មេរៀនទី៨៖ គុណភាពទិន្នន័យ កំហុស និងមេតាទិន្នន័យ¶
ព័ត៌មានមេរៀន
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៨ ក្នុងចំណោម ១៥
គ្មានទិន្នន័យណាឥតកំហុសទេ។ សំណួរមិនមែនថា «ទិន្នន័យនេះមានកំហុសឬទេ?» ទេ ប៉ុន្តែ «កំហុសប្រភេទអ្វី ធំប៉ុណ្ណា ហើយវាប៉ះពាល់ដល់ចម្លើយរបស់ខ្ញុំឬទេ?»
មេរៀននេះរៀបចំគោលគំនិតគុណភាពទិន្នន័យជាធាតុផ្សំ បង្ហាញកំហុសពិតពីសំណុំទិន្នន័យវគ្គសិក្សា ហើយណែនាំ មេតាទិន្នន័យ ដែលជាឯកសារប្រាប់អ្នកប្រើពីគុណភាពទាំងនោះ។
៨.១. គោលបំណងសិក្សា¶
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
- បែងចែកភាពត្រឹមត្រូវ (accuracy) និងភាពជាក់លាក់ (precision)។
- ពន្យល់ធាតុផ្សំនៃគុណភាពទិន្នន័យ៖ ទីតាំង គុណលក្ខណៈ ភាពស៊ីសង្វាក់តក្កវិជ្ជា ភាពពេញលេញ ពេលវេលា និងប្រភពដើម។
- កំណត់ប្រភពកំហុសក្នុងដំណាក់កាលផ្សេងៗនៃការងារ GIS។
- ពន្យល់ថាកំហុសរីករាលដាលតាមការវិភាគយ៉ាងដូចម្ដេច។
- សរសេរមេតាទិន្នន័យមូលដ្ឋានសម្រាប់ស្រទាប់មួយ។
ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶
៨.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ខេត្តស្ទឹងត្រែងមានប្រជាជន ២១៤ ពាន់នាក់?¶
និស្សិតម្នាក់ធ្វើផែនទីប្រជាជនតាមខេត្ត ដោយប្រើចំណុចខេត្តពីស្រទាប់ Census_Prov_point។ ផែនទីបង្ហាញថាខេត្តស្ទឹងត្រែងមានផ្ទៃ ២ ៦២២ គម² និងប្រជាជន ២១៤ ៦៣០ នាក់។ គ្រូមើលហើយនិយាយថា «ស្ទឹងត្រែងធំជាងនេះច្រើន ហើយប្រជាជនតិចជាងនេះ»។
ពេលពិនិត្យ តម្លៃទាំងនោះពិតជារបស់ខេត្ត ព្រះសីហនុ។ ទីតាំងចំណុចត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែគុណលក្ខណៈត្រូវបានចម្លងខុស។ ស្រទាប់ Kh_Province_Boundary មានតម្លៃត្រឹមត្រូវ (ស្ទឹងត្រែង ១២ ០២១ គម²)។
សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖
- តើកំហុសនេះជាប្រភេទអ្វី ហើយធ្លាប់រកឃើញដោយរបៀបណា?
- តើមានកំហុសប្រភេទផ្សេងទៀតអ្វីខ្លះ?
- តើអ្នកផលិតទិន្នន័យគួរប្រាប់អ្នកប្រើពីកំហុសដោយរបៀបណា?
៨.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶
៨.៣.១. ភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពជាក់លាក់¶
- ភាពត្រឹមត្រូវ (Accuracy)៖ តម្លៃវាស់នៅជិតតម្លៃពិតប៉ុណ្ណា។
- ភាពជាក់លាក់ (Precision)៖ ការវាស់ម្ដងៗស៊ីគ្នាប៉ុណ្ណា ឬតម្លៃលម្អិតប៉ុណ្ណា (ចំនួនខ្ទង់ទសភាគ)។
ទិន្នន័យអាចជាក់លាក់ ប៉ុន្តែមិនត្រឹមត្រូវ៖ កូអរដោនេ 444095.8736 មានខ្ទង់ទសភាគ ៤ (ជាក់លាក់ដល់ ០,១ មម) ប៉ុន្តែបើវាស់ដោយទូរស័ព្ទ ភាពត្រឹមត្រូវពិតគឺប្រហែល ៥ ម។ ខ្ទង់ទសភាគច្រើន បង្កើតការជឿជាក់ក្លែងក្លាយ។
ពិសោធន៍៖ ត្រឹមត្រូវ ឬ ជាក់លាក់?
ប្ដូរលម្អៀង និងការរាយប៉ាយ។ ករណីណាដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់អ្នកប្រើទិន្នន័យ ហើយហេតុអ្វី?
៨.៣.២. ធាតុផ្សំនៃគុណភាពទិន្នន័យ¶
ស្តង់ដារ ISO 19157 បែងចែកគុណភាពទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រជាធាតុផ្សំ។ ឧទាហរណ៍ទាំងអស់ខាងក្រោម មកពីសំណុំទិន្នន័យ Cambodia៖
| ធាតុផ្សំ | សំណួរ | ឧទាហរណ៍ពិត |
|---|---|---|
| ភាពត្រឹមត្រូវទីតាំង | វត្ថុនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវឬទេ? | សាលា Yukunthor ធ្លាក់ក្រៅព្រំខេត្តដែលវាស្ថិតនៅ |
| ភាពត្រឹមត្រូវគុណលក្ខណៈ | តម្លៃក្នុងតារាងត្រឹមត្រូវឬទេ? | ស្ទឹងត្រែងមានតម្លៃរបស់ព្រះសីហនុ · មណ្ឌលសុខភាពមាន PNAME មិនស៊ី PCODE ក្នុង ៦ ខេត្ត |
| ភាពស៊ីសង្វាក់តក្កវិជ្ជា | ទិន្នន័យគោរពក្បួនខ្លួនឯងឬទេ? | Flood2011 មានពហុកោណមិនត្រឹមត្រូវ ៣៥ · ឈ្មោះថ្នាក់ «Urban» សរសេរពីររបៀប |
| ភាពពេញលេញ | មានអ្វីបាត់ ឬលើសឬទេ? | Kh_Pagoda មានតែ ID គ្មានឈ្មោះ · ឈ្មោះផ្លូវភាគច្រើនទទេ |
| ភាពត្រឹមត្រូវពេលវេលា | ទិន្នន័យទាន់សម័យ ឬស៊ីគ្នាតាមឆ្នាំឬទេ? | ជំរឿន ២០០៨ ជាមួយព្រំឃុំ ២០១៩ · ខេត្តត្បូងឃ្មុំមិនមានក្នុងជំរឿន ២០០៨ |
| ប្រភពដើម (Lineage) | ផលិតដោយរបៀបណា? | ក្រប់ដីកោះកុងមកពី MRC JICA និង MoE ដែលប្រើវិធីខុសគ្នា |
៨.៣.៣. ប្រភពកំហុសតាមដំណាក់កាល¶
កំហុសអាចចូលក្នុងគ្រប់ដំណាក់កាលនៃការងារ GIS (មេរៀនទី១)៖
| ដំណាក់កាល | កំហុសទូទៅ |
|---|---|
| ប្រមូល | GPS លម្អៀង · សំណួរស្ទង់មតិមិនច្បាស់ · ផែនទីប្រភពមាត្រដ្ឋានតូច |
| បញ្ចូល | វាយខុស · លេខខ្មែរ · Georeferencing · គូរ undershoot |
| ដំណើរការ | ភ្ជាប់តារាងខុស · CRS ខុស · Rasterize ក្រឡាធំ · ភ្លេចគណនាផ្ទៃឡើងវិញក្រោយ Intersection |
| វិភាគ | វិធីមិនសមនឹងទិន្នន័យ (មធ្យមលើ Nominal) · ឆ្នាំមិនស៊ីគ្នា |
| បង្ហាញ | ចំនួនដុលក្នុង choropleth · ខ្ទង់ទសភាគច្រើនពេក · ពណ៌បំភាន់ |
កំហុសរីករាលដាល (Error propagation)៖ ពេលស្រទាប់ពីរដែលមានកំហុសត្រួតគ្នា កំហុសមិនរលាយបាត់ទេ វាបូកបញ្ចូលគ្នា។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងលំហាត់ទី១១ ក្រប់ដីឆ្នាំ ២០០៣ បង្ហាញដីទំនេរ ១២៦ ពាន់ហ.ត ដែលច្រើនជាងឆ្នាំ ១៩៩៧ ប្រហែលប្រាំដង ហើយស្ទើរទាំងអស់ «ត្រឡប់ជាដីកសិកម្មវិញ» នៅឆ្នាំ ២០១៥។ លំនាំបែបនេះទំនងជាភាពខុសគ្នានៃការចាត់ថ្នាក់ មិនមែនការផ្លាស់ប្ដូរលើដីទេ។
៨.៣.៤. ការរកកំហុស¶
វិធីរកកំហុសដែលមិនត្រូវការទិន្នន័យយោងខាងក្រៅ៖
- ពិនិត្យតម្លៃតែមួយគត់៖ លេខកូដស្ទួន (KH18 លេចពីរដង) ឬឈ្មោះថ្នាក់ច្រើនរបៀប។
- ពិនិត្យជួរតម្លៃ៖ ភាគរយលើស ១០០ · ប្រជាជនអវិជ្ជមាន · ជម្រៅ ៥០០ ម។
- ពិនិត្យភាពស៊ីគ្នារវាងវាល៖
PCODEទល់នឹងPNAME។ - ពិនិត្យភាពស៊ីគ្នារវាងគុណលក្ខណៈ និងទីតាំង៖
PROVINCEទល់នឹង Select by Location។ - ពិនិត្យធរណីមាត្រ៖ Check Validity · ពហុកោណត្រួតគ្នា · ចន្លោះ។
- ពិនិត្យផលបូក៖ ប្រជាជនភូមិបូកស្មើប្រជាជនខេត្តឬទេ? ក្នុងជំរឿន ២០០៨ ភូមិបូកបាន ១៣ ៣៧១ ៧៨៩ ឯខេត្តបូកបាន ១៣ ៣៩៥ ៦៨២ ដែលខុសគ្នា ២៣ ៨៩៣ នាក់។
ពេលរកឃើញកំហុស៖ កុំកែទិន្នន័យដើម។ ធ្វើច្បាប់ចម្លង កែ ហើយកត់ត្រាអ្វីដែលបានកែ ពេលណា និងហេតុអ្វី។
៨.៣.៥. មេតាទិន្នន័យ¶
មេតាទិន្នន័យ (Metadata) គឺជា «ទិន្នន័យអំពីទិន្នន័យ»។ វាប្រាប់អ្នកប្រើនាពេលអនាគត (រួមទាំងខ្លួនអ្នកក្នុងរយៈពេល ៦ ខែ) ពីអ្វីដែលពួកគេត្រូវដឹង មុនប្រើស្រទាប់មួយ។
មេតាទិន្នន័យអប្បបរមា៖
| ធាតុ | ឧទាហរណ៍សម្រាប់ flood2011_fixed |
|---|---|
| ចំណងជើង | វិសាលភាពទឹកជំនន់ឆ្នាំ ២០១១ (កែធរណីមាត្រ) |
| សេចក្ដីសង្ខេប | ពហុកោណផ្ទៃទឹកជំនន់ឆ្នាំ ២០១១ ទូទាំងប្រទេស |
| ពាក្យគន្លឹះ | ទឹកជំនន់ · ២០១១ · កម្ពុជា |
| វិសាលភាព និង CRS | កម្ពុជា · EPSG:32648 |
| ពេលវេលា | ឆ្នាំ ២០១១ |
| ប្រភពដើម | ពី Flood2011.shp · កែពហុកោណមិនត្រឹមត្រូវ ៣៥ ដោយ Fix geometries |
| គុណភាពដែលដឹង | ប្រភព និងវិធីកំណត់ជំនន់មិនទាន់បញ្ជាក់ |
| អ្នកទំនាក់ទំនង | ឈ្មោះ អ៊ីមែល ស្ថាប័ន |
| អាជ្ញាបណ្ណ | សម្រាប់ការសិក្សាក្នុងវគ្គប៉ុណ្ណោះ |
ក្នុង QGIS បំពេញនៅ Layer Properties → Metadata ហើយរក្សាទុកក្នុង GeoPackage ជាមួយស្រទាប់។
៨.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ផែនទីប្រជាជនតាមខេត្ត ដែលមានកំហុសលាក់¶
យើងត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន ហើយធ្វើការស៊ើបអង្កេតជាប្រព័ន្ធលើ Census_Prov_point។
ជំហានទី១៖ ពិនិត្យលេខកូដតែមួយគត់¶
ស្រទាប់មាន ២៥ ចំណុច។ List unique values លើ ProvGis បាន ២៤ តម្លៃ។ KH18 លេចពីរដង ឯ KH19 បាត់។ នេះជាសញ្ញានៃកំហុសភាពត្រឹមត្រូវគុណលក្ខណៈ ឬភាពស៊ីសង្វាក់តក្កវិជ្ជា។
ជំហានទី២៖ ប្រៀបធៀបជាមួយប្រភពទីពីរ¶
| ស្រទាប់ | ខេត្ត | លេខកូដ | ផ្ទៃ (គម²) | ប្រជាជន |
|---|---|---|---|---|
Census_Prov_point |
Stung Treng | KH18 | ២ ៦២២ | ២១៤ ៦៣០ |
Census_Prov_point |
Preah Sihanouk | KH18 | ២ ៦២២ | ២១៤ ៦៣០ |
Kh_Province_Boundary |
Stung Treng | KH19 | ១២ ០២១ | ១៤៨ ០២៨ |
ជំហានទី៣៖ ពិនិត្យទីតាំង¶
Spatial join ចំណុចទៅព្រំខេត្ត៖ ឈ្មោះចំណុចទាំង ២៥ ត្រូវនឹងពហុកោណដែលវាស្ថិតនៅ។ ដូច្នេះ ទីតាំង និងឈ្មោះត្រឹមត្រូវ តែ លេខកូដ ផ្ទៃ និងប្រជាជន នៃជួរស្ទឹងត្រែងត្រូវបានចម្លងពីជួរព្រះសីហនុ។
ជំហានទី៤៖ វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់¶
ផែនទីប្រជាជនតាមខេត្តនឹងបង្ហាញស្ទឹងត្រែងមានដង់ស៊ីតេ ៨២ នាក់/គម² ជំនួសឱ្យប្រហែល ១២ នាក់/គម² ធំជាងពិតជិត ៧ ដង។ ការភ្ជាប់តារាងតាម ProvGis ក៏នឹងភ្ជាប់ទិន្នន័យព្រះសីហនុទៅខេត្តពីរ។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶
«ស្រទាប់ Census_Prov_point មានកំហុសភាពត្រឹមត្រូវគុណលក្ខណៈមួយ៖ ជួរស្ទឹងត្រែងមានលេខកូដ ផ្ទៃ និងប្រជាជនរបស់ព្រះសីហនុ។ ទីតាំងត្រឹមត្រូវ។ សម្រាប់ផែនទីខេត្ត ត្រូវប្រើ Kh_Province_Boundary ឬកែជួរនោះក្នុងច្បាប់ចម្លង ហើយកត់ត្រាក្នុងមេតាទិន្នន័យ។»
អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន
យើងមិនអាចសន្និដ្ឋានថាស្រទាប់ផ្សេងទៀតក្នុងថត Census_2008 គ្មានកំហុសទេ។ ការរកឃើញកំហុសមួយ គឺជាហេតុផលដើម្បីពិនិត្យបន្ថែម មិនមែនដើម្បីជឿថាកំហុសនោះជាកំហុសតែមួយ។ យើងក៏មិនអាចដឹងថាកំហុសកើតឡើងពេលណា ឬដោយនរណា ដោយគ្មានមេតាទិន្នន័យ។
៨.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶
លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត
ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី៨។
និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។
៨.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶
១. «ខ្ទង់ទសភាគច្រើន មានន័យថាត្រឹមត្រូវ» ខ្ទង់ទសភាគបង្ហាញភាពជាក់លាក់ មិនមែនភាពត្រឹមត្រូវទេ។ រាយការណ៍តែខ្ទង់ដែលមានន័យ។
២. «បើ QGIS មិនបង្ហាញសារកំហុស ទិន្នន័យល្អ» កំហុសគុណលក្ខណៈ ការភ្ជាប់បរាជ័យមួយផ្នែក និងឆ្នាំមិនស៊ីគ្នា មិនបង្កើតសារកំហុសទេ។
៣. «រកឃើញកំហុស ត្រូវកែក្នុងឯកសារដើមភ្លាម» កែក្នុងច្បាប់ចម្លង ហើយកត់ត្រា។ ការកែដោយគ្មានកំណត់ត្រា បង្កើតកំហុសថ្មីដែលគ្មាននរណាតាមដានបាន។
៤. «មេតាទិន្នន័យជាការងាររដ្ឋបាល មិនសំខាន់» បើគ្មានមេតាទិន្នន័យ អ្នកមិនអាចដឹងថាស្រទាប់មកពីឆ្នាំណា CRS អ្វី ឬត្រូវបានកែអ្វីខ្លះ។ ទិន្នន័យដែលគ្មានមេតាទិន្នន័យ ជាទិន្នន័យដែលពិបាកទុកចិត្ត។
៥. «ការផ្លាស់ប្ដូររវាងផែនទីពីរឆ្នាំ គឺជាការផ្លាស់ប្ដូរលើដី» បើផែនទីមកពីប្រភព ឬវិធីខុសគ្នា ការផ្លាស់ប្ដូរមួយផ្នែកជាភាពខុសគ្នានៃវិធីផលិត។ ពិនិត្យប្រភពដើមមុនសន្និដ្ឋាន។
៨.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶
ភាពត្រឹមត្រូវវាស់ភាពជិតតម្លៃពិត ឯភាពជាក់លាក់វាស់ភាពស៊ីគ្នា ឬលម្អិត។ គុណភាពទិន្នន័យមានធាតុផ្សំ៖ ទីតាំង គុណលក្ខណៈ ភាពស៊ីសង្វាក់ ភាពពេញលេញ ពេលវេលា និងប្រភពដើម។
កំហុសអាចចូលក្នុងគ្រប់ដំណាក់កាល ហើយរីករាលដាលតាមការវិភាគ។ ការរកកំហុសជាប្រព័ន្ធ និងមេតាទិន្នន័យ ធ្វើឱ្យអ្នកប្រើដឹងថាទិន្នន័យអាចទុកចិត្តបានប៉ុណ្ណា។
គំនិតស្នូលនៃមេរៀន
គុណភាពទិន្នន័យមិនមែនជា «ល្អ» ឬ «អាក្រក់» ទេ។ វាគឺ «សមស្រប» ឬ «មិនសមស្រប» សម្រាប់សំណួរជាក់លាក់មួយ ហើយការដឹងពីកំហុស ល្អជាងការមិនដឹងជានិច្ច។
៨.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| ភាពត្រឹមត្រូវ | Accuracy | ភាពជិតតម្លៃពិត |
| ភាពជាក់លាក់ | Precision | ភាពស៊ីគ្នា ឬលម្អិតនៃការវាស់ |
| ភាពត្រឹមត្រូវទីតាំង | Positional accuracy | វត្ថុនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ |
| ភាពត្រឹមត្រូវគុណលក្ខណៈ | Thematic/attribute accuracy | តម្លៃក្នុងតារាងត្រឹមត្រូវ |
| ភាពស៊ីសង្វាក់តក្កវិជ្ជា | Logical consistency | គោរពក្បួន និងឋានលេខា |
| ភាពពេញលេញ | Completeness | គ្មានអ្វីបាត់ ឬលើស |
| ប្រភពដើម | Lineage | ប្រវត្តិផលិត និងកែប្រែ |
| កំហុសរីករាលដាល | Error propagation | កំហុសបូកតាមការវិភាគ |
| មេតាទិន្នន័យ | Metadata | ទិន្នន័យអំពីទិន្នន័យ |
៨.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶
ក. សំណួរយល់ដឹង¶
- បែងចែកភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពជាក់លាក់ ដោយប្រើឧទាហរណ៍កូអរដោនេ GPS។
- រាយធាតុផ្សំនៃគុណភាពទិន្នន័យប្រាំមួយ ហើយផ្ដល់ឧទាហរណ៍មួយសម្រាប់នីមួយៗពីមេរៀននេះ។
- ហេតុអ្វីមិនគួរកែទិន្នន័យដើមដោយផ្ទាល់?
- ពន្យល់កំហុសរីករាលដាលដោយប្រើឧទាហរណ៍ក្រប់ដីកោះកុង។
- មេតាទិន្នន័យអប្បបរមាគួរមានអ្វីខ្លះ?
ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶
- ពិនិត្យស្រទាប់
Kh_Health_Center៖PCODE= ២ មានPNAME= Battambang ៧៤ ជួរ និង Sihanoukville ១ ជួរ។ ស្នើវិធីសម្រេចថាតម្លៃណាត្រឹមត្រូវ។ - ផែនទីមួយរាយការណ៍ផ្ទៃព្រៃ «៨៧១ ១៤៧,៣៨២ ហ.ត»។ តើមានបញ្ហាអ្វី? តើគួររាយការណ៍ដូចម្ដេច?
- សរសេរមេតាទិន្នន័យសម្រាប់ស្រទាប់
kc_communes_popពីលំហាត់ទី៥។ - ប្រជាជនភូមិបូកតិចជាងប្រជាជនខេត្ត ២៣ ៨៩៣ នាក់។ ស្នើមូលហេតុបីដែលអាចកើត។
- អ្នកប្រើផ្លូវពី OSM និងភូមិពីជំរឿន ២០០៨។ រាយធាតុផ្សំគុណភាពដែលអាចមានបញ្ហា សម្រាប់ការវិភាគចម្ងាយពីភូមិទៅផ្លូវ។
គ. កិច្ចការខ្លី¶
ជ្រើសស្រទាប់មួយពីសំណុំទិន្នន័យ Cambodia ដែលមិនបានលើកឡើងក្នុងមេរៀននេះ។ សរសេររបាយការណ៍គុណភាព ១ ទំព័រ តាមធាតុផ្សំទាំងប្រាំមួយ៖ អ្វីដែលអ្នកពិនិត្យ · អ្វីដែលអ្នករកឃើញ · ផលប៉ះពាល់ · ការស្នើកែ។ បញ្ចប់ដោយមេតាទិន្នន័យ ៨ ធាតុ។
កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶
ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶
| សកម្មភាព | ពេលវេលា |
|---|---|
| ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ស្ទឹងត្រែង | ១៥ នាទី |
| ភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពជាក់លាក់ | ២៥ នាទី |
| ធាតុផ្សំនៃគុណភាព និងល្បែងកំហុស | ៤០ នាទី |
| ប្រភពកំហុស និងការរីករាលដាល | ២៥ នាទី |
| ការរកកំហុសជាប្រព័ន្ធ | ២៥ នាទី |
| មេតាទិន្នន័យ និងឧទាហរណ៍ | ៤៥ នាទី |
| សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់ | ៥ នាទី |
| សរុប | ១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង |
ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶
ពេលនេះ យើងដឹងពីរបៀបរៀបចំ និងពិនិត្យទិន្នន័យ។ ដល់ពេលប្រើវាដើម្បីឆ្លើយសំណួរ។ ចូរបញ្ចប់ដោយសួរ៖
«តើសាលាណាខ្លះស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដែលលិចទឹកឆ្នាំ ២០១១?»
សំណួរនេះត្រូវការទាំងគុណលក្ខណៈ និងទីតាំង ហើយនាំទៅ មេរៀនទី៩៖ សំណួរតាមគុណលក្ខណៈ និងតាមលំហ។