បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
មន្ត្រីម្នាក់បូកផ្ទៃឃុំទាំង ១២ ក្នុងស្រុកមួយ។ ផលបូកចេញជា ៤៨៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ប៉ុន្តែផ្ទៃស្រុកដែលកត់ត្រាផ្លូវការគឺ ៤៧២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។
ភាពខុសគ្នា ១៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្មើប្រហែល ៣ ភាគរយ។ ផែនទីមើលទៅល្អឥតខ្ចោះ។ គ្មានសញ្ញាព្រមានអ្វីទេ។
តើផ្ទៃអាច «លើស» ដោយរបៀបណា បើឃុំទាំងអស់ស្ថិតក្នុងស្រុកតែមួយ?
គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ២ ក្នុងចំណោម ១៥
:material-presentation-play: ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ
នៅមេរៀនទី១ យើងបានឃើញថា GIS រៀបចំពិភពពិតជាស្រទាប់។ មេរៀននេះឆ្លើយសំណួរបន្ទាប់៖ តើកុំព្យូទ័ររក្សាទុកវត្ថុដែលមានព្រំដែនច្បាស់ដោយរបៀបណា?
ចម្លើយគឺ គំរូវ៉ិចទ័រ។
គំរូរ៉ាស្ទ័រនឹងសិក្សានៅមេរៀនទី៣។
កំណត់សម្គាល់៖ ទិន្នន័យក្នុងមេរៀននេះជា ទិន្នន័យសន្មត សម្រាប់ការបង្រៀន។
គំរូវ៉ិចទ័រតំណាងវត្ថុដោយ កូអរដោនេ។
វត្ថុនីមួយៗមានព្រំដែនច្បាស់លាស់ ហើយអ្វីនៅខាងក្រៅព្រំដែននោះមិនមែនជាផ្នែករបស់វត្ថុនោះទេ។
រូបទី២.១៖ ធរណីមាត្រមូលដ្ឋានទាំងបី។ ចំណុចមានកូអរដោនេ ១ គូ គ្មានប្រវែង គ្មានផ្ទៃ។ បន្ទាត់មានប្រវែង។ ពហុកោណបិទជិត ដូច្នេះមានទាំងប្រវែងព្រំ និងផ្ទៃ។ …
| ធរណីមាត្រ | រក្សាទុកជា | មាន | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|---|
| ចំណុច | កូអរដោនេ ១ គូ | គ្មានប្រវែង គ្មានផ្ទៃ | អណ្ដូង សាលារៀន ចំណុចប្រមូលសំណាក |
| បន្ទាត់ | បញ្ជីកូអរដោនេតាមលំដាប់ | ប្រវែង | ផ្លូវ ទន្លេ បណ្ដាញអគ្គិសនី |
| ពហុកោណ | បញ្ជីកូអរដោនេបិទជិត | ប្រវែងព្រំ និងផ្ទៃ | ក្បាលដី ព្រំដែនឃុំ ស្រះ |
កំពូល (vertex) ជាចំណុចបត់នៅតាមបណ្ដោយធរណីមាត្រ។
ព្រំដែនកោងមួយត្រូវការកំពូលច្រើន។ ព្រំដែនត្រង់ត្រូវការតែពីរ។ ស្រទាប់ដែលមានកំពូលច្រើនហួសប្រមាណធ្វើឱ្យ QGIS យឺត។ បើទិន្នន័យត្រូវប្រើនៅមាត្រដ្ឋានតូច ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ (simplify) ជាដំណោះស្រាយ ប៉ុន្តែវាផ្លាស់ប្ដូរផ្ទៃដែលគណនាបាន។
ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង៖ ភូមិ សាលា និងមូលដ្ឋានសុខាភិបាលជាចំណុច ផ្លូវជាបន្ទាត់ ឃុំ និងទន្លេជាពហុកោណ។ ចុចលើវត្ថុ ដើម្បីមើលគុណលក្ខណៈ ហើយធ្វើកិច្ចការខាងលើផែនទី។
តើកំពូល និងថ្នាំងខុសគ្នាដូចម្ដេច? ហេតុអ្វីភាពខុសគ្នានេះសំខាន់ក្នុងការវិភាគបណ្ដាញ?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ធរណីមាត្រមួយអាចមានផ្នែកច្រើន៖
បើទិន្នន័យមិនបានកំណត់រន្ធឱ្យត្រឹមត្រូវ ផ្ទៃដែលរាយការណ៍នឹងធំជាងការពិត។
គូរចំណុច បន្ទាត់ និងពហុកោណ។ មើលតារាងកូអរដោនេ ប្រវែង និងផ្ទៃ។ បន្ទាប់មក អូសចំណុចកំពូលមួយឆ្លងកាត់ព្រំម្ខាងទៀត ដើម្បីបង្កើតពហុកោណកាត់ខ្លួនឯង ហើយសង្កេតថាផ្ទៃប្រែប្រួលយ៉ាងណា។
ឋានលេខា (Topology) ជាការកំណត់ទំនាក់ទំនងលំហរវាងវត្ថុ ដោយមិនអាស្រ័យលើតម្លៃកូអរដោនេ។
រូបទី២.២៖ ជួរលើជាទំនាក់ទំនងឋានលេខា — ការចែករំលែកព្រំដែន ការជួបគ្នានៅថ្នាំង និងការស្ថិតក្នុងព្រំដែន។ ជួរក្រោមជាកំហុសទូទៅ។ កំហុសទាំងនេះមើលមិនឃើញនៅមាត្រដ្ឋានធម្មតា …
ទំនាក់ទំនងសំខាន់បី៖
នៅមេរៀនទី១ យើងបានឃើញថា V1 និង S1 នៅជិតគ្នាតាមចម្ងាយត្រង់ តែផ្ដាច់គ្នាតាមការតភ្ជាប់។
នោះជាបញ្ហាឋានលេខា មិនមែនបញ្ហាកូអរដោនេទេ។
ចូររាយទំនាក់ទំនងឋានលេខាទាំងបី ហើយលើកឧទាហរណ៍មួយសម្រាប់នីមួយៗ។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
| កំហុស | អ្វីកើតឡើង | ផលប៉ះពាល់ |
|---|---|---|
| គម្លាត (gap) | ពហុកោណជាប់គ្នាមិនឆាប់គ្នាទាល់តែសោះ | ផ្ទៃសរុបតិចជាងការពិត |
| ត្រួតគ្នា (overlap) | ពហុកោណពីរគ្របលើគ្នា | ផ្ទៃរាប់ពីរដង |
| លើសចុង (overshoot) | បន្ទាត់ហួសចំណុចប្រសព្វ | បង្កើតបំណែកផ្លូវឥតប្រយោជន៍ |
| ខ្វះចុង (undershoot) | បន្ទាត់មិនដល់ចំណុចប្រសព្វ | ផ្ដាច់បណ្ដាញ · ការវិភាគផ្លូវបរាជ័យ |
| ប្រសព្វខ្លួនឯង | ព្រំដែនពហុកោណកាត់ខ្លួនឯង | ការគណនាផ្ទៃមិនអាចទុកចិត្ត |
កំហុសឋានលេខាមិនបង្ហាញភ្លាមៗលើផែនទីទេ។ ផែនទីអាចមើលទៅល្អឥតខ្ចោះ ខណៈផ្ទៃសរុបខុស ១០ ភាគរយ។ ការពិនិត្យត្រូវធ្វើ មុន ការវិភាគ មិនមែនក្រោយទេ។
ក្នុង QGIS ឧបករណ៍ Check Validity រកកំហុស ហើយ Fix Geometries កែកំហុសសាមញ្ញមួយចំនួន។
ការកែស្វ័យប្រវត្តិមិនតែងតែត្រឹមត្រូវទេ ដូច្នេះត្រូវពិនិត្យលទ្ធផលជានិច្ច។
| ទម្រង់ | ការណែនាំ |
|---|---|
GeoPackage (.gpkg) | លំនាំដើមសម្រាប់សៀវភៅនេះ · ឯកសារតែមួយ · ស្រទាប់ច្រើន · គាំទ្រ UTF-8 ពេញលេញ |
Shapefile (.shp) | នៅតែប្រើទូទៅ តែមានដែនកំណត់ច្រើន |
| GeoJSON | ល្អសម្រាប់វេប · ឯកសារធំពេលទិន្នន័យច្រើន |
- ឈ្មោះវាលវែងបំផុត ១០ តួអក្សរ ប៉ុណ្ណោះ។ ឈ្មោះវែងជាងនឹងត្រូវកាត់ខ្លីស្ងាត់ៗ។ - មិនគាំទ្រប្រភេទវាល date-time ពេញលេញទេ។ - ឯកសារ ច្រើនផ្នែក (.shp .shx .dbf .prj)។ បាត់ .prj មានន័យថាបាត់ព័ត៌មាន CRS។ - អក្សរខ្មែរក្នុងតារាងអាចខូច បើការសរសេរកូដអក្សរមិនត្រូវបានកំណត់ជា UTF-8។ សម្រាប់ការងារថ្មី សូមប្រើ GeoPackage។
ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន។
ផលបូកឃុំ លើស ផ្ទៃស្រុក។
នេះកាត់បន្ថយលទ្ធភាព៖ ការសួរថា «កំហុសទៅទិសណា» មុនពេលបើកកម្មវិធី សន្សំពេលបានច្រើន។
ភាពខុសគ្នា ១៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។
យើងមិនអាចនិយាយថាផ្ទៃស្រុកផ្លូវការត្រឹមត្រូវទេ។ វាក៏អាចខុសដែរ។ អ្វីដែលយើងបានបង្ហាញគឺថា ទិន្នន័យទាំងពីរមិនស៊ីគ្នា ហើយកំហុសឋានលេខាជាការពន្យល់ទំនងបំផុត។
ធ្វើ លំហាត់ទី២ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។
លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។
គំរូវ៉ិចទ័រតំណាងវត្ថុដោយកូអរដោនេ សមស្របសម្រាប់បាតុភូតដែលមានព្រំដែនច្បាស់ ហើយវាស់ផ្ទៃ និងប្រវែងបានត្រឹមត្រូវ។
ឋានលេខាកំណត់ទំនាក់ទំនងរវាងវត្ថុ ដោយមិនអាស្រ័យលើតម្លៃកូអរដោនេ។ កំហុសឋានលេខាប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលដោយ មិនបង្ហាញលើផែនទី ដូច្នេះការពិនិត្យត្រូវធ្វើមុនការវិភាគ។
អ្វីដែលមើលទៅត្រឹមត្រូវ មិនតែងតែត្រឹមត្រូវទេ។ ការពិនិត្យឋានលេខាជាទម្លាប់ មិនមែនជាជម្រើស។
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| វ៉ិចទ័រ | Vector | គំរូតំណាងវត្ថុដោយកូអរដោនេ |
| កំពូល | Vertex | ចំណុចបត់តាមបណ្ដោយធរណីមាត្រ |
| ថ្នាំង | Node | ចុងបន្ទាត់ ឬចំណុចជួបគ្នា |
| ពហុកោណ | Polygon | ធរណីមាត្របិទជិតដែលមានផ្ទៃ |
| រន្ធ | Hole / Ring | ផ្ទៃខាងក្នុងដែលត្រូវដកចេញ |
| ឋានលេខា | Topology | ទំនាក់ទំនងលំហរវាងវត្ថុ |
| ភាពជាប់គ្នា | Adjacency | ការចែករំលែកព្រំដែនរួម |
| ការតភ្ជាប់ | Connectivity | ការជួបគ្នានៅថ្នាំងរួម |
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| គម្លាត | Gap | ចន្លោះមិនចង់បានរវាងពហុកោណ |
| ការត្រួតគ្នា | Overlap | ផ្ទៃដែលរាប់ពីរដង |
| ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ | Simplify | ការកាត់បន្ថយចំនួនកំពូល |
Fix Geometries រួចរាយការណ៍ថាទិន្នន័យ «ស្អាតហើយ»។ តើគាត់អាចនិយាយបែបនោះបានទេ? ចូរពន្យល់។ជ្រើសរើសស្រទាប់វ៉ិចទ័រមួយពីប្រភពបើកចំហ។ សរសេរមួយទំព័រដែលមាន៖ ធរណីមាត្រ និងចំនួនវត្ថុ · កំហុសឋានលេខាដែលអ្នករកឃើញ ឬពិនិត្យ · ផលប៉ះពាល់លើការវិភាគ · វិធីកែ · អ្វីដែលអ្នក មិនអាច កែដោយស្វ័យប្រវត្តិ។
បញ្ចប់មេរៀនដោយសួរ៖
«វ៉ិចទ័រល្អសម្រាប់ព្រំដែនច្បាស់។ តែកម្ពស់ សីតុណ្ហភាព និងទឹកភ្លៀងគ្មានព្រំដែនទេ។ តើយើងរក្សាទុកបាតុភូតដែលប្រែប្រួលជាបន្តបន្ទាប់ដោយរបៀបណា?»
អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី២
https://khgeo.github.io/gis-fundamentals/lessons/lesson-02/