើសទំហំ និងទិសក្រដាសយ៉ាងណា?
គិត · ចែករំលែក
ក្រុមទី១៖ ផែនទីកាន់កាប់ ៦០% នៃទំព័រ ធាតុតម្រឹមគ្នា ចន្លោះស្មើ។
គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។
ធាតុប្លង់ និងតួនាទី
| ធាតុ | តួនាទី | ចាំបាច់? |
|---|
| ចំណងជើង | ប្រធានបទ កន្លែង ពេលវេលា | ✓ ស្ទើរជានិច្ច |
| តួផែនទី | ទិន្នន័យ | ✓ |
| សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី | អត្ថន័យនិមិត្តសញ្ញា | ✓ លើកលែងសញ្ញាដែលច្បាស់ខ្លួនឯង |
| របារមាត្រដ្ឋាន | ចម្ងាយ | ✓ លើកលែងផែនទីទូទៅខ្លាំង |
| សញ្ញាព្រួញទិស | ទិស | មិនចាំបាច់បើតម្រង់ខាងជើងធម្មតា |
| ផែនទីទីតាំង | បរិបទតំបន់ | បើអ្នកអានមិនស្គាល់តំបន់ |
| ប្រភព · CRS · អ្នកផលិត · ថ្ងៃ | ភាពអាចទុកចិត្ត | ✓ |
ធាតុប្លង់ និងតួនាទី (ត)
| ធាតុ | តួនាទី | ចាំបាច់? |
|---|
| ក្រាប ឬតារាងអម | ព័ត៌មានបន្ថែម | តាមតម្រូវការ |
កាយវិភាគប្លង់
សង្កេត
- តំបន់ផែនទីធំជាងគេ និងនៅកណ្ដាលភ្នែក។
- ធាតុជំនួយ (សញ្ញាសម្គាល់ ទិស ប្រភព) ដាក់ជាក្រុមម្ខាង។
- ទុកគែមទំនេរ ៥–១០ មម ជុំវិញ ដើម្បីកុំឱ្យបោះពុម្ពកាត់។
ក្បួនប្លង់ប្រាំមួយ
- ទំហំ៖ ផែនទីជាធាតុសំខាន់បំផុត គួរកាន់កាប់ ៥០ ដល់ ៧០% នៃផ្ទៃ។
- ឋានានុក្រម៖ ចំណងជើង → ផែនទី → សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី → ធាតុបន្ទាប់បន្សំ → ប្រភព។
- តម្រឹម (Alignment)៖ ធាតុតម្រឹមតាមក្រឡាដូចគ្នា។ គែមឆ្វេងរបស់ចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភព គួរស្ថិតលើខ្សែតែមួយ។
- ចន្លោះ (Spacing)៖ ចន្លោះទំនេរស្មើគ្នា · គែមក្រដាសយ៉ាងតិច ១០ មម · ចន្លោះទំនេរមិនមែនជាកន្លែងខាតបង់។
ក្បួនប្លង់ប្រាំមួយ
- តុល្យភាព (Balance)៖ ទម្ងន់មើលឃើញចែកស្មើ។ ធាតុធំ ឬដិត ទាញភ្នែកច្រើន។
- ភាពសាមញ្ញ៖ ធាតុនីមួយៗត្រូវមានហេតុផល។ ពេលសង្ស័យ លុបចេញ។
ពិសោធន៍៖ ប្រៀបធៀបប្លង់
ប្ដូររវាងប្លង់បី ហើយអានកំណត់សម្គាល់។ បើកក្រឡាតម្រឹម ដើម្បីមើលការតម្រឹមធាតុ។
សំណួររហ័ស
រាយធាតុប្លង់ប្រាំពីរ និងតួនាទីនីមួយៗ។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ទំហំ និងទិសក្រដាស
| រូបរាងតំបន់ | ទិសក្រដាសសមរម្យ |
|---|
| កម្ពុជាទាំងមូល (ទទឹង ៥៧៣ គម × កម្ពស់ ៤៨១ គម) | ផ្ដេក (Landscape) ឬការ៉េ |
| ខេត្តវែងបញ្ឈរ (ឧ. រតនគិរី–ស្ទឹងត្រែង) | បញ្ឈរ (Portrait) |
| តំបន់តូចដែលមានធាតុអមច្រើន | បញ្ឈរ ជាមួយសញ្ញាសម្គាល់ផែនទីខាងក្រោម |
ទំហំ និងទិសក្រដាស
ទំហំធម្មតា៖ A4 (២១០ × ២៩៧ មម) សម្រាប់របាយការណ៍ · A3 សម្រាប់ជញ្ជាំង ឬបទបង្ហាញ · A0 សម្រាប់ផ្ទាំងបង្ហាញ (poster)។
សម្រាប់ផ្ទាំងបង្ហាញវិទ្យាសាស្ត្រ ត្រូវចាំថាអ្នកអានឈរឆ្ងាយ ១ ម៉ែត្រ ដូច្នេះអក្សរអប្បបរមាប្រហែល ២០ pt និងផែនទីធំ។
តុល្យភាព និងការតម្រង់ជួរ
សង្កេត
- តម្រង់គែមធាតុលើបន្ទាត់ក្រឡាដូចគ្នា (grid)។
- ជៀសវាងទំហំទំនេរ «ខ្វះចេតនា» នៅជ្រុងមួយ។
- ផែនទីកម្ពុជារាងជិតការ៉េ៖ ដាក់សញ្ញាសម្គាល់ក្នុងកន្លែងសមុទ្រខាងឆ្វេងក្រោមបាន។
Print Layout ក្នុង QGIS
| មុខងារ | ប្រើសម្រាប់ |
|---|
| Add Map · Lock layers | ប្រអប់ផែនទី និងការរក្សាស្រទាប់ (លំហាត់ទី១) |
| Item Properties → Scale | មាត្រដ្ឋានពិតប្រាកដ |
| Align tools · Snap to grid | ការតម្រឹមធាតុ |
| Add Legend → Filter legend by map content | សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីបង្ហាញតែស្រទាប់ដែលឃើញ |
| Atlas | បង្កើតផែនទីច្រើនស្វ័យប្រវត្តិ (មួយសន្លឹកក្នុងមួយខេត្ត) មើល §១៤.៣.៦ |
| Export as PDF / Image / SVG | ការនាំចេញ |
Print Layout ក្នុង QGIS
ការនាំចេញ៖ PDF ៣០០ dpi សម្រាប់បោះពុម្ព · PNG ១៥០ ទៅ ២០០ dpi សម្រាប់អេក្រង់ និងឯកសារ Word · SVG សម្រាប់កែក្នុងកម្មវិធីរចនា។
ត្រូវធីក Export RDF metadata និងពិនិត្យថាអក្សរខ្មែរបង្ហាញត្រឹមត្រូវក្នុង PDF។
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្លង់
មុនបញ្ចប់ផែនទី ត្រួតពិនិត្យ៖
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្លង់
- ចំណងជើងប្រាប់ អ្វី កន្លែងណា ពេលណា។
- សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីពន្យល់និមិត្តសញ្ញាទាំងអស់ រួមទាំង «គ្មានទិន្នន័យ»។
- របារមាត្រដ្ឋានមានលេខមូល និងឯកតា។
- ប្រភព ឆ្នាំទិន្នន័យ CRS អ្នកផលិត និងថ្ងៃ។
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្លង់
- ធាតុតម្រឹម និងចន្លោះស្មើ។
- អក្សរអានបាននៅទំហំពិត (បោះពុម្ពគំរូ)។
- ពណ៌អានបានពេលសខ្មៅ និងសម្រាប់អ្នកខ្វះពណ៌ (មេរៀនទី៨)។
- គ្មានធាតុណាដែលអ្នកមិនអាចពន្យល់ហេតុផល។
សំណួររហ័ស
ក្បួនប្លង់ប្រាំមួយមានអ្វីខ្លះ?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
បញ្ឈរ ឬផ្ដេក?
សង្កេត
- រាងកម្ពុជាទូលាយជាងកម្ពស់បន្តិច៖ ផ្ដេកសមជាង។
- ខេត្តវែងបញ្ឈរ (ឧ. កោះកុង) អាចសមនឹងបញ្ឈរ។
- សម្រេចទិសក្រដាសមុនរៀបចំធាតុផ្សេងទៀត។
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក
ពេលត្រូវការផែនទីដូចគ្នាសម្រាប់ខេត្តទាំង ២៥ ឬឃុំទាំងអស់ក្នុងខេត្តមួយ មិនគួររចនាប្លង់ ២៥ ដងទេ។
Atlas ក្នុង QGIS Print Layout ប្រើប្លង់តែមួយ ហើយបង្កើត មួយទំព័រសម្រាប់មួយលក្ខណៈ (feature) នៃស្រទាប់មួយ ដែលហៅថា ស្រទាប់គ្រប (coverage layer)។ ផែនទីក្នុងប្លង់ផ្លាស់ទីទៅលក្ខណៈនីមួយៗ ហើយអត្ថបទដែលសរសេរដោយ expression ប្ដូរតាម។
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក
| ធាតុ | ការកំណត់ក្នុង QGIS | ឧទាហរណ៍ |
|---|
| ស្រទាប់គ្រប | Atlas → Atlas Settings → Coverage layer | Kh_Province_Boundary |
| ឈ្មោះទំព័រ និងតម្រៀប | Page name · Sort by · Filter with | Name_KH · តម្រៀបតាម POP2017 |
| ផែនទីតាម atlas | Item Properties → Controlled by atlas | Margin ១០% · Predefined · Fixed |
| អត្ថបទប្ដូរតាមទំព័រ | Label → Insert expression | concat('ខេត្ត', attribute(@atlas_feature, 'Name_KH')) |
| លេខទំព័រ | expression | concat(@atlas_featurenumber, '/', @atlas_totalfeatures) |
| បន្លិចលក្ខណៈបច្ចុប្បន្ន | Rule-based symbology | $id = @atlas_featureid |
| ផែនទីទីតាំង | Map 2 → Overview (ប្រអប់ផែនទីធំ) | ខេត្តបច្ចុប្បន្នពណ៌ក្រហម |
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក (ត)
| ធាតុ | ការកំណត់ក្នុង QGIS | ឧទាហរណ៍ |
|---|
| ឈ្មោះឯកសារនាំចេញ | Output filename expression | concat('ខេត្ត_', @atlas_pagename) |
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក
ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាសំខាន់បំផុត គឺមាត្រដ្ឋាន៖
សរសេរសញ្ញាសម្គាល់ឱ្យមនុស្សអាន
សង្កេត
- កុំប្រើឈ្មោះវាល (dens_2019) ឬលេខទសភាគវែង។
- ចំណងជើងសញ្ញាសម្គាល់ ប្រាប់អថេរ ឯកតា និងឆ្នាំ។
- លេខមូល និងពាក្យ «តិចជាង / ឡើងទៅ» អានលឿនជាង។
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក
- Margin around feature៖ ខេត្តនីមួយៗពេញប្រអប់ ប៉ុន្តែមាត្រដ្ឋានប្ដូររាល់ទំព័រ (ភ្នំពេញប្រហែល ១:២០០ ០០០ និងមណ្ឌលគិរីប្រហែល ១:១ ០០០ ០០០)។ អ្នកអានងាយយល់ច្រឡំថាខេត្តតូចធំដូចខេត្តធំ …
- Predefined scale៖ QGIS ជ្រើសមាត្រដ្ឋានមូលពីបញ្ជី ដែលតូចជាងគេ តែនៅតែឱ្យលក្ខណៈចូលពេញ។ ខេត្តដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែល បានមាត្រដ្ឋានដូចគ្នា។
- Fixed scale៖ មាត្រដ្ឋានដូចគ្នាគ្រប់ទំព័រ ដូច្នេះប្រៀបធៀបទំហំបាន ប៉ុន្តែខេត្តតូចស្ទើរមើលមិនឃើញ។ សមស្របសម្រាប់ ផែនទីស៊េរី (map series) ដូចផែនទីទីសណ្ឋានដែលកាត់ជាសន្លឹកស្មើគ្នា …
Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក
ទោះជ្រើសរបៀបណា ទំព័រនីមួយៗត្រូវមាន របារមាត្រដ្ឋាន និង ផែនទីទីតាំង ដើម្បីឱ្យអ្នកអានដឹងថាកំពុងមើលកន្លែងណា និងធំប៉ុនណា។
រូបទី១៤.២៖ បីទំព័រពី atlas តែមួយ (Margin ១០%)៖ ភ្នំពេញ កំពង់ឆ្នាំង និងមណ្ឌលគិរី។ ប្លង់ ចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ និងផែនទីទីតាំង ដូចគ្នា ប៉ុន្តែមាត្រដ្ឋានខុសគ្នាប្រហែល ៥ ដង …
ប្លង់បញ្ចប់
សង្កេត
- ចំណងជើងប្រាប់ «អ្វី នៅឯណា ពេលណា» · អនុចំណងជើងប្រាប់សារ។
- ផែនទីធំ ធាតុជំនួយតូច ហើយតម្រង់ជួរ។
- ប្រភព និងអ្នកធ្វើ នៅខាងក្រោម តូច ប៉ុន្តែអានបាន។
ពិសោធន៍៖ ពិសោធន៍អន្តរកម្ម
សាកល្បង
គន្លឹះ
1. ចុច ▶ Preview Atlas ក្នុងរបៀប Margin ១០% ហើយមើលលេខមាត្រដ្ឋាន។ ខេត្តណាមានមាត្រដ្ឋានធំបំផុត និងតូចបំផុត? 2. ប្ដូរទៅ Fixed ១:២ ៥០០ ០០០ ហើយមើលភ្នំពេញ និងកែប។ តើផែនទីនៅតែមានប្រយោជន៍ទេ? 3. តម្រៀបតាមប្រជាជន៖ ពេលណាលំដាប់ទំព័របែបនេះប្រសើរជាងលំដាប់ឈ្មោះ?
មេរៀនទី១៤
ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ
ឧទាហរណ៍៖ ស្ថានភាព
ផែនទីដង់ស៊ីតេប្រជាជនកម្ពុជា ២០១៧ សម្រាប់របាយការណ៍ A4។
ជំហានទី១៖ ជ្រើសទិស
១
កម្ពុជាទទឹង ៥៧៣ គម និងកម្ពស់ ៤៨១ គម ពោលគឺស្ទើរការ៉េ។
A4 បញ្ឈរផ្ដល់កន្លែងសម្រាប់សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភពនៅខាងក្រោម ដូច្នេះជ្រើស បញ្ឈរ។
ជំហានទី២៖ កំណត់ផ្ទៃផែនទី
២
ផែនទីកាន់កាប់ ១៨០ × ១៦០ មម ប្រហែល ៥៥% នៃផ្ទៃ A4 (២១០ × ២៩៧ មម) ដែលនៅសល់សម្រាប់ចំណងជើង និងធាតុអម។
ជំហានទី៣៖ រៀបចំធាតុ
៣
ចំណងជើងនៅខាងលើ តម្រឹមឆ្វេង · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី មាត្រដ្ឋាន និងផែនទីទីតាំង ជាជួរតែមួយខាងក្រោមផែនទី · ប្រភពនៅជួរក្រោមគេ អក្សរ ៧ pt។
ជំហានទី៤៖ តម្រឹម និងចន្លោះ
៤
បើក Snap to grid ១ មម។
គែមឆ្វេងនៃធាតុទាំងអស់ត្រឹម ២០ មម ពីគែមក្រដាស។ ចន្លោះរវាងផែនទី និងជួរធាតុអម ៦ មម។
ជំហានទី៥៖ ពិនិត្យ និងនាំចេញ
៥
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្រាំបីខាងលើ រួចនាំចេញ PDF ៣០០ dpi និងបោះពុម្ពគំរូមួយសន្លឹក។
អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន
ប្រុងប្រយ័ត្ន
ប្លង់ល្អមិនកែបញ្ហាទិន្នន័យ ឬការចាត់ថ្នាក់ខុសបានទេ។ ផែនទីស្អាតដែលបង្ហាញចំនួនដុលក្នុង Choropleth នៅតែបំភាន់។
មេរៀនទី១៤
សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ប្លង់ជួយអ្នកអានធ្វើដំណើរតាមព័ត៌មាន
រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី
ចំណាំ
ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។
សំណួររហ័ស
ផែនទីគួរកាន់កាប់ផ្ទៃប៉ុន្មានភាគរយ?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ
ផែនទីប្រធានបទល្អ ប៉ុន្តែ Legend ធំជាងផែនទី ហើយប្រភពលាក់ទៅជ្រុង។
អ្នកអានត្រូវរកព័ត៌មានច្រើនកន្លែង មុនយល់សារ។
ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ
ចាប់ផ្ដើមពីប្រអប់ផែនទីធំបំផុត រួចកំណត់កន្លែងសម្រាប់ចំណងជើង Legend ប្រភព និងធាតុជំនួយ។
ប្រើគែមតម្រឹម និងចន្លោះទំនេរដើម្បីបង្កើតក្រុមព័ត៌មាន។ ចន្លោះទំនេរមានតួនាទី ប៉ុន្តែមិនគួរធ្វើឱ្យផែនទីតូចរហូតមិនអានបាន។
Map frame នីមួយៗអាចមាន extent និង scale ខុសគ្នា។ Scale bar ត្រូវភ្ជាប់ទៅ frame ត្រឹមត្រូវ។ Inset គួរឆ្លើយថាទីតាំងនៅឯណា ឬបង្ហាញតំបន់តូចលម្អិត។ កុំសន្មតថាព្រួញទិស និងរបារមាត្រដ្ឋានមួយអនុវត្តចំពោះគ្រប់ frame។
មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់
មុន · ខ្សោយ
បញ្ហា / Before — ធាតុមិនតម្រឹម គ្របផែនទី និងបង្កើតចំណុចផ្ដោតប្រកួតគ្នា។
ក្រោយ · ល្អ
កែលម្អ / After — ផែនទីលេចធ្លោ ធាតុតម្រឹម និងប្រភពអានបាន។
ពិភាក្សា ២ នាទី
តើភាពខុសគ្នាពីរចំណុចណា ដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយរបស់អ្នកអានផែនទី?
សរសេរចម្លើយមុន រួចប្រៀបធៀបជាមួយដៃគូ។
មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់
រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។
ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។
គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង
A4 បញ្ឈរមាន 210×297 មម។
- ដក margin 10 មមគ្រប់ជ្រុង សល់ 190×277 មម។
- បើទុក 25 មមសម្រាប់ចំណងជើង និង 45 មមសម្រាប់ Legend/ប្រភព សល់កម្ពស់ 207 មមសម្រាប់ផែនទី និងចន្លោះ។
- នេះជាចំណុចចាប់ផ្ដើមរចនា មិនមែនច្បាប់ថេរសម្រាប់គ្រប់ផែនទីទេ។
សំណួររហ័ស
ពេលណាដែលសញ្ញាព្រួញទិសមិនចាំបាច់?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ
- ប្ដូរ good/clutter ក្នុង layout ដើម ហើយកត់ធាតុដែលទាញភ្នែកមុន។
- ក្នុង layout studio អូសចំណងជើង Legend និងប្រភពទៅតំបន់សមស្រប។
- ប្រើព្រួញក្ដារចុចកែតម្រឹម ហើយពិនិត្យការជាន់ជាមួយប្រអប់ផែនទី។
ពិសោធន៍៖ ពិសោធន៍អន្តរកម្ម
ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ
| សាកល្បង | ការព្យាករណ៍មុនចុច | អ្វីដែលឃើញ | មូលហេតុ |
|---|
| លក្ខខណ្ឌដើម | សរសេរការរំពឹង | កត់តម្លៃ/លំនាំ | ភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត |
| ប្ដូរអថេរមួយ | ព្យាករណ៍ម្ដងទៀត | ប្រៀបធៀបនឹងដើម | ពន្យល់ដោយភស្តុតាង |
បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS
បញ្ហាប្រឈម៖ រចនាប្លង់ A4 និងទូរស័ព្ទសម្រាប់ផែនទីដូចគ្នា។
កត់ធាតុដែលត្រូវផ្លាស់ទី ឬបំបែកជាតារាង ដើម្បីកុំឱ្យអក្សរតូចពេក។
QGIS៖ Print Layout៖ បន្ថែម Map, Legend, Scale Bar និង Label។ ប្រើ Align/Distribute និង guides។ Lock layers/styles សម្រាប់ inset បើចាំបាច់។ បន្ទាប់ពី Export ពិនិត្យថា Legend មិនមានស្រទាប់លាក់ដែលមិនទាក់ទង។
បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS
លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។
ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 14 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។
សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង
សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស?
ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។
សកម្មភាពអនុវត្ត
ធ្វើ លំហាត់ទី១៤ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។
លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។
មេរៀនទី១៤
ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន
ការយល់ច្រឡំទី១
✗ «ចន្លោះទំនេរជាកន្លែងខាតបង់»
↓
✓ ចន្លោះទំនេរបង្កើតភាពរៀបរយ និងឱ្យភ្នែកសម្រាក។
ការយល់ច្រឡំទី២
✗ «ផែនទីត្រូវបំពេញទំព័រទាំងមូល»
↓
✓ ផែនទីត្រូវការគែម និងកន្លែងសម្រាប់ធាតុអម។
ការយល់ច្រឡំទី៣
✗ «សញ្ញាព្រួញទិសចាំបាច់ជានិច្ច»
↓
✓ បើផែនទីតម្រង់ខាងជើងធម្មតា វាមិនចាំបាច់ទេ។
ការយល់ច្រឡំទី៤
✗ «អក្សរតូចធ្វើឱ្យប្លង់មើលទៅជាក់លាក់»
↓
✓ អក្សរដែលអានមិនបាន គ្មានតម្លៃទេ។ សាកល្បងទំហំពិត។
ការយល់ច្រឡំទី៥
✗ «ការនាំចេញ PNG ១០០ dpi គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បោះពុម្ព»
↓
✓ ការបោះពុម្ពត្រូវការ ៣០០ dpi។ ១០០ dpi មើលទៅព្រិលលើក្រដាស។
ការយល់ច្រឡំទី៦
✗ «ទំព័រ atlas ទាំងអស់ប្រៀបធៀបគ្នាបាន ព្រោះប្លង់ដូចគ្នា»
↓
✓ ក្នុងរបៀប Margin មាត្រដ្ឋានប្ដូររាល់ទំព័រ។ ប្រើ Fixed ឬ Predefined scale ពេលអ្នកអានត្រូវប្រៀបធៀបទំហំ ហើយដាក់របារមាត្រដ្ឋានគ្រប់ទំព័រ។ ---
សេចក្ដីសង្ខេប
ប្លង់រៀបចំធាតុទាំងអស់លើទំព័រ។ ក្បួនប្រាំមួយគឺ ទំហំ ឋានានុក្រម តម្រឹម ចន្លោះ តុល្យភាព និងភាពសាមញ្ញ។ ផែនទីគួរកាន់កាប់ ៥០ ដល់ ៧០% នៃផ្ទៃ។
ទិសក្រដាសជ្រើសតាមរូបរាងតំបន់។ QGIS Print Layout ផ្ដល់ឧបករណ៍តម្រឹម Atlas និងការនាំចេញ ដែល PDF ៣០០ dpi ជាស្តង់ដារសម្រាប់បោះពុម្ព។ បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្រាំបីជួយកុំឱ្យភ្លេចធាតុសំខាន់។
គំនិតស្នូលនៃមេរៀន
អ្នកអានមិនកត់សម្គាល់ប្លង់ល្អទេ ព្រោះវាធ្វើឱ្យគេផ្ដោតលើផែនទី។ ពួកគេកត់សម្គាល់តែប្លង់មិនល្អ។
ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|
| ប្លង់ផែនទី | Map layout | ការរៀបចំធាតុលើទំព័រ |
| ឋានានុក្រមមើលឃើញ | Visual hierarchy | លំដាប់ដែលភ្នែកមើល |
| តម្រឹម | Alignment | ការតម្រង់ធាតុតាមខ្សែ |
| ចន្លោះទំនេរ | White space | កន្លែងទំនេរដែលមានគោលបំណង |
| តុល្យភាព | Balance | ការចែកទម្ងន់មើលឃើញ |
| Atlas | Atlas | បង្កើតផែនទីច្រើនស្វ័យប្រវត្តិ |
| ស្រទាប់គ្រប | Coverage layer | ស្រទាប់ដែលកំណត់ទំព័រ atlas |
| ផែនទីស៊េរី | Map series | សន្លឹកផែនទីមាត្រដ្ឋានដូចគ្នាតាមក្រឡា |
ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស (ត)
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|
| ភាពច្បាស់បោះពុម្ព | Print resolution | dpi សម្រាប់បោះពុម្ព |
សំណួររំលឹក
- dpi ប៉ុន្មានសម្រាប់បោះពុម្ព និងសម្រាប់អេក្រង់?
- ជ្រើសទិសក្រដាសសម្រាប់ផែនទីខេត្តស្ទឹងត្រែង (វែងបញ្ឈរ) និងសម្រាប់ផែនទីតំបន់ទន្លេសាប (វែងផ្ដេក)។ ពន្យល់។
- ផែនទីមួយមានធាតុប្រាំបួន ហើយផែនទីកាន់កាប់ ៣០% នៃទំព័រ។ ស្នើការកែបី។
សំណួររំលឹក
- រៀបរាប់ជំហានក្នុង QGIS ដើម្បីតម្រឹមចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភពតាមខ្សែតែមួយ។
- អ្នកត្រូវធ្វើផែនទី ២៥ សន្លឹក មួយសន្លឹកក្នុងមួយខេត្ត។ តើប្រើមុខងារអ្វី?
- សរសេរបញ្ជីត្រួតពិនិត្យខ្លី (៦ ចំណុច) សម្រាប់ក្រុមការងាររបស់អ្នក មុនផ្ញើផែនទីទៅបោះពុម្ព។
កិច្ចការខ្លី
យកផែនទីមួយដែលអ្នកបានធ្វើរួច ហើយរៀបចំប្លង់ឡើងវិញពីរបែប៖ A4 បញ្ឈរសម្រាប់របាយការណ៍ និង A3 ផ្ដេកសម្រាប់បទបង្ហាញ។ ពិពណ៌នាការសម្រេចចិត្តដែលខុសគ្នារវាងទាំងពីរ (ទំហំអក្សរ ចំនួនស្លាក ទំហំសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី)។
មេរៀនបន្ទាប់
ផែនទីរបស់យើងស្អាត និងអានបានហើយ។ សំណួរចុងក្រោយគឺ៖ តើវាស្មោះត្រង់ឬទេ ហើយត្រូវចេញផ្សាយយ៉ាងណា? ចូរបញ្ចប់ដោយសួរ៖
«ផែនទីពីរពីទិន្នន័យតែមួយ អាចប្រាប់រឿងផ្ទុយគ្នាបានទេ?»
អរគុណ
អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី១៤
https://khgeo.github.io/cartography/lessons/lesson-14.html