សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS (Fundamentals of GIS)

ការបំប្លែងទៅឌីជីថល និង Georeferencing

មេរៀនទី៧ នៃ ១៥ · ៣ ម៉ោង
យាំ សារដ្ឋ · YAM Sarath
រូបភាពស្កេន (ភីកសែល)ពិភពពិត EPSG:32648 (ម)GCP ១GCP ២GCP ៣GCP ៤GCP នីមួយៗ = (ជួរឈរ ជួរដេក) ↔ (Easting Northing) → សមីការបំប្លែង → រ៉ាស្ទ័រមាន CRS
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១

ផែនការមេរៀន ៣ ម៉ោង

  1. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ផែនទីក្រដាស១៥ នាទី
  2. Georeferencing និង GCP៣០ នាទី
  3. ការបំប្លែង២៥ នាទី
  4. RMS ចំណុចពិនិត្យ និងពិសោធន៍៣៥ នាទី
  5. Digitizing និងពិសោធន៍ចំណុចកំពូល៣៥ នាទី
  6. ដែនកំណត់ និងឧទាហរណ៍ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង៣៥ នាទី
  7. សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់៥ នាទី
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២

គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

  • ពន្យល់គោលបំណង និងជំហាននៃ Georeferencing។
  • ជ្រើស និងចែកចាយចំណុចបញ្ជា (GCP) ឱ្យបានល្អ។
  • បែងចែកការបំប្លែង Polynomial 1 2 3 និងចំនួន GCP អប្បបរមា។
  • បកស្រាយកំហុស RMS និងពន្យល់ហេតុអ្វីត្រូវមានចំណុចពិនិត្យ។
  • ពន្យល់ក្បួនការគូសវ៉ិចទ័រ៖ មាត្រដ្ឋាន ចំណុចកំពូល Snapping និងឋានលេខា។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

  • ខ្លឹមសារមេរៀនទី២៖ ធរណីមាត្រ និងកំហុសឋានលេខា។
  • ខ្លឹមសារមេរៀនទី៦៖ ភាពត្រឹមត្រូវ និងកំហុសលម្អៀង។
  • CRS និង UTM (សៀវភៅទី១)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤
មេរៀនទី៧

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

ការិយាល័យស្រុកមានផែនទីក្រដាសចាស់ដែលបង្ហាញផ្លូវ និងទន្លេរបស់ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង។ គេស្កេនវាជាឯកសារ JPG។ ពេលបើកក្នុង QGIS រូបភាពលេចឡើងនៅកូអរដោនេ (០, ០) ឆ្ងាយពីកម្ពុជា ហើយវាក៏រៀងបន្តិចដែរ ព្រោះក្រដាសមិនដាក់ត្រង់ពេលស្កេន។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៦

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

ផែនទីនោះមានសញ្ញាបូក (+) នៃក្រឡាកូអរដោនេ UTM រៀងរាល់ ២ គីឡូម៉ែត្រ។ តើយើងប្រើសញ្ញាទាំងនោះដើម្បីដាក់រូបភាពឱ្យត្រូវទីតាំងបានដូចម្ដេច?

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៧

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ

  • តើត្រូវជ្រើសចំណុចបញ្ជាប៉ុន្មាន និងនៅកន្លែងណា?
  • តើការបំប្លែងប្រភេទណាសមស្រប?
  • ពេល QGIS បង្ហាញ RMS = ២,៣ តើយើងទុកចិត្តលទ្ធផលបានឬទេ?
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៨

គិត · ចែករំលែក

តើត្រូវជ្រើសចំណុចបញ្ជាប៉ុន្មាន និងនៅកន្លែងណា?

គិតម្នាក់ឯង ១ នាទី · ពិភាក្សាជាគូ ២ នាទី · ចែករំលែកជាមួយថ្នាក់។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៩

ព័ត៌មានមេរៀន

ព័ត៌មាន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៧ ក្នុងចំណោម ១៥

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១០

:material-presentation-play: ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

ព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃជាច្រើននៅកម្ពុជា នៅតែស្ថិតលើក្រដាស៖ ផែនទីសុរិយោដីចាស់ ប្លង់ក្រុង ផែនទីប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ ក្រៅពីនេះ វត្ថុជាច្រើនមើលឃើញលើរូបភាពផ្កាយរណប ប៉ុន្តែមិនទាន់មានជាស្រទាប់វ៉ិចទ័រ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១១

មេរៀននេះបង្រៀនដំណើរការពីរ៖ Georeferencing ដែលផ្ដល់ទីតាំងពិតដល់រូបភាពដែលគ្មាន CRS និង ការបំប្លែងទៅឌីជីថល (Digitizing) ដែលគូររូបរាងពីរូបភាពទៅជាវ៉ិចទ័រ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១២

Georeferencing ផែនទីក្រដាស

ផែនទីស្កេន៖ គ្មានកូអរដោនេGCP ១GCP ២GCP ៣GCP ៤១. ជ្រើសចំណុចដែលស្គាល់ (ផ្លូវប្រសព្វ ស្ពាន ក្រឡា)២. បញ្ចូលកូអរដោនេពិត៣. ជ្រើសការបំប្លែង៤. ពិនិត្យ RMS
សង្កេត
  • រូបភាពស្កេនមានតែជួរដេក និងជួរឈរភីកសែល មិនមែនកូអរដោនេ។
  • GCP ភ្ជាប់ភីកសែល (x, y) ទៅកូអរដោនេពិត (E, N)។
  • ជ្រើស GCP នៅជ្រុងទាំងបួន និងកណ្ដាល។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៣
មេរៀនទី៧

ទ្រឹស្ដីស្នូល

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៤

Georeferencing ជាអ្វី

Georeferencing គឺជាការកំណត់ទំនាក់ទំនងរវាងកូអរដោនេរូបភាព (ជួរឈរ ជួរដេក ជាភីកសែល) និងកូអរដោនេពិភពពិត (ឧ. Easting Northing ក្នុង EPSG:32648)។

ដំណើរការ៖

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៥

Georeferencing ជាអ្វី

  • រកចំណុចដែលស្គាល់ទីតាំងទាំងក្នុងរូបភាព និងលើដី ហៅថា ចំណុចបញ្ជា (Ground Control Point, GCP)។
  • សម្រាប់ GCP នីមួយៗ កត់ត្រា (ភីកសែល X Y) ↔ (Easting Northing)។
  • គណនាសមីការបំប្លែងពី GCP ទាំងអស់។
  • អនុវត្តសមីការលើភីកសែលទាំងអស់ ហើយបង្កើតរ៉ាស្ទ័រថ្មីដែលមាន CRS (resampling)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៦

Georeferencing ជាអ្វី

ប្រភព GCP ល្អ៖ ក្រឡាកូអរដោនេដែលបោះពុម្ពលើផែនទី (ល្អបំផុត) · ចំណុចប្រសព្វផ្លូវ ស្ពាន ជ្រុងអគារ ដែលមិនប្ដូរតាំងពីផែនទីត្រូវបានធ្វើ · ចំណុចវាស់ដោយ GNSS។

ជៀសវាង៖ ខ្សែទឹកទន្លេ (ប្ដូររៀងរាល់ឆ្នាំ) ដើមឈើ និងព្រំស្រែ។

រូបភាពស្កេន (ភីកសែល)ពិភពពិត EPSG:32648 (ម)GCP ១GCP ២GCP ៣GCP ៤GCP នីមួយៗ = (ជួរឈរ ជួរដេក) ↔ (Easting Northing) → សមីការបំប្លែង → រ៉ាស្ទ័រមាន CRS

រូបទី៧.១៖ Georeferencing៖ ចំណុចបញ្ជា (GCP) ភ្ជាប់ទីតាំងក្នុងរូបភាព ទៅកូអរដោនេពិភពពិត ដើម្បីគណនាសមីការបំប្លែង។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៧

សំណួររហ័ស

ពន្យល់ Georeferencing ជាបួនជំហាន។

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៨

ការបំប្លែង និង GCP អប្បបរមា

ការបំប្លែងអ្វីដែលវាកែបានGCP អប្បបរមាពេលប្រើ
Helmertរំកិល បង្វិល មាត្រដ្ឋានតែមួយ២រូបភាពមិនរៀង
Polynomial 1 (Affine)ខាងលើ + មាត្រដ្ឋាន X Y ខុសគ្នា + រៀងទ្រេត៣ផែនទីស្កេន ភាគច្រើន
Polynomial 2ខាងលើ + ការរៀងកោង៦ក្រដាសរួញ ផែនទីចាស់ខូច
Polynomial 3ការរៀងកោងស្មុគស្មាញ១០កម្រប្រើ
Thin plate splineបង្ខំឱ្យត្រូវ GCP គ្រប់ចំណុចច្រើនផែនទីរៀងមិនទៀងទាត់
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧១៩

ដាក់ GCP ឱ្យសព្វ

ការចែកចាយ GCPប្រមូលផ្ដុំជ្រុងមួយ → ខូចឆ្ងាយចែកសព្វ → ស្ថិរភាព
សង្កេត
  • GCP ប្រមូលផ្ដុំ ធ្វើឱ្យតំបន់ឆ្ងាយខូចទ្រង់ទ្រាយខ្លាំង។
  • ចែកសព្វ រួមទាំងជ្រុងទាំងបួន។
  • ទុក GCP ២–៣ ជាចំណុចពិនិត្យ (មិនប្រើក្នុងការគណនា)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២០

ការបំប្លែង និង GCP អប្បបរមា

ក្បួនជាក់ស្ដែង៖ ចាប់ផ្ដើមដោយ Polynomial 1 ជាមួយ GCP ៨ ទៅ ១២ ដែលរាយពេញផែនទី។

ប្ដូរទៅ Polynomial 2 លុះត្រាតែមានភស្តុតាងថាផែនទីរៀងកោង ហើយមាន GCP គ្រប់គ្រាន់។

ការចែកចាយ GCP សំខាន់ដូចចំនួនដែរ។ GCP ដែលប្រមូលផ្ដុំនៅកណ្ដាល ធ្វើឱ្យជ្រុងផែនទីខុសខ្លាំង ទោះ RMS ទាបក៏ដោយ។

ល្អ៖ រាយពេញផែនទីអាក្រក់៖ ប្រមូលផ្ដុំកំហុសធំ

រូបទី៧.២៖ ចំនួន GCP ដូចគ្នា (៨) ប៉ុន្តែការចែកចាយខុសគ្នា។ GCP ដែលប្រមូលផ្ដុំ ធ្វើឱ្យតំបន់ឆ្ងាយ ជាពិសេសជ្រុងផ្ទុយ មានកំហុសធំ ទោះ RMS ទាបក៏ដោយ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២១

កំហុស RMS និងចំណុចពិនិត្យ

ក្រោយគណនាសមីការ GCP នីមួយៗមាន កំហុសសំណល់ (Residual) គឺចម្ងាយរវាងទីតាំងដែលអ្នកបញ្ចូល និងទីតាំងដែលសមីការព្យាករ។

RMS error ជាឫសការ៉េនៃមធ្យមការ៉េកំហុសទាំងនោះ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២២

កំហុស RMS និងចំណុចពិនិត្យ

  • RMS ធំ ព្រោះ GCP មួយមានកំហុសធំ → ពិនិត្យ ហើយចុចម្ដងទៀត ឬលុប GCP នោះ។
  • RMS ទាប មិនធានា ថាផែនទីត្រឹមត្រូវទេ។ ជាមួយ GCP ស្មើចំនួនអប្បបរមា RMS = ០ ជានិច្ច ព្រោះសមីការឆ្លងកាត់ចំណុចទាំងអស់។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៣

កំហុស RMS និងចំណុចពិនិត្យ

ដើម្បីដឹងកំហុសពិត ត្រូវទុក GCP ខ្លះ មិនប្រើក្នុងការគណនា ហៅថា ចំណុចពិនិត្យ (Check points) ហើយវាស់កំហុសលើចំណុចទាំងនោះ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៤

ជ្រើសការបំប្លែង

ការបំប្លែងបីកម្រិតLinear/Helmert (៣ GCP)Affine / Polynomial 1 (៣+)Polynomial 2 (៦+)
សង្កេត
  • Helmert៖ រំកិល បង្វិល និងពង្រីកស្មើ (រាងមិនប្ដូរ)។
  • Affine៖ បន្ថែមការទ្រេត និងពង្រីកខុសគ្នាតាមអ័ក្ស។
  • Polynomial 2+៖ ពត់ក្រឡា ប៉ុន្តែអាចខូចឆ្ងាយពី GCP។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៥

ពិសោធន៍៖ ចំណុចបញ្ជា និង RMS

GCP មួយត្រូវបានចុចខុសទីតាំង។ រកវាពីតារាងកំហុស បិទវា ហើយប្រៀបធៀប RMS។ បន្ទាប់មក ប្ដូរទៅ Polynomial ២ ជាមួយ GCP តែ ៦ ហើយមើលកំហុសលើចំណុចពិនិត្យ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៦

សំណួររហ័ស

ហេតុអ្វីក្រឡាកូអរដោនេជា GCP ល្អជាងខ្សែទឹកទន្លេ?

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៧

ការគូសវ៉ិចទ័រ (Digitizing)

Digitizing គឺជាការគូរវត្ថុលើរូបភាព (ផែនទី georeferenced ឬរូបភាពផ្កាយរណប) ដើម្បីបង្កើតស្រទាប់វ៉ិចទ័រ។

ក្បួនសំខាន់៖

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៨

វាយតម្លៃ Georeferencing

កំហុសសំណល់ (residual) និង RMSRMS = √(មធ្យម(សំណល់²))≈ ១.៥ ភីកសែលគោលដៅ៖ < ទំហំភីកសែលមួយលុប ឬកែ GCP ដែលមានព្រួញវែងខុសគេ
សង្កេត
  • ព្រួញក្រហម៖ ភាពខុសគ្នារវាងទីតាំងដែលព្យាករ និងទីតាំងពិតនៃ GCP។
  • RMS តូច មិនមែនមានន័យថាផែនទីត្រឹមត្រូវគ្រប់កន្លែងទេ។
  • ពិនិត្យដោយចំណុចពិនិត្យឯករាជ្យ។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧២៩

ការគូសវ៉ិចទ័រ (Digitizing)

  • កំណត់មាត្រដ្ឋានគូរ មុនចាប់ផ្ដើម ហើយគូរនៅមាត្រដ្ឋាននោះជានិច្ច (ឧ. ១:៥ ០០០)។ ពង្រីកខ្លាំងពេក ធ្វើឱ្យគូរតាមភីកសែលរំខាន។ បង្រួមពេក ធ្វើឱ្យបាត់ព័ត៌មាន។
  • ចំណុចកំពូល ដាក់នៅពេលរូបរាងប្ដូរទិស មិនមែនរៀងរាល់ ២ ម៉ែត្រទេ។
  • Snapping ធ្វើឱ្យចុងបន្ទាត់ និងព្រំពហុកោណជាប់គ្នាពិតប្រាកដ ដើម្បីជៀសវាងកំហុស undershoot overshoot និងចន្លោះស្ដើង (sliver) ក្នុងមេរៀនទី២។
  • Avoid overlap សម្រាប់ពហុកោណជាប់គ្នា (ក្បាលដី ឃុំ)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣០

ការគូសវ៉ិចទ័រ (Digitizing)

  • បំពេញគុណលក្ខណៈភ្លាមៗ ពេលគូររួច ដោយប្រើទម្រង់ (មេរៀនទី៦)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣១

ពិសោធន៍៖ ចំនួនចំណុចកំពូល

បង្កើនកម្រិតអត់ធ្មត់ ហើយសង្កេតចំនួនចំណុច និងប្រវែងស្ទឹង។ តើចំណុចប៉ុន្មានភាគរយដែលអាចលុបបាន ដោយរូបរាងស្ទើរមិនប្ដូរ?

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣២

Digitizing

គូសវ៉ិចទ័រលើរូបភាពដែលបាន Georeferenceចំណុច៖ សាលា វត្តបន្ទាត់៖ ផ្លូវ ទន្លេពហុកោណ៖ បឹង ភូមិគូសនៅមាត្រដ្ឋានថេរឧ. ១ : ៥ ០០០ រាល់ពេល
សង្កេត
  • គូសនៅមាត្រដ្ឋានថេរ ដើម្បីឱ្យភាពលម្អិតស្មើគ្នា។
  • ប្រើ snapping និងបិទពហុកោណឱ្យត្រឹមត្រូវ។
  • ទិន្នន័យដែលគូសល្អបំផុត អាចត្រឹមត្រូវស្មើតែផែនទីដើមប៉ុណ្ណោះ។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៣

ការគូសវ៉ិចទ័រ (Digitizing)

ពេលគូរតិចពេក ស្ទឹងខ្លីជាងពិត ហើយកោងតូចៗបាត់។

ពេលគូរច្រើនពេក ឯកសារធំ ហើយកំហុសដៃរបស់អ្នកគូរក្លាយជា «ព័ត៌មាន» ក្លែងក្លាយ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៤

ការពារចន្លោះ និងខ្សែអណ្ដែត

Snapping ពេលគូសគ្មាន snapping៖ ខ្វះ ២០ មSnapping ១០ ភីកសែល៖ ភ្ជាប់ពិត
សង្កេត
  • Snapping ទាញចំណុចថ្មីឱ្យភ្ជាប់នឹងចំណុច ឬខ្សែដែលមានស្រាប់។
  • Tolerance ធំពេក ធ្វើឱ្យចំណុចលោតទៅកន្លែងខុស។
  • QGIS៖ Project → Snapping Options (Vertex and segment, ១០ px)។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៥

ដែនកំណត់នៃទិន្នន័យដែលគូរពីផែនទីចាស់

ស្រទាប់ដែលគូររួច ទទួលមរតកកំហុសទាំងអស់ពីប្រភព៖

កំហុសសរុប ≈ កំហុសផែនទីដើម + កំហុសស្កេន/Georeferencing + កំហុសគូរ

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៦

ដែនកំណត់នៃទិន្នន័យដែលគូរពីផែនទីចាស់

ផែនទីមាត្រដ្ឋាន ១:៥០ ០០០ ដែលគូសដោយដៃ មានភាពត្រឹមត្រូវប្រហែល ០,៥ មម លើក្រដាស ស្មើ ២៥ ម លើដី។

ទោះ Georeferencing ល្អឥតខ្ចោះ ក៏ស្រទាប់ដែលគូរមិនអាចត្រឹមត្រូវជាង ២៥ ម បានដែរ។

ត្រូវកត់ត្រានៅក្នុងមេតាទិន្នន័យ៖ ផែនទីប្រភព មាត្រដ្ឋាន ឆ្នាំ ចំនួន GCP ប្រភេទការបំប្លែង RMS និងមាត្រដ្ឋានគូរ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៧

៧.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ Georeference ផែនទីក្រុងកំពង់ឆ្នាំង

រូបទី៧.៣៖ ផែនទីស្កេនក្រុងកំពង់ឆ្នាំងដែលប្រើក្នុងលំហាត់ទី៧។ រូបភាពរៀង ៣,២° ហើយមានសញ្ញាបូក ១៦ នៃក្រឡា UTM រៀងរាល់ ២ គម ដែលអាចប្រើជា GCP។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៨
មេរៀនទី៧

ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៣៩

ឧទាហរណ៍៖ ស្ថានភាព

ផែនទីស្កេនមានសញ្ញាបូក ១៦ (៤ × ៤) រៀងរាល់ ២ គម ក្នុង UTM 48N។ ១ ភីកសែលស្មើប្រហែល ១០ ម លើដី។ (ផែនទីនេះប្រើក្នុង លំហាត់ទី៧)។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤០

ជំហានទី១៖ ជ្រើស GCP

១

ប្រើសញ្ញាបូក ៩ ដែលរាយពេញផែនទី៖ ជ្រុងទាំងបួន ពាក់កណ្ដាលគែមទាំងបួន និងកណ្ដាល។

ទុក ៣ ទៀតជាចំណុចពិនិត្យ។ សញ្ញា 464E 1356N ត្រូវបញ្ចូលជា X = 464000 · Y = 1356000។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤១

ជំហានទី២៖ ជ្រើសការបំប្លែង

២

ផែនទីត្រូវបានបង្វិលពេលស្កេន ប៉ុន្តែក្រដាសមិនរួញ។

Polynomial 1 ត្រូវការ GCP ៣ ហើយយើងមាន ៩ ដែលផ្ដល់ «កម្រិតសេរីភាព» គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់រកកំហុស។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤២

ជំហានទី៣៖ អាន RMS

៣

ឧបមាថា RMS = ២,៣ ភីកសែល ហើយ GCP មួយមានកំហុស ៦ ភីកសែល ខណៈផ្សេងទៀតតិចជាង ១។

GCP នោះទំនងជាចុចខុស។ ក្រោយចុចម្ដងទៀត RMS ធ្លាក់មក ០,៦ ភីកសែល (ប្រហែល ៦ ម)។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៣

ជំហានទី៤៖ ពិនិត្យដោយចំណុចពិនិត្យ

៤

វាស់កំហុសលើចំណុចពិនិត្យទាំង ៣៖ ៥ ម · ៨ ម · ៧ ម។

ប្រហាក់ប្រហែល RMS ដូច្នេះការបំប្លែងមិន overfit ទេ។ ត្រួត Kh_Lake_n_Mekong ពីលើ ដើម្បីពិនិត្យដោយភ្នែកផងដែរ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៤

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ប្រុងប្រយ័ត្ន

យើងមិនអាចសន្និដ្ឋានថាផ្លូវដែលគូរត្រឹមត្រូវ ៦ ម ទេ។ RMS វាស់តែភាពស៊ីគ្នារវាងរូបភាព និងក្រឡាកូអរដោនេ។ វាមិនវាស់ថាអ្នកធ្វើផែនទីដើម គូសផ្លូវត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណា ឬផ្លូវបានប្ដូរទីតាំងតាំងពីពេលនោះទេ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៥

សកម្មភាពអនុវត្ត

ធ្វើ លំហាត់ទី៧ ក្នុង QGIS នៅសៀវភៅអនុវត្ត។

លំហាត់ប្រើទិន្នន័យកម្ពុជាពិត ហើយមានប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៦
មេរៀនទី៧

ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៧

ការយល់ច្រឡំទី១

✗ «RMS កាន់តែទាប កាន់តែល្អ ជានិច្ច»
↓
✓ RMS = ០ ជាមួយ GCP អប្បបរមា មិនមានន័យថាត្រឹមត្រូវទេ។ ត្រូវមើលកំហុសលើចំណុចពិនិត្យ។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៨

ការយល់ច្រឡំទី២

✗ «Polynomial ខ្ពស់ តែងល្អជាង»
↓
✓ Polynomial ខ្ពស់ពត់រូបភាពឱ្យត្រូវ GCP ប៉ុន្តែអាចបង្ខូចតំបន់ដែលគ្មាន GCP ជាពិសេសជ្រុង។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៤៩

ការយល់ច្រឡំទី៣

✗ «GCP ច្រើន គឺគ្រប់គ្រាន់»
↓
✓ GCP ២០ ដែលប្រមូលផ្ដុំនៅកណ្ដាលក្រុង អាក្រក់ជាង GCP ៨ ដែលរាយពេញផែនទី។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥០

ការយល់ច្រឡំទី៤

✗ «ទន្លេជា GCP ល្អ ព្រោះមើលឃើញច្បាស់»
↓
✓ ខ្សែទឹក និងកោះប្ដូររៀងរាល់ឆ្នាំ។ ប្រើក្រឡាកូអរដោនេ ស្ពាន ចំណុចប្រសព្វផ្លូវ។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥១

ការយល់ច្រឡំទី៥

✗ «ទិន្នន័យដែលគូរពីផែនទីចាស់ ត្រឹមត្រូវដូចការវាស់ថ្មី»
↓
✓ កំហុសផែនទីដើម ស្កេន Georeferencing និងការគូរ បូកបញ្ចូលគ្នា។ ផែនទី ១:៥០ ០០០ មានកំហុសប្រហែល ២៥ ម មុនអ្នកចាប់ផ្ដើម។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥២

សេចក្ដីសង្ខេប

Georeferencing ភ្ជាប់កូអរដោនេរូបភាពទៅកូអរដោនេពិភពពិតតាមរយៈ GCP។ Polynomial 1 ត្រូវការ GCP យ៉ាងតិច ៣ ហើយសមស្របសម្រាប់ផែនទីស្កេនភាគច្រើន។ GCP ត្រូវរាយពេញផែនទី ហើយត្រូវមានចំណុចពិនិត្យ ព្រោះ RMS ទាបមិនធានាភាពត្រឹមត្រូវ។

Digitizing បង្កើតវ៉ិចទ័រពីរូបភាព ដោយប្រើមាត្រដ្ឋានថេរ Snapping និងទម្រង់គុណលក្ខណៈ។ ភាពត្រឹមត្រូវនៃលទ្ធផលមិនអាចល្អជាងផែនទីប្រភពទេ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៣

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

Georeferencing មិនធ្វើឱ្យផែនទីចាស់ «ត្រឹមត្រូវ» ទេ។ វាគ្រាន់តែដាក់ផែនទីនោះនៅកន្លែងត្រឹមត្រូវ ជាមួយកំហុសទាំងអស់ដែលវាមាន។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៤

ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរពាក្យអង់គ្លេសអត្ថន័យខ្លី
ការកំណត់ទីតាំងរូបភាពGeoreferencingភ្ជាប់រូបភាពទៅ CRS
ចំណុចបញ្ជាGround Control Point (GCP)ចំណុចស្គាល់ទីតាំងទាំងពីរ
ការបំប្លែងTransformationសមីការពីភីកសែលទៅកូអរដោនេ
កំហុសសំណល់Residualកំហុសនៃ GCP មួយ
កំហុស RMSRMS errorកំហុសមធ្យមនៃ GCP ទាំងអស់
ចំណុចពិនិត្យCheck pointGCP មិនប្រើគណនា សម្រាប់វាស់កំហុស
ការគូសវ៉ិចទ័រDigitizingគូររូបរាងពីរូបភាព
ការចាប់ជាប់Snappingធ្វើឱ្យចំណុចជាប់គ្នាពិតប្រាកដ
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៥

ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស (ត)

ពាក្យខ្មែរពាក្យអង់គ្លេសអត្ថន័យខ្លី
ការគណនាក្រឡាឡើងវិញResamplingបង្កើតរ៉ាស្ទ័រថ្មីក្រោយបំប្លែង
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៦

សំណួររំលឹក

  • Polynomial 1 និង 2 ត្រូវការ GCP អប្បបរមាប៉ុន្មាន ហើយហេតុអ្វីមិនគួរប្រើតែចំនួនអប្បបរមា?
  • ពន្យល់ថាហេតុអ្វី RMS = ០ អាចជាសញ្ញាអាក្រក់។
  • ក្បួនបីសម្រាប់ Digitizing ដែលកាត់បន្ថយកំហុសឋានលេខា។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៧

សំណួររំលឹក

  • ផែនទីក្រដាស ១:២៥ ០០០ មានកំហុសគូស ០,៥ មម។ គណនាកំហុសលើដី។ Georeferencing RMS ៣ ម បន្ថែមលើនោះ តើកំហុសសរុបប្រហែលប៉ុន្មាន?
  • អ្នកមាន GCP ១០ ប៉ុន្តែ ៨ នៅជ្រុងខាងលើឆ្វេង។ ពិពណ៌នាផលប៉ះពាល់ និងវិធីកែ។
  • តារាង GCP មួយមានកំហុស ០,៤ ០,៦ ០,៥ ៧,២ ០,៣ ភីកសែល។ តើត្រូវធ្វើអ្វី?
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៨

សំណួររំលឹក

  • សម្រាប់រូបថតអាកាសចាស់ឆ្នាំ ១៩៦០ នៃភ្នំពេញ ដែលគ្មានក្រឡាកូអរដោនេ តើអ្នកនឹងរក GCP ពីណា?
  • ក្រុមពីរគូរស្ទឹងដដែល៖ ក្រុម ក មាន ២០០ ចំណុច ក្រុម ខ មាន ២ ០០០ ចំណុច។ ប្រវែងខុសគ្នា ៨%។ ពន្យល់មូលហេតុ ហើយស្នើមាត្រដ្ឋានគូររួម។
សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៥៩

កិច្ចការខ្លី

រកផែនទីក្រដាស ឬរូបភាពផែនទីចាស់មួយនៃតំបន់ដែលអ្នកស្គាល់ (ផែនទីក្នុងសៀវភៅ ប្លង់សាលា ផែនទីស្រុក)។ សរសេរមួយទំព័រ៖ ចំណុចណាខ្លះអាចជា GCP និងហេតុផល · ការបំប្លែងដែលអ្នកនឹងជ្រើស · ភាពត្រឹមត្រូវដែលអ្នករំពឹងពីមាត្រដ្ឋានផែនទី · វត្ថុអ្វីខ្លះដែលមានតម្លៃក្នុងការគូរជាវ៉ិចទ័រ។

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៦០

មេរៀនបន្ទាប់

យើងបានឃើញកំហុសច្រើនប្រភេទរួចមកហើយ៖ លេខ ០ ដែលបាត់ ការភ្ជាប់ដែលបរាជ័យ GPS លម្អៀង និង RMS។ ដល់ពេលរៀបចំពួកវាឱ្យជាប្រព័ន្ធ៖

«តើយើងវាស់ និងរាយការណ៍គុណភាពទិន្នន័យដោយរបៀបណា ឱ្យអ្នកប្រើដឹងថាអាចទុកចិត្តបានប៉ុណ្ណា?»

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៦១

អរគុណ

អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី៧

https://khgeo.github.io/gis-fundamentals/lessons/lesson-07/

សៀវភៅទី២ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS · មេរៀនទី៧៦២