បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
ក្រុមការងារត្រូវរាយការណ៍ផ្ទៃស្រែក្នុងឃុំមួយ។ ពួកគេមានទិន្នន័យពីរប្រភេទ៖
ពួកគេគណនាផ្ទៃពីទាំងពីរ រួចទទួលបានតួលេខមិនដូចគ្នា។ ភាពខុសគ្នាមិនមែនកំហុសកម្មវិធីទេ។ វាជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃ របៀបដែលទិន្នន័យទាំងពីរតំណាងពិភពពិត។
ក្បាលដីស្រែ ជាវ៉ិចទ័រ ដែលបានគូសតាមព្រំដែនពិតក្នុងវាល។
គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៣ ក្នុងចំណោម ១៥
:material-presentation-play: ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ
នៅមេរៀនទី២ យើងបានឃើញថាគំរូវ៉ិចទ័រល្អសម្រាប់វត្ថុដែលមានព្រំដែនច្បាស់។ ប៉ុន្តែកម្ពស់ សីតុណ្ហភាព និងទឹកភ្លៀងគ្មានព្រំដែនទេ។ វាប្រែប្រួលជាបន្តបន្ទាប់លើផ្ទៃដី។
មេរៀននេះណែនាំ គំរូរ៉ាស្ទ័រ រួចបង្រៀនពីរបៀបជ្រើសរើសរវាងគំរូទាំងពីរ។
កំណត់សម្គាល់៖ ទិន្នន័យក្នុងមេរៀននេះជា ទិន្នន័យសន្មត សម្រាប់ការបង្រៀន។
គំរូរ៉ាស្ទ័រតំណាងលំហជា ចត្រង្គក្រឡាទៀងទាត់។
រូបទី២.៣៖ រ៉ាស្ទ័រមិនរក្សាទុកកូអរដោនេរបស់ក្រឡានីមួយៗទេ។ វារក្សាទុកតែដើមកំណើត ទំហំក្រឡា និងចំនួនជួរដេក/ជួរឈរ រួចគណនាទីតាំងក្រឡាពីទាំងបីនេះ។ ក្រឡាប្រផេះជា NoData …
តើរ៉ាស្ទ័ររក្សាទុកអ្វីខ្លះ ដើម្បីដឹងទីតាំងក្រឡានីមួយៗ?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
| ប្រភេទ | តម្លៃក្រឡាតំណាង | ឧទាហរណ៍ | ការគណនាដែលអនុញ្ញាត |
|---|---|---|---|
| រ៉ាស្ទ័រតម្លៃជាប់គ្នា | រង្វាស់ពិត | កម្ពស់ សីតុណ្ហភាព NDVI ជម្រាល | មធ្យម បូក ដក ថ្លឹងទម្ងន់ |
| រ៉ាស្ទ័រថ្នាក់ | លេខកូដថ្នាក់ | ប្រើប្រាស់ដី ប្រភេទដី | រាប់ · ភាគច្រើន · មិនត្រូវយកមធ្យម |
ការគណនាមធ្យមលើរ៉ាស្ទ័រថ្នាក់គ្មានន័យទេ។
គុណភាពបង្ហាញ (Resolution) ជាទំហំផ្ទៃដីដែលក្រឡាមួយគ្រប។
ក្រឡា ១០ ម៉ែត្រ មានន័យថាក្រឡាមួយគ្រប ១០ × ១០ = ១០០ ម៉ែត្រការ៉េ។
រូបទី២.៤៖ ទន្លេដដែលនៅគុណភាពបង្ហាញបី។ នៅ ១០ ម រាងទន្លេនៅច្បាស់ នៅ ៣០ ម ព្រំដែនចាប់ផ្ដើមរដុប នៅ ១០០ ម រាងបាត់បង់។ វត្ថុត្រូវធំជាងក្រឡាយ៉ាងតិចពីរទៅបីដង ទើបអាចទុកចិត្តបាន។
ប្ដូរទំហំក្រឡា ហើយមើលថាកំពូល និងជ្រលងនៅតែមើលឃើញឬទេ។
ច្បាប់អនុវត្ត៖ **វត្ថុត្រូវធំជាងក្រឡាយ៉ាងតិចពីរទៅបីដង ទើបអាចទុកចិត្តបាន។
** ផ្លូវទទឹង ៦ ម៉ែត្រមិនអាចតំណាងបានជឿជាក់ក្នុងរ៉ាស្ទ័រ ៣០ ម៉ែត្រទេ។
ការបង្កើនចំនួនក្រឡាបង្កើនទំហំឯកសារ តាមការេ។ ការប្ដូរពី ៣០ ម៉ែត្រទៅ ១០ ម៉ែត្រ មិនមែនធ្វើឱ្យឯកសារធំបីដងទេ តែធំប្រហែល ប្រាំបួនដង។
នៅទីនេះយើងនិយាយតែពី គុណភាពបង្ហាញលំហ ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះវាជាអ្វីដែលប៉ះពាល់ដល់ការវិភាគ។ គុណភាពបង្ហាញវិសាលគម ពេលវេលា និងវិទ្យុមាត្រ ជាខ្លឹមសារ សៀវភៅទី៣៖ ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ។
ប្ដូរទំហំក្រឡា ហើយសង្កេតថាស្ទឹង និងភូមិតូចៗបាត់នៅទំហំប៉ុន្មាន។ បន្ទាប់មក គណនាថារ៉ាស្ទ័រ ១០ ម៉ែត្រ ទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា មានទំហំប៉ុន្មាន។
តើអ្វីជាភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃ ០ និង NoData? ចូរលើកឧទាហរណ៍ដែលការច្រឡំនេះបង្កបញ្ហា។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
រូបទី២.៥៖ ទេសភាពដដែល តំណាងតាមគំរូពីរ។ វ៉ិចទ័រផ្ដល់ព្រំដែនរលូន និងវាស់ផ្ទៃបានត្រឹមត្រូវ សមស្របសម្រាប់ក្បាលដី ផ្លូវ និងអគារ។ រ៉ាស្ទ័រផ្ដល់ព្រំដែនជាជណ្ដើរ តែគណនាលឿន សមស្របសម្រាប់កម្ពស់ សីតុណ្ហភាព និង NDVI។
| លក្ខណៈ | វ៉ិចទ័រ | រ៉ាស្ទ័រ |
|---|---|---|
| ព្រំដែន | ច្បាស់ និងរលូន | ជាជណ្ដើរតាមក្រឡា |
| ការវាស់ផ្ទៃ និងប្រវែង | ត្រឹមត្រូវ | ប៉ាន់ស្មាន |
| គុណលក្ខណៈ | ច្រើនវាលក្នុងតារាង | ជាទូទៅតម្លៃតែមួយ |
| ទំហំឯកសារ | តូច | ធំ |
| ការត្រួតស្រទាប់ | ស្មុគស្មាញ | សាមញ្ញ និងលឿន |
| ការវិភាគបណ្ដាញ | ធ្វើបាន | មិនសមស្រប |
| ការវិភាគផ្ទៃជាប់គ្នា | មិនសមស្រប | ធ្វើបាន |
| លក្ខណៈ | វ៉ិចទ័រ | រ៉ាស្ទ័រ |
|---|---|---|
| ឋានលេខា | គាំទ្រ | គ្មានគោលគំនិតនេះ |
សួរសំណួរពីរ៖
ឧទាហរណ៍ធម្មតាមួយ៖ គណនា NDVI ជារ៉ាស្ទ័រ រួចយកតម្លៃមធ្យមចូលក្នុងពហុកោណឃុំជាវ៉ិចទ័រ។ នេះជា ស្ថិតិតាមតំបន់ ដែលនឹងសិក្សានៅមេរៀនទី៨។
ហេតុអ្វីមិនត្រូវគណនាតម្លៃមធ្យមលើរ៉ាស្ទ័រថ្នាក់?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ការបំប្លែងអាចធ្វើបានទាំងពីរទិស ប៉ុន្តែ មិនមែនគ្មានការបាត់បង់ទេ៖
ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន។ ក្បាលដីស្រែមួយមានទម្រង់ជិតការេ ទំហំប្រហែល ៩៥ ម៉ែត្រ × ៩៥ ម៉ែត្រ។
ពហុកោណដែលគូសតាមព្រំដែនពិតផ្ដល់ផ្ទៃ ៩.០២៥ ម៉ែត្រការ៉េ ស្មើប្រហែល ០,៩០ ហិកតា។
រ៉ាស្ទ័រតំណាងក្បាលដីនេះដោយក្រឡាពេញ។
ក្រឡានៅព្រំដែនមិនពេញជាស្រែទេ។
**កំហុសរ៉ាស្ទ័រប្រមូលផ្ដុំនៅព្រំដែន។
** ក្បាលដីតូចមានសមាមាត្រព្រំដែនធៀបនឹងផ្ទៃខ្ពស់ជាង ដូច្នេះវារងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាង។
| ក្បាលដី | ផ្ទៃពិត | ក្រឡាព្រំដែន | កំហុសដែលអាចកើត |
|---|---|---|---|
| ធំ ៩៥ម × ៩៥ម | ០,៩០ ហត | ៣៨ | ± ២១% |
| តូច ២០ម × ២០ម | ០,០៤ ហត | ៨ | ± ១០០% |
យើងមិនអាចនិយាយថាវ៉ិចទ័រ «ត្រឹមត្រូវ» ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌទេ។ ពហុកោណក៏អាចគូសខុសដែរ។ អ្វីដែលយើងនិយាយបានគឺ ប្រភពកំហុសខុសគ្នា៖ វ៉ិចទ័ររងកំហុសពីការគូស រ៉ាស្ទ័ររងកំហុសពីទំហំក្រឡា។
ធ្វើ លំហាត់ទី៣ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។
លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។
គំរូរ៉ាស្ទ័រតំណាងលំហជាចត្រង្គក្រឡាទៀងទាត់ សមស្របសម្រាប់បាតុភូតដែលប្រែប្រួលជាបន្តបន្ទាប់។ គុណភាពបង្ហាញកំណត់ថាវត្ថុណានៅមើលឃើញ។ តម្លៃ NoData ត្រូវបែងចែកពីសូន្យជានិច្ច។
ជម្រើសរវាងគំរូទាំងពីរមិនមែនជារឿងចំណូលចិត្តទេ។ វាកំណត់ដោយធម្មជាតិរបស់បាតុភូត និងគោលបំណងនៃការវាស់។ ការងារពិតច្រើនតែប្រើទាំងពីររួមគ្នា។
គំរូទិន្នន័យមិនមែនជាពិភពពិតទេ។ វាជាការសម្រួល។ ការស្គាល់ថាអ្វីត្រូវបានសម្រួល ជួយឱ្យយើងដឹងថាលទ្ធផលអាចទុកចិត្តបានប៉ុណ្ណា។
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| រ៉ាស្ទ័រ | Raster | គំរូតំណាងលំហជាចត្រង្គក្រឡា |
| ក្រឡា | Cell | ឯកតាមូលដ្ឋាននៃរ៉ាស្ទ័រ |
| គុណភាពបង្ហាញ | Resolution | ទំហំផ្ទៃដីដែលក្រឡាមួយគ្រប |
| ដើមកំណើត | Origin | ជ្រុងយោងរបស់ចត្រង្គរ៉ាស្ទ័រ |
| NoData | NoData | ក្រឡាដែលគ្មានការវាស់ មិនមែនសូន្យ |
| រ៉ាស្ទ័រថ្នាក់ | Categorical raster | តម្លៃក្រឡាជាលេខកូដថ្នាក់ |
| រ៉ាស្ទ័រតម្លៃជាប់គ្នា | Continuous raster | តម្លៃក្រឡាជារង្វាស់ពិត |
| ការបំប្លែងទៅរ៉ាស្ទ័រ | Rasterize | ការប្ដូរវ៉ិចទ័រទៅជាក្រឡា |
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| ការបំប្លែងទៅវ៉ិចទ័រ | Vectorize | ការប្ដូរក្រឡាទៅជាពហុកោណ |
ជ្រើសរើសបាតុភូតមួយ ដូចជា ព្រៃឈើ · តំបន់លិចទឹក · បណ្ដាញផ្លូវ · ស្រះចិញ្ចឹមត្រី។
សរសេរមួយទំព័រដែលមាន៖ ការពិពណ៌នាបាតុភូត · គំរូដែលអ្នកជ្រើស និងហេតុផល · គុណភាពបង្ហាញ ឬកម្រិតលម្អិតដែលត្រូវការ · អ្វីដែលនឹងបាត់បង់ក្នុងការតំណាងនេះ · សំណួរមួយដែលគំរូនេះ មិនអាច ឆ្លើយបាន។
បញ្ចប់មេរៀនដោយសួរ៖
«ឥឡូវយើងដឹងថាទីតាំងរក្សាទុកយ៉ាងដូចម្ដេច។ តើ ព័ត៌មានអំពី ទីតាំងនោះរក្សាទុកនៅឯណា?»
អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី៣
https://khgeo.github.io/gis-fundamentals/lessons/lesson-03/