សៀវភៅទី១ · ផែនទីវិទ្យា (Cartography)
ការធ្វើឱ្យទូទៅ សីលធម៌ផែនទី និងការចេញផ្សាយ
មេរៀនទី១៥ នៃ ១៥ · ៣ ម៉ោង
យាំ សារដ្ឋ · YAM Sarath
ផែនការមេរៀន ៣ ម៉ោង
- ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ រឿងផ្ទុយគ្នា១៥ នាទី
- ការធ្វើឱ្យទូទៅ និងពិសោធន៍៣៥ នាទី
- របៀបដែលផែនទីបំភាន់៣០ នាទី
- បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ និងឯកជនភាព២៥ នាទី
- ការចេញផ្សាយ និងអាជ្ញាបណ្ណ២៥ នាទី
- គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ និងឧទាហរណ៍៤៥ នាទី
- សង្ខេបវគ្គសិក្សា៥ នាទី
គោលបំណងសិក្សា
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
- ពន្យល់ប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅ និងទំនាក់ទំនងជាមួយមាត្រដ្ឋាន។
- កំណត់វិធីដែលផែនទីអាចបំភាន់ ទោះទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ។
- អនុវត្តបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ មុនចេញផ្សាយ។
- ជ្រើសទម្រង់ចេញផ្សាយ និងកំណត់អាជ្ញាបណ្ណ ព្រមទាំងការដកស្រង់ប្រភព។
- រៀបចំសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ។
ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន
- ខ្លឹមសារមេរៀនទី១ ដល់ទី១៤។
មេរៀនទី១៥
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
មុនបោះឆ្នោតក្នុងតំបន់មួយ ក្រុមពីរបោះពុម្ពផែនទី «ការទទួលបានទឹកស្អាត» ដោយប្រើទិន្នន័យជំរឿនតែមួយ។
ស្ថានភាពបើកមេរៀន
លេខមិនត្រូវបានកែទេ។ ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាទើបធ្វើឱ្យរឿងផ្ទុយគ្នា។
សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ
- ក្រុមទី១ ប្រើព្រំថ្នាក់ ៤០ · ៦០ · ៨០% ហើយពណ៌ក្រហមចាប់ពី ៨០% ចុះក្រោម។ ផែនទីមើលទៅក្រហមស្ទើរទាំងស្រុង៖ «វិបត្តិទឹក»។
- ក្រុមទី២ ប្រើព្រំ ២០ · ៤០ · ៦០% ហើយពណ៌បៃតងចាប់ពី ៦០% ឡើងទៅ។ ផែនទីមើលទៅបៃតងស្ទើរទាំងស្រុង៖ «ការអភិវឌ្ឍជោគជ័យ»។
- ការសម្រេចចិត្តណាខ្លះដែលអាចបំភាន់អ្នកអាន?
- តើអ្វីជាបន្ទាត់រវាងការរចនា និងការបំភាន់?
- តើត្រូវប្រាប់អ្វីខ្លះពេលចេញផ្សាយ?
គិត · ចែករំលែក
ក្រុមទី១ ប្រើព្រំថ្នាក់ ៤០ · ៦០ · ៨០% ហើយពណ៌ក្រហមចាប់ពី ៨០% ចុះក្រោម។ ផែនទីមើលទៅក្រហមស្ទើរទាំងស្រុង៖ «វិបត្តិទឹក»។
គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។
ការធ្វើឱ្យទូទៅ
ការធ្វើឱ្យទូទៅ (Generalisation) គឺជាការកែទិន្នន័យឱ្យសមនឹងមាត្រដ្ឋាន និងគោលបំណង។
វាមិនមែនជាការបាត់បង់គុណភាពទេ បើធ្វើដោយមានក្បួន។
រូបទី១៥.១៖ ប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅប្រាំមួយ។ ការធ្វើឱ្យទូទៅមិនមែនត្រឹមតែការលុបចំណុចទេ វាជាការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាពេញលេញ។
ពិសោធន៍៖ មាត្រដ្ឋាន និងការធ្វើឱ្យទូទៅ
ប្ដូរមាត្រដ្ឋាន ហើយសង្កេតទាំងចំណុចកំពូលដែលនៅសល់ ទាំងបញ្ជីស្រទាប់ដែលគួរបង្ហាញ។
ប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅ
សង្កេត
- ជ្រើសរើស៖ រក្សាតែវត្ថុសំខាន់ · សាមញ្ញ៖ លុបចំណុចកំពូល។
- រលោង៖ ធ្វើឱ្យខ្សែមិនរញ៉េរញ៉ៃ · បូកបញ្ចូល៖ អគារតូចៗ → តំបន់ក្រុង។
- រំកិល៖ ផ្លូវ និងទន្លេដែលជាន់គ្នា · បំផ្លើស៖ ផ្លូវតូចត្រូវដិតដើម្បីមើលឃើញ។
ការធ្វើឱ្យទូទៅ
ក្បួន Radical Law (Töpfer) ប្រាប់ថាចំនួនវត្ថុដែលគួររក្សា ថយតាមឫសការ៉េនៃសមាមាត្រមាត្រដ្ឋាន។
ឧទាហរណ៍ ពេលប្ដូរពី ១:៥០ ០០០ ទៅ ១:២០០ ០០០ (តូចជាង ៤ ដង) ចំនួនវត្ថុគួរថយប្រហែលពាក់កណ្ដាល។
ការធ្វើឱ្យទូទៅ និងភាពត្រឹមត្រូវ
ប្រុងប្រយ័ត្ន
ការធ្វើឱ្យខ្សែសាមញ្ញ ប្ដូរប្រវែង និងផ្ទៃ។ បើផែនទីនឹងត្រូវប្រើសម្រាប់វាស់ ត្រូវរក្សាទិន្នន័យដើមសម្រាប់ការគណនា ហើយប្រើកំណែទូទៅសម្រាប់បង្ហាញតែប៉ុណ្ណោះ។
របៀបដែលផែនទីអាចបំភាន់
| ការសម្រេចចិត្ត | របៀបបំភាន់ |
|---|
| ព្រំថ្នាក់ | ជ្រើសដើម្បីបង្កើតរឿង (មេរៀនទី៧) |
| ចំនួនដុល ជំនួសអត្រា | តំបន់ធំមើលទៅសំខាន់ (មេរៀនទី៩) |
| ឯកតាផ្ទៃ | ជ្រើសកម្រិតដែលផ្ដល់លទ្ធផលដែលចង់បាន (MAUP) |
| ពណ៌ | ក្រហម = គ្រោះថ្នាក់ ដាក់លើអ្វីដែលមិនគ្រោះថ្នាក់ |
| មាត្រដ្ឋានសញ្ញា | កាំសមាមាត្រនឹងតម្លៃ (មេរៀនទី១០) |
| ការកាត់តំបន់ | កាត់ចេញតំបន់ដែលផ្ទុយនឹងរឿង |
| ចំណោល | ជ្រើសចំណោលដែលធ្វើឱ្យតំបន់មួយធំ (មេរៀនទី៣) |
ភាពសាមញ្ញ ធៀបនឹងភាពត្រឹមត្រូវ
សង្កេត
- ចំណុចតិច = ឯកសារតូច ផ្ទុកលឿនលើវេប។
- Tolerance ធំពេក ធ្វើឱ្យរាងខូច ហើយខេត្តជិតខាងអាចបែកចន្លោះ។
- ប្រើ tolerance ផ្សេងៗតាមមាត្រដ្ឋានបង្ហាញ។
របៀបដែលផែនទីអាចបំភាន់ (ត)
| ការសម្រេចចិត្ត | របៀបបំភាន់ |
|---|
| ការលាក់ប្រភព | អ្នកអានមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ |
របៀបដែលផែនទីអាចបំភាន់
បន្ទាត់រវាងការរចនា និងការបំភាន់៖ **ការរចនាជួយអ្នកអានឱ្យឃើញអ្វីដែលមានក្នុងទិន្នន័យ។
ការបំភាន់ធ្វើឱ្យគេឃើញអ្វីដែលមិនមាន។ **
សំណួររហ័ស
រាយប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅប្រាំមួយ ព្រមទាំងឧទាហរណ៍។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌
មុនចេញផ្សាយ សួរ៖
ពណ៌ និងអារម្មណ៍
សង្កេត
- ទិន្នន័យដូចគ្នា ប៉ុន្តែក្រហមឆ្អៅបង្កើតអារម្មណ៍គ្រោះថ្នាក់។
- ជ្រើសពណ៌ដែលត្រូវនឹងអត្ថន័យ៖ ដង់ស៊ីតេមិនមែនជាគ្រោះថ្នាក់ទេ។
- សួរ៖ តើផែនទីនេះធ្វើឱ្យអ្នកអានសម្រេចចិត្តខុសឬទេ?
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌
- តើសារនៃផែនទី ត្រូវនឹងអ្វីដែលទិន្នន័យបង្ហាញឬទេ?
- តើខ្ញុំបានប្រាប់វិធីចាត់ថ្នាក់ ប្រភព ឆ្នាំ និង CRS ឬទេ?
- តើខ្ញុំបានធ្វើឱ្យស្តង់ដារ (អត្រា ដង់ស៊ីតេ) ពេលចាំបាច់ឬទេ?
- តើផែនទីបង្ហាញភាពមិនច្បាស់ និងទិន្នន័យខ្វះខាតឬទេ?
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌
- តើខ្ញុំបានពិចារណាថាអ្នកណាទទួលផលប្រយោជន៍ និងអ្នកណាអាចរងគ្រោះឬទេ?
- តើផែនទីនេះប៉ះពាល់ឯកជនភាព ឬសុវត្ថិភាពមនុស្សឬទេ?
- តើអ្នកអានដែលមិនស្គាល់តំបន់ អាចយល់ខុសយ៉ាងណា?
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌
ឯកជនភាព៖ ទិន្នន័យអំពីបុគ្គល (អ្នកជំងឺ គ្រួសារក្រីក្រ) មិនគួរធ្វើផែនទីជាចំណុចទេ។
ត្រូវសរុបតាមឃុំ ឬធ្វើឱ្យទីតាំងព្រិល។ ចំណុចមួយលើផែនទី អាចជាផ្ទះជាក់លាក់មួយ។
សីលធម៌ និងគុណភាព
សង្កេត
- ផែនទីមានឥទ្ធិពលលើការសម្រេចចិត្ត៖ ថវិកា សេវា និងគោលនយោបាយ។
- បញ្ជីត្រួតពិនិត្យនេះប្រើបានក្នុងគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ។
- ឯកជនភាព៖ ទិន្នន័យកម្រិតផ្ទះ ត្រូវសរុបទៅកម្រិតភូមិ ឬឃុំ។
ការចេញផ្សាយ
| ទម្រង់ | ប្រើសម្រាប់ | កំណត់សម្គាល់ |
|---|
| PDF ៣០០ dpi | របាយការណ៍ បោះពុម្ព | អក្សរនៅតែជាអក្សរ (វ៉ិចទ័រ) |
| PNG ១៥០ ទៅ ២០០ dpi | ឯកសារ Word · បទបង្ហាញ · បណ្ដាញសង្គម | ពិនិត្យទំហំ និងភាពច្បាស់ |
| SVG | កែក្នុងកម្មវិធីរចនា | អាចកែធាតុនីមួយៗ |
| ផែនទីអន្តរកម្ម (qgis2web · Leaflet) | អនឡាញ | អ្នកអានបើកបិទស្រទាប់បាន · ត្រូវពិនិត្យអាជ្ញាបណ្ណទិន្នន័យ |
| ទិន្នន័យ (GeoPackage · GeoJSON) | ឱ្យអ្នកផ្សេងប្រើបន្ត | ត្រូវមានមេតាទិន្នន័យ |
ការចេញផ្សាយ
អាជ្ញាបណ្ណ និងការដកស្រង់៖ សរសេរប្រភពទិន្នន័យក្រោមផែនទីជានិច្ច។
ផែនទីមូលដ្ឋានពី OpenStreetMap ត្រូវដកស្រង់ «© អ្នករួមចំណែក OpenStreetMap»។ បើអ្នកចង់ឱ្យអ្នកផ្សេងប្រើផែនទីរបស់អ្នក ជ្រើសអាជ្ញាបណ្ណច្បាស់លាស់ ដូចជា CC BY ឬ CC BY-SA។
សំណួររហ័ស
ក្បួន Radical Law និយាយអ្វី?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ចេញផ្សាយផែនទី
សង្កេត
- PDF/PNG សម្រាប់បោះពុម្ព (៣០០ dpi) និងរបាយការណ៍។
- qgis2web បង្កើតគេហទំព័រ Leaflet ពី QGIS ដោយផ្ទាល់។
- GitHub Pages បង្ហោះគេហទំព័រឥតគិតថ្លៃ ដូចសៀវភៅនេះ។
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ គឺជាការផលិត ផែនទីប្រធានបទពេញលេញ មួយ ឬពីរ ជាមួយរបាយការណ៍ខ្លី។
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ
| ផ្នែក | ខ្លឹមសារ |
|---|
| សំណួរ | សំណួរផែនទីវិទ្យាច្បាស់ អំពីតំបន់ជាក់លាក់ |
| ទិន្នន័យ | ប្រភព ឆ្នាំ CRS ការធ្វើឱ្យស្តង់ដារ |
| ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យា | ចំណោល មាត្រដ្ឋាន ការចាត់ថ្នាក់ ពណ៌ និមិត្តសញ្ញា ស្លាក ប្លង់ |
| ផលិតផល | ផែនទី A3 (PDF ៣០០ dpi) និងកំណែ A4 សម្រាប់របាយការណ៍ |
| របាយការណ៍ | ២ ទៅ ៣ ទំព័រ៖ ហេតុផលនៃការសម្រេចចិត្ត និងដែនកំណត់ |
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ
លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវាយតម្លៃ ១០០ ពិន្ទុ៖
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ
| លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ | ពិន្ទុ |
|---|
| សំណួរ និងភាពសមស្របនៃប្រភេទផែនទី | ១៥ |
| ទិន្នន័យ ការធ្វើឱ្យស្តង់ដារ និងការចាត់ថ្នាក់ | ២០ |
| និមិត្តសញ្ញា និងពណ៌ | ២០ |
| ស្លាក និងប្លង់ | ២០ |
| ភាពស្មោះត្រង់ ប្រភព និងដែនកំណត់ | ១៥ |
| របាយការណ៍ និងការបង្ហាញ | ១០ |
| សរុប | ១០០ |
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ
លម្អិតពេញលេញ និងកាលវិភាគ មាននៅក្នុង លំហាត់ទី១៥។
មេរៀនទី១៥
ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ
ឧទាហរណ៍៖ ស្ថានភាព
យើងវិភាគផែនទីទាំងពីរក្នុងស្ថានភាពបើកមេរៀន ដោយប្រើបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌។
ជំហានទី១៖ ពិនិត្យទិន្នន័យ
១
ទិន្នន័យដូចគ្នា៖ ភាគរយគ្រួសារដែលមានទឹកស្អាត។
គ្មានការកែលេខទេ។
ជំហានទី២៖ ពិនិត្យព្រំថ្នាក់
២
ក្រុមទី១ ប្រើព្រំដែលដាក់ ៧៩% ក្នុងថ្នាក់ «ទាប» ឯក្រុមទី២ ដាក់ ៦១% ក្នុងថ្នាក់ «ខ្ពស់»។
ទាំងពីរជាជម្រើសដែលអាចការពារបាន ប៉ុន្តែគ្មានក្រុមណាប្រាប់វិធីចាត់ថ្នាក់ទេ។
ជំហានទី៣៖ ពិនិត្យពណ៌
៣
ក្រហម និងបៃតងផ្ទុកអត្ថន័យ «អាក្រក់» និង «ល្អ» ដែលពង្រឹងរឿងរបស់ក្រុមនីមួយៗ។
ឈុតតគ្នាអព្យាក្រឹតជាង។
ជំហានទី៤៖ ការកែដែលស្មោះត្រង់
៤
ប្រើព្រំមូល (២៥ · ៥០ · ៧៥%) · ឈុតតគ្នាពណ៌តែមួយ · បន្ថែមក្រាបចែកចាយតូច · សរសេរវិធីចាត់ថ្នាក់ ប្រភព និងឆ្នាំ · បន្ថែមចំណាំអំពីឃុំដែលមានគ្រួសារតិច។
ជំហានទី៥៖ ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ
៥
បង្ហាញផែនទីតែមួយ ជាមួយតារាងតម្លៃ ឬក្រាប ដើម្បីឱ្យអ្នកអានពិនិត្យលេខដោយខ្លួនឯង។
អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន
ប្រុងប្រយ័ត្ន
យើងមិនអាចនិយាយថាក្រុមណាមួយបានកុហកទេ។ ការសម្រេចចិត្តទាំងពីរស្ថិតក្នុងវិសាលភាពនៃការអនុវត្តធម្មតា។ អ្វីដែលខ្វះគឺ តម្លាភាព៖ ការប្រាប់អ្នកអានពីវិធីសម្រេចចិត្ត។
មេរៀនទី១៥
សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ចេញផ្សាយផែនទីដែលអាចពិនិត្យបាន
រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី
ចំណាំ
ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។
សំណួររហ័ស
រាយវិធីប្រាំដែលផែនទីអាចបំភាន់ ដោយមិនកែលេខ។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ
ផែនទីត្រូវបង្ហាញលើទូរស័ព្ទដែលគ្មានអ៊ីនធឺណិត និងមានទិន្នន័យឆ្នាំចាស់។
តើអ្នកអាននៅអាចយល់ថាទិន្នន័យណាមាន និងអ្វីដែលមិនទាន់ដឹងឬ?
ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ
Generalization ត្រូវរក្សាលក្ខណៈសំខាន់តាមគោលបំណង។
- Simplification កាត់ vertices ខណៈ selection ជ្រើសវត្ថុ និង aggregation រួមវត្ថុ។
- បើធ្វើព្រំរួមរបស់ពហុកោណពីរដោយឡែក អាចបង្កើតចន្លោះ ឬត្រួតគ្នា។
- ត្រូវពិនិត្យឋានលេខា (topology) និងការរក្សាខ្សែទឹក ផ្លូវ និងទំនាក់ទំនងសំខាន់ៗ។
ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ
គុណភាពទិន្នន័យមានទីតាំង គុណលក្ខណៈ ភាពពេញលេញ ពេលវេលា និងប្រភពដើម។
- Web map ត្រូវមានការគ្រប់គ្រង layer, zoom, popup និងតារាងជំនួសសម្រាប់អ្នកប្រើក្ដារចុច។
- ការបាត់អ៊ីនធឺណិតមិនគួរធ្វើឱ្យទំព័រទទេទេ។
- កុំចេញផ្សាយទីតាំងបុគ្គលដែលងាយរងគ្រោះ ដោយគ្មានមូលហេតុ និងការអនុញ្ញាតសមស្រប។
មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់
មុន · ខ្សោយ
បញ្ហា / Before — ទិន្នន័យខ្វះត្រូវបានលាបដូចសូន្យ ហើយគ្មានឆ្នាំ ឬប្រភព។
ក្រោយ · ល្អ
កែលម្អ / After — បែងចែក missing ពីសូន្យ បង្ហាញទិន្នន័យមេតា (metadata) និងរក្សាតារាងសម្រាប់ពិនិត្យ។
ពិភាក្សា ២ នាទី
តើភាពខុសគ្នាពីរចំណុចណា ដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយរបស់អ្នកអានផែនទី?
សរសេរចម្លើយមុន រួចប្រៀបធៀបជាមួយដៃគូ។
មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់
រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។
ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។
សំណួររហ័ស
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌មានចំណុចអ្វីខ្លះ?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង
ខ្សែព្រំមាន 1000 vertices ហើយក្រោយកាត់សល់ 250៖ កាត់បន្ថយ 75%។
- ប៉ុន្តែនេះមិនធានាថាឯកសារតូច 75% ព្រោះមាន attributes និងរចនាសម្ព័ន្ធឯកសារផង។
- សម្រាប់ tolerance 0.2 មមលើផែនទី 1:100000 ចម្ងាយលើដី = 0.2×100000/1000 = 20 ម។
- ត្រូវជ្រើស tolerance តាមមាត្រដ្ឋាន និងភាពត្រឹមត្រូវទិន្នន័យ។
ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ
- ប្ដូរមាត្រដ្ឋានក្នុង generalise ហើយកត់ vertices និងព័ត៌មានដែលនៅសល់។
- ក្នុង web-map ខាងក្រោម ប្ដូរ layer, zoom និងជ្រើសឃុំដើម្បីអាន popup ឬតារាង។
- បិទអ៊ីនធឺណិត បើកទំព័រឡើងវិញ ហើយពិនិត្យក្រាហ្វិក ពុម្ពអក្សរ និងសំណួរ។
ពិសោធន៍៖ ពិសោធន៍អន្តរកម្ម
ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ
| សាកល្បង | ការព្យាករណ៍មុនចុច | អ្វីដែលឃើញ | មូលហេតុ |
|---|
| លក្ខខណ្ឌដើម | សរសេរការរំពឹង | កត់តម្លៃ/លំនាំ | ភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត |
| ប្ដូរអថេរមួយ | ព្យាករណ៍ម្ដងទៀត | ប្រៀបធៀបនឹងដើម | ពន្យល់ដោយភស្តុតាង |
បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS
បញ្ហាប្រឈម៖ ធ្វើរបាយការណ៍ចេញផ្សាយមួយទំព័រ៖ គោលបំណង អ្នកអាន ប្រភព/ឆ្នាំ CRS វិធីចាត់ថ្នាក់ ការកាត់លម្អិត ភាពមិនច្បាស់ និងលទ្ធផលតេស្ត offline/mobile។
QGIS៖ រត់ Check Validity មុននិងក្រោយ Simplify ហើយពិនិត្យ shared boundaries។ Export GeoJSON សម្រាប់ការបង្ហាញដោយកំណត់ CRS ត្រឹមត្រូវ និងលុបវាលរសើប។ កុំសន្មតថាការលាក់វាលក្នុង popup លុបវាពីឯកសារបាន។
បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS
លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។
ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 15 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។
សំណួររហ័ស
ហេតុអ្វីទិន្នន័យបុគ្គលមិនគួរធ្វើផែនទីជាចំណុច?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង
សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស?
ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។
សកម្មភាពអនុវត្ត
ធ្វើ លំហាត់ទី១៥ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។
លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។
មេរៀនទី១៥
ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន
ការយល់ច្រឡំទី១
✗ «ផែនទីដែលមានទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ មិនអាចបំភាន់»
↓
✓ ការសម្រេចចិត្តរចនាអាចប្ដូរសារ ដោយមិនកែលេខសោះ។
ការយល់ច្រឡំទី២
✗ «ការធ្វើឱ្យទូទៅ = ការធ្វើឱ្យទិន្នន័យអន់»
↓
✓ វាជាការសម្របតាមមាត្រដ្ឋាន។ ការមិនធ្វើឱ្យទូទៅ ទើបធ្វើឱ្យផែនទីអានមិនបាន។
ការយល់ច្រឡំទី៣
✗ «ការដាក់ចំណុចទិន្នន័យបុគ្គល គ្មានបញ្ហា បើមិនដាក់ឈ្មោះ»
↓
✓ ទីតាំងខ្លួនឯងអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណបាន។ ត្រូវសរុប ឬធ្វើឱ្យព្រិល។
ការយល់ច្រឡំទី៤
✗ «ការដកស្រង់ប្រភពជាជម្រើស»
↓
✓ វាជាតម្រូវការទាំងផ្នែកច្បាប់ និងវិទ្យាសាស្ត្រ។
ការយល់ច្រឡំទី៥
✗ «ផែនទីអនឡាញមិនចាំបាច់មានមេតាទិន្នន័យ»
↓
✓ ផែនទីអនឡាញត្រូវការវាកាន់តែច្រើន ព្រោះវាត្រូវចែករំលែកឆាប់រហ័ស ដោយគ្មានបរិបទ។
សេចក្ដីសង្ខេប
ការធ្វើឱ្យទូទៅសម្របទិន្នន័យតាមមាត្រដ្ឋាន តាមរយៈការជ្រើសរើស ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ ការរួមបញ្ចូល ការបង្រួម ការបំផ្លើស និងការរំកិល។
ផែនទីអាចបំភាន់ តាមរយៈព្រំថ្នាក់ ចំនួនដុល ឯកតាផ្ទៃ ពណ៌ មាត្រដ្ឋានសញ្ញា និងការលាក់ប្រភព។ បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ និងតម្លាភាព ជាការការពារ។ ការចេញផ្សាយត្រូវជ្រើសទម្រង់សមរម្យ ដកស្រង់ប្រភព និងកំណត់អាជ្ញាបណ្ណ។
គំនិតស្នូលនៃមេរៀន
ផែនទីនីមួយៗជាការជ្រើសរើស។ អ្នកធ្វើផែនទីដែលមានវិជ្ជាជីវៈ ជ្រើសដោយមានហេតុផល ហើយប្រាប់អ្នកអានពីអ្វីដែលបានជ្រើស។
ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|
| ការធ្វើឱ្យទូទៅ | Generalisation | សម្របទិន្នន័យតាមមាត្រដ្ឋាន |
| ការជ្រើសរើស | Selection | លុបវត្ថុដែលមិនចាំបាច់ |
| ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ | Simplification | កាត់បន្ថយចំណុចកំពូល |
| ការបំផ្លើស | Exaggeration | គូរធំជាងមាត្រដ្ឋាន |
| ក្បួន Radical Law | Töpfer's Radical Law | ចំនួនវត្ថុតាមមាត្រដ្ឋាន |
| សីលធម៌ផែនទី | Map ethics | ការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកអាន |
| តម្លាភាព | Transparency | ការប្រាប់វិធី និងប្រភព |
| អាជ្ញាបណ្ណ | Licence | លក្ខខណ្ឌប្រើ និងចែកចាយ |
សំណួររំលឹក
- ផែនទី ១:៥០ ០០០ ត្រូវប្ដូរទៅ ១:៥០០ ០០០។ រាយការសម្រេចចិត្តធ្វើឱ្យទូទៅចំនួនប្រាំ។
- វិភាគផែនទីទឹកស្អាតទាំងពីរ ហើយសរសេរកំណត់សម្គាល់ដែលនឹងធ្វើឱ្យទាំងពីរស្មោះត្រង់។
- អង្គការមួយសុំផែនទីទីតាំងគ្រួសារក្រីក្រក្នុងឃុំ។ តើអ្នកឆ្លើយយ៉ាងណា ហើយស្នើជម្រើសអ្វី?
សំណួររំលឹក
- ជ្រើសទម្រង់ចេញផ្សាយសម្រាប់៖ (ក) របាយការណ៍បោះពុម្ព (ខ) បណ្ដាញសង្គម (គ) ការចែករំលែកទិន្នន័យ។
- សរសេរបន្ទាត់ប្រភព និងអាជ្ញាបណ្ណពេញលេញសម្រាប់ផែនទីដែលប្រើទិន្នន័យវគ្គសិក្សា និងផែនទីមូលដ្ឋាន OpenStreetMap។
កិច្ចការខ្លី
សរសេរសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ១ ទំព័រ តាមគំរូក្នុងលំហាត់ទី១៥៖ សំណួរ · តំបន់ · ទិន្នន័យ និងប្រភព · ប្រភេទផែនទីដែលស្នើ · ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាសំខាន់ៗ · និងដែនកំណត់ដែលអ្នករំពឹង។
មេរៀនបន្ទាប់
នេះជាមេរៀនចុងក្រោយនៃ ផែនទីវិទ្យា។ ខ្សែស្រឡាយនៃវគ្គទាំងមូល៖ ផែនដី និងកូអរដោនេ (មេរៀនទី១–៥) → ភាសាមើលឃើញ (មេរៀនទី៦–៨) → ផែនទីប្រធានបទ (មេរៀនទី៩–១២) → ការរចនា និងការទទួលខុសត្រូវ (មេរៀនទី១៣–១៥)។
អរគុណ
អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី១៥
https://khgeo.github.io/cartography/lessons/lesson-15.html