មេរៀនទី១៖ ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយជាអ្វី¶
ព័ត៌មានមេរៀន
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១ ក្នុងចំណោម ១៥
ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ (Remote Sensing) គឺជាការទទួលព័ត៌មានអំពីវត្ថុ ឬផ្ទៃដី ដោយមិនប៉ះវា។ និយមន័យនេះសាមញ្ញ ប៉ុន្តែវាមានអត្ថន័យធំ៖ យើងមិនអាចសួរផ្ទៃដីដោយផ្ទាល់ថា «អ្នកជាព្រៃ ឬជាស្រែ?» បានទេ។ យើងអាចវាស់បានតែ ថាមពលដែលចេញពីវា ហើយពីថាមពលនោះ យើងត្រូវ ទាញការសន្និដ្ឋាន។
នេះជាភាពខុសគ្នាគោលរវាងការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ និងការស្ទង់នៅទីវាល។ នៅទីវាល អ្នកឃើញស្រូវ ហើយសរសេរ «ស្រូវ»។ ក្នុងរូបភាពផ្កាយរណប អ្នកឃើញលេខ ៤៥០ នៅក្រុមរលកអ៊ីនហ្វ្រាក្រហម ហើយ ៦០ នៅក្រុមរលកក្រហម រួចអ្នកសន្និដ្ឋានថា «នេះទំនងជារុក្ខជាតិដែលមានសុខភាពល្អ»។ ភាពត្រឹមត្រូវនៃការសន្និដ្ឋាននោះ គឺជាខ្លឹមសារនៃវគ្គសិក្សាទាំងមូល។
មេរៀនដំបូងនេះបង្កើតផែនទីគំនិតសម្រាប់មេរៀនទាំង ១៥៖ ថាមពលមកពីណា ធ្វើដំណើរយ៉ាងណា ត្រូវវាស់ដោយអ្វី ក្លាយជាទិន្នន័យបែបណា ហើយយើងអាចសួរអ្វីបាន និងមិនអាចសួរអ្វី។
១.១. គោលបំណងសិក្សា¶
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
- ពន្យល់និយមន័យ និងជំហានទាំងប្រាំពីរនៃខ្សែសង្វាក់ថាមពល។
- បែងចែកឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាអកម្ម និងសកម្ម ព្រមទាំងផលវិបាកជាក់ស្ដែងនៅកម្ពុជា។
- ប្រៀបធៀបវេទិកា៖ ដ្រូន យន្តហោះ ផ្កាយរណបគន្លងប៉ូល និងផ្កាយរណបឋិតិវន្ត។
- ពន្យល់ថាហេតុអ្វីវត្ថុនីមួយៗលេចឡើងខុសគ្នាក្នុងបន្សំក្រុមរលកខុសគ្នា។
- ពន្យល់ក្រឡាចម្រុះ និងក្បួន ២ ទៅ ៣ ក្រឡា។
- កំណត់សំណួរណាដែលរូបភាពផ្កាយរណបអាចឆ្លើយបាន និងណាដែលត្រូវការទិន្នន័យផ្សេង។
ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶
- ខ្លឹមសារសៀវភៅទី១៖ CRS មាត្រដ្ឋាន និងការរចនាផែនទី។
- ខ្លឹមសារសៀវភៅទី២៖ គំរូទិន្នន័យរ៉ាស្ទ័រ ក្រឡា និង NoData។
១.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ភូមិណាខ្លះលិចទឹកកាលពីខែមុន?¶
ខេត្តមួយត្រូវរាយការណ៍តំបន់លិចទឹកនៃខែមុន ដើម្បីរៀបចំជំនួយ។ បញ្ហាមានបី៖ ទឹកបានស្រកខ្លះរួចហើយ · ក្រុមការងារមិនអាចចុះទៅគ្រប់ឃុំបានទេ · ហើយរបាយការណ៍ពីឃុំមកមិនស៊ីគ្នា ព្រោះខ្លះរាប់ «ភូមិលិចទឹក» ខ្លះរាប់ «ស្រែលិចទឹក»។
ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយផ្ដល់លទ្ធភាព មើលអតីតកាល។ ផ្កាយរណប Sentinel-2 ឆ្លងកាត់លើកម្ពុជារៀងរាល់ប្រហែល ៥ ថ្ងៃ ហើយរក្សាទុករូបភាពទាំងអស់ជាទិន្នន័យបើកចំហ។ បើមានថ្ងៃដែលពពកតិចក្នុងសប្ដាហ៍នោះ យើងអាចវាស់វិសាលភាពទឹកបាន។
ប៉ុន្តែដែនកំណត់ក៏ច្បាស់ដែរ៖
- ពពក អាចបាំងទាំងស្រុងក្នុងរដូវវស្សា ដែលជាពេលដែលទឹកជំនន់កើតឡើង។
- ទឹកក្រោមស្រទាប់ព្រៃ ឬក្រោមដំបូល មើលមិនឃើញដោយឧបករណ៍អុបទិក។
- ក្រឡា ១០ ម មិនបង្ហាញផ្ទះមួយខ្នងៗទេ ដូច្នេះយើងរាប់ «តំបន់លិចទឹក» មិនមែន «ផ្ទះលិចទឹក» ទេ។
សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖ រូបភាពផ្កាយរណបកើតឡើងយ៉ាងណា · ហេតុអ្វីទឹកមើលទៅខ្មៅក្នុងរូបភាពអ៊ីនហ្វ្រាក្រហម · និងតើសំណួរណាដែលរូបភាពអាចឆ្លើយបានដោយស្មោះត្រង់។
១.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶
១.៣.១. និយមន័យ និងខ្សែសង្វាក់ថាមពល¶
និយមន័យវិទ្យាសាស្ត្រ៖ ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ គឺជា វិទ្យាសាស្ត្រនៃការទទួល វិភាគ និងបកស្រាយព័ត៌មានអំពីវត្ថុ តាមរយៈឧបករណ៍ដែលមិនប៉ះវត្ថុនោះ។ ក្នុងន័យទូលាយ ភ្នែកមនុស្សក៏ជាឧបករណ៍យកព័ត៌មានពីចម្ងាយដែរ។ ក្នុងន័យវិជ្ជាជីវៈ យើងសំដៅលើឧបករណ៍ដែលដាក់លើវេទិកា (ដ្រូន យន្តហោះ ផ្កាយរណប) ហើយវាស់ថាមពលអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច។
ថាមពលធ្វើដំណើរតាមខ្សែសង្វាក់ប្រាំពីរជំហាន ហើយ ជំហាននីមួយៗអាចបន្ថែមកំហុស ដែលជាហេតុផលដែលយើងសិក្សាវាទាំងអស់៖
| ជំហាន | អ្វីកើតឡើង | មេរៀនដែលសិក្សាលម្អិត |
|---|---|---|
| ១ រលកចុះ | ព្រះអាទិត្យបញ្ចេញថាមពល ដែលឆ្លងកាត់បរិយាកាស | មេរៀនទី២ |
| ២ អន្តរកម្មនឹងផ្ទៃដី | ថាមពលចាំងផ្លាត ស្រូប ឬឆ្លងកាត់ | មេរៀនទី៣ |
| ៣ រលកឡើង | ថាមពលឆ្លងកាត់បរិយាកាសម្ដងទៀត | មេរៀនទី២ និងទី៧ |
| ៤ ការវាស់ | ឧបករណ៍ចាប់បម្លែងថាមពលទៅតម្លៃលេខ (DN) | មេរៀនទី៤ និងទី៥ |
| ៥ ការបញ្ជូន និងការកែតម្រូវ | DN ក្លាយជាការចាំងផ្លាតផ្ទៃដី | មេរៀនទី៧ និងទី៨ |
| ៦ ការវិភាគ | សន្ទស្សន៍ ការចាត់ថ្នាក់ ការរកការផ្លាស់ប្ដូរ | មេរៀនទី១០ ដល់ទី១៤ |
| ៧ ព័ត៌មាន | ផែនទី តួលេខ និងការសម្រេចចិត្ត | មេរៀនទី១៣ និងទី១៥ |
សូមកត់សម្គាល់ជំហានទី៤ ឱ្យបានច្បាស់៖ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា មិនកត់ត្រា «ព្រៃ» ឬ «ទឹក» ទេ។ វាកត់ត្រាលេខមួយក្នុងមួយក្រុមរលក សម្រាប់ក្រឡានីមួយៗ។ ការប្ដូរលេខទាំងនោះទៅជាឈ្មោះគម្របដី គឺជាការងាររបស់អ្នកវិភាគ ហើយវាតែងមកជាមួយ ភាពមិនប្រាកដប្រជា ដែលត្រូវវាស់ និងរាយការណ៍ (មេរៀនទី១៣)។
អានរូបនេះ
- ជំហាននីមួយៗអាចបន្ថែមកំហុស (ពពក ស្រមោល ឧបករណ៍)។
- ផ្ទៃដីខុសគ្នាចាំងពន្លឺខុសគ្នា ដែលបង្កើតពណ៌ក្នុងរូបភាព។
- មេរៀនទី២–១៤ សិក្សាជំហាននីមួយៗលម្អិត។
អានរូបនេះ
- ទិន្នន័យឥតគិតថ្លៃ Landsat និង Sentinel គ្របដណ្ដប់កម្ពុជាទាំងមូល។
- ក្រសួង NGO និងសាកលវិទ្យាល័យ ប្រើវាសម្រាប់ផែនការ និងតាមដាន។
- វគ្គនេះផ្ដល់មូលដ្ឋានសម្រាប់ការងារទាំងនេះ។
១.៣.២. ប្រវត្តិខ្លី និងបរិបទកម្ពុជា¶
ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយមិនថ្មីទេ៖ រូបថតពីបាល់ឡុងមានតាំងពីសតវត្សទី១៩ · រូបថតពីយន្តហោះត្រូវបានប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសង្គ្រាមលោក · ហើយ Landsat 1 បានចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ ដែលបង្កើតបណ្ណសារផែនដីបន្តបន្ទាប់ដ៏វែងបំផុត។ Sentinel-2A ចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ និង 2B ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ដែលនាំមកនូវរូបភាពក្រឡា ១០ ម ឥតគិតថ្លៃ។
ការយល់ដឹងនេះមានផលវិបាកជាក់ស្ដែងសម្រាប់កម្ពុជា៖
- សំណួរអំពី ការផ្លាស់ប្ដូររយៈពេលវែង (ការពង្រីកទីក្រុង ការបាត់បង់ព្រៃ) ត្រូវប្រើ Landsat ព្រោះវាមានទិន្នន័យតាំងពីទសវត្សរ៍ ១៩៨០។
- សំណួរអំពី ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (ស្រែរដូវនេះ ទឹកជំនន់សប្ដាហ៍នេះ) ត្រូវប្រើ Sentinel-2 ឬ Sentinel-1 ព្រោះវាញឹកជាង។
- សំណួរអំពី វត្ថុតូច (អគារ ព្រំក្បាលដី) ត្រូវការរូបភាពពាណិជ្ជកម្ម ឬដ្រូន។
ការប្រើប្រាស់ជាក់ស្ដែងនៅកម្ពុជារួមមាន ការតាមដានស្រូវ និងការប៉ាន់ស្មានទិន្នផល · ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់តាមដងទន្លេមេគង្គ និងទន្លេសាប · ការតាមដានការបាត់បង់ព្រៃឈើ · ការតាមដានការពង្រីកទីក្រុង · និងការវាយតម្លៃគ្រោះរាំងស្ងួត។
និយមន័យបុរាណ (Colwell, 1983)
«ការវាស់ ឬការទទួលព័ត៌មានអំពីលក្ខណៈមួយនៃវត្ថុ ឬបាតុភូត ដោយឧបករណ៍កត់ត្រាដែលមិនប៉ះដោយផ្ទាល់ជាមួយវត្ថុ ឬបាតុភូតដែលកំពុងសិក្សា។»
ជាវិទ្យាសាស្ត្រ ឬជាសិល្បៈ? ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយប្រើរូបវិទ្យា គណិតវិទ្យា និងស្ថិតិ ដូច្នេះវាជាវិទ្យាសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែការបកស្រាយរូបភាពក៏ត្រូវការបទពិសោធន៍ដែរ៖ អ្នកវិភាគដែលធ្លាប់ចុះទៅតំបន់ ធ្លាប់ឃើញស្រែ ចម្ការ និងភូមិច្រើនប្រភេទ និងអាចផ្សំចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្ត្រជាមួយចំណេះដឹងតំបន់ តែងបកស្រាយបានល្អជាង។ ដូច្នេះ វាជាទាំងវិទ្យាសាស្ត្រ ទាំងសិល្បៈ (Jensen, 2005)។
ដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍បីធំ៖ ការវិវត្តន៍ពឹងលើកត្តាបី គឺ វេទិកា ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា និង ប្រព័ន្ធដំណើរការទិន្នន័យ (កុំព្យូទ័រ)។
| ឆ្នាំ | ព្រឹត្តិការណ៍ |
|---|---|
| ១៨៥៨ | Gaspard-Félix Tournachon (Nadar) ថតរូបពីបាល់ឡុងលើទីក្រុងប៉ារីស ជារូបថតពីលើអាកាសដំបូង |
| ១៨៦០ | រូបថតពីលើអាកាសចាស់បំផុតដែលនៅសល់ (ទីក្រុងបូស្តុន) ដោយ James Black |
| ១៩០៣–១៩០៨ | បងប្អូន Wright ហោះហើរជោគជ័យ · រូបថតដំបូងពីយន្តហោះ (១៩០៨) |
| ១៩១៤–១៩៤៥ | សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងទី២ ជំរុញរូបថតឈ្លបយកការណ៍ និងរ៉ាដាលើដី |
| ១៩៤៦ | រូបថតផែនដីដំបូងពីអវកាស ពីរ៉ុក្កែត V-2 |
| ១៩៥៧ | Sputnik-1 ផ្កាយរណបសិប្បនិម្មិតដំបូង |
| ១៩៥៩–១៩៧២ | គម្រោង CORONA ថតរូបឈ្លបយកការណ៍ ក្រឡា ១,៨ ដល់ ៧,៥ ម (បើកចំហឆ្នាំ ១៩៩៥) |
| ១៩៦០ | TIROS-1 ផ្កាយរណបអាកាសធាតុដំបូង |
| ១៩៧២ | Landsat-1 ផ្កាយរណបសង្កេតដីគោកដំបូង (ឧបករណ៍ MSS) |
| ១៩៧៨ | Seasat ផ្កាយរណបរ៉ាដា SAR ស៊ីវិលដំបូង |
| ១៩៨០ | កុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន (PC) ធ្វើឱ្យការវិភាគរូបភាពឌីជីថលរីករាលដាល |
| ១៩៩៩ | IKONOS រូបភាពពាណិជ្ជកម្មក្រឡា ១ ម |
| ២០០៨ | USGS ផ្ដល់បណ្ណសារ Landsat ដោយឥតគិតថ្លៃ |
| ២០១៤–២០១៧ | Sentinel-1 និង Sentinel-2 (Copernicus) · ដ្រូនតម្លៃទាបរីករាលដាល |
ដំណាក់កាលធំៗ៖ ដំណាក់កាលដំបូង (១៨៥០–១៩១០) ប្រើបាល់ឡុង ខ្លែង និងសត្វព្រាប · ដំណាក់កាលអាកាស (១៩១០–១៩៦០) ប្រើយន្តហោះ · ដំណាក់កាលអវកាស (១៩៦០–បច្ចុប្បន្ន) ប្រើផ្កាយរណប។
១.៣.៣. ឧបករណ៍អកម្ម និងសកម្ម¶
ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាបែងចែកជាពីរក្រុមធំ តាម ប្រភពថាមពល៖
| អកម្ម (Passive) | សកម្ម (Active) | |
|---|---|---|
| ប្រភពថាមពល | ព្រះអាទិត្យ ឬកំដៅដែលវត្ថុបញ្ចេញ | ឧបករណ៍បញ្ចេញថាមពលដោយខ្លួនឯង រួចវាស់អ្វីដែលត្រឡប់មកវិញ |
| ឧទាហរណ៍ | Sentinel-2 · Landsat · MODIS | រ៉ាដា SAR (Sentinel-1) · LiDAR |
| ថតពេលយប់ | មិនបាន (លើកលែងក្រុមរលកកំដៅ) | បាន |
| ឆ្លងកាត់ពពក | មិនបាន | បាន (រលករ៉ាដាវែងជាងដំណក់ទឹក) |
| អ្វីដែលវាស់ | ការចាំងផ្លាត (reflectance) | ការបែកខ្ចាត់ត្រឡប់ (backscatter) |
| អ្វីដែលរសើប | ពណ៌ ក្លរ៉ូហ្វីល សំណើម | ភាពរដុប រចនាសម្ព័ន្ធ និងសំណើម (ចំហាយអគ្គិសនី) |
ភាពខុសគ្នាសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា៖ រដូវវស្សាមានពពកច្រើន ហើយនោះជាពេលដែលព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់កើតឡើង (ការស្ទូងស្រូវ ទឹកជំនន់)។ ដូច្នេះរូបភាពអុបទិកជួនកាលគ្មានទាល់តែសោះក្នុងខែដែលយើងត្រូវការ ហើយ រ៉ាដា Sentinel-1 ក្លាយជាឧបករណ៍ចម្បង។ ការវិភាគរ៉ាដាមានក្បួនផ្ទាល់ខ្លួន ដែលនឹងណែនាំក្នុងមេរៀនទី១៥។
LiDAR ជាឧបករណ៍សកម្មមួយទៀត ដែលបញ្ចេញរស្មីឡាស៊ែរ រួចវាស់ពេលវេលាត្រឡប់ ដើម្បីទទួលកម្ពស់ជាក់លាក់។ វាប្រើសម្រាប់គំរូកម្ពស់ និងរចនាសម្ព័ន្ធព្រៃ ប៉ុន្តែថ្លៃ និងគ្របដណ្ដប់តំបន់តូច។
អានរូបនេះ
- ឧបករណ៍អកម្មវាស់ពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលចាំងផ្លាត ឬកម្ដៅដែលវត្ថុបញ្ចេញ។
- ឧបករណ៍សកម្ម (រ៉ាដា) បញ្ចេញរលក ហើយវាស់ត្រឡប់មកវិញ យប់ក៏ថតបាន។
- នៅរដូវវស្សាកម្ពុជា ពពកធ្វើឱ្យរ៉ាដាមានតម្លៃខ្លាំង (មេរៀនទី១៥)។
១.៣.៤. វេទិកា និងអ្វីដែលវាកំណត់¶
វេទិកា (platform) កំណត់ កម្ពស់ ហើយកម្ពស់កំណត់ស្ទើរអ្វីៗទាំងអស់៖ ទទឹងថត ទំហំក្រឡា និងភាពញឹកញាប់។
ហេតុផលរូបវិទ្យាសាមញ្ញ៖ មុំមើលនៃឧបករណ៍ចាប់ថេរ ដូច្នេះ ទំហំក្រឡា ≈ មុំ × កម្ពស់។ កាន់តែខ្ពស់ ក្រឡាកាន់តែធំ ប៉ុន្តែផ្ទៃដែលឃើញក្នុងមួយពេលក៏ធំដែរ។ ការគណនាពិតប្រាកដស្ថិតក្នុងមេរៀនទី៤។
ការជ្រើសវេទិកាគឺជាការសម្របសម្រួល៖
- ដ្រូន៖ លម្អិតបំផុត (២ ទៅ ១០ សម) និងថតបានពេលដែលអ្នកចង់បាន ប៉ុន្តែគ្របដណ្ដប់តែប៉ុន្មានហិកតា ត្រូវការការអនុញ្ញាតហោះ និងការដំណើរការរូបភាព (photogrammetry)។
- យន្តហោះ៖ គ្របដណ្ដប់ធំជាងដ្រូន និងអាចផ្ទុក LiDAR ប៉ុន្តែថ្លៃខ្ពស់ក្នុងមួយជើងហោះហើរ។
- ផ្កាយរណបគន្លងប៉ូល៖ គ្របដណ្ដប់ពិភពលោក ថតដដែលៗតាមវដ្ដថេរ និងជាទិន្នន័យបើកចំហភាគច្រើន។ នេះជាប្រភពចម្បងនៃវគ្គសិក្សានេះ។
- ផ្កាយរណបឋិតិវន្ត៖ មើលតំបន់ដដែលជានិច្ច រៀងរាល់ ១០ នាទី ប៉ុន្តែក្រឡាធំពេក (គីឡូម៉ែត្រ) សម្រាប់ការធ្វើផែនទីគម្របដី។ ល្អសម្រាប់អាកាសធាតុ។
គន្លងព្រះអាទិត្យសមកាល៖ ផ្កាយរណបសង្កេតផែនដីភាគច្រើនរៀបចំគន្លងឱ្យឆ្លងកាត់អេក្វាទ័រនៅម៉ោងថ្ងៃដដែលជានិច្ច (Sentinel-2 ប្រហែល ១០:៣០ ព្រឹកតាមម៉ោងមូលដ្ឋាន)។ ហេតុផល៖ បើមុំពន្លឺព្រះអាទិត្យខុសគ្នារាល់ដង ស្រមោល និងភាពភ្លឺនឹងខុសគ្នា ហើយយើងនឹងច្រឡំថាផ្ទៃដីបានប្ដូរ ខណៈតាមពិតគ្រាន់តែពន្លឺប្ដូរ។
១.៣.៥. បន្សំក្រុមរលក និងអ្វីដែលភ្នែកឃើញ¶
ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាវាស់ក្រុមរលកច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ អេក្រង់កុំព្យូទ័របង្ហាញបានតែបីពណ៌ (ក្រហម បៃតង ខៀវ) ដូច្នេះយើងត្រូវ ជ្រើសក្រុមរលកបី ហើយផ្ដល់ពណ្ណរាយមួយឱ្យនីមួយៗ។ នេះហៅថា បន្សំក្រុមរលក (band combination)។
នៅពេលបន្សំមិនមែនជា ក្រហម-បៃតង-ខៀវពិត យើងហៅវាថា ពណ៌សន្មត (false colour)។ ពាក្យ «សន្មត» មិនមានន័យថាក្លែងក្លាយទេ៖ តម្លៃពិត គ្រាន់តែពណ្ណរាយដែលយើងផ្ដល់ឱ្យវា ជាការជ្រើសរបស់យើង។
ពិសោធន៍៖ តើផ្កាយរណបឃើញអ្វី?
រូបភាពនេះជា Landsat 8 ពិតលើចំណុចប្រសព្វទន្លេចតុមុខ ភ្នំពេញ (ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ២០១៩)។ ប្ដូររវាងបន្សំបី ហើយទាយមុនថាទន្លេ ដើមឈើ ដំណាំ ទីក្រុង និងដីទទេនឹងក្លាយជាពណ៌អ្វី។ រួចបើកស្រទាប់គម្របដី ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់។
| បន្សំ | Sentinel-2 | អ្វីដែលវាបន្លិច | ពេលប្រើ |
|---|---|---|---|
| ពណ៌ពិត | B4-B3-B2 | អ្វីដែលភ្នែកមនុស្សឃើញ | បង្ហាញដល់សាធារណជន · បញ្ជាក់ទីតាំង |
| ពណ៌សន្មត NIR | B8-B4-B3 | រុក្ខជាតិ (ក្រហមភ្លឺ = សុខភាពល្អ) | កសិកម្ម · ព្រៃឈើ · ព្រំដែនទឹក |
| SWIR | B12-B8-B4 | សំណើម ដី ភ្លើងឆេះ តំបន់សាងសង់ | រដូវប្រាំង · ផ្សែង · ដីទទេ |
| Agriculture | B11-B8-B2 | ភាពខុសគ្នារវាងប្រភេទដំណាំ | ការបែងចែកដំណាំ |
មូលហេតុដែលព្រៃក្លាយជា ក្រហម ក្នុងបន្សំ B8-B4-B3៖ យើងដាក់ B8 (អ៊ីនហ្វ្រាក្រហមជិត) ទៅបញ្ជូនពណ៌ក្រហមនៃអេក្រង់ ហើយរុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អចាំងផ្លាត B8 ខ្លាំងណាស់ (៣០ ដល់ ៥០%)។ ដូច្នេះបញ្ជូនក្រហមខ្លាំង = ក្រហមភ្លឺលើអេក្រង់។ ហេតុផលរូបវិទ្យានៅពីក្រោយ ស្ថិតក្នុងមេរៀនទី៣។
អានរូបនេះ
- ពណ៌ពិត (B4-B3-B2) ងាយស្គាល់ ប៉ុន្តែទឹកល្អក់ និងដំណាំស្រដៀងគ្នា។
- ពណ៌សន្មត (B5-B4-B3) រុក្ខជាតិភ្លឺក្រហម ព្រោះចាំង NIR ខ្លាំង។
- SWIR បំបែកទឹក ដីសើម និងសំណង់ បានច្បាស់ជាង។
១.៣.៦. ក្រឡា ក្រឡាចម្រុះ និងអ្វីដែលអាចសម្គាល់¶
រូបភាពផ្កាយរណបជា រ៉ាស្ទ័រ៖ ក្រឡាជាជួរឈរ និងជួរដេក ដែលក្រឡានីមួយៗមានតម្លៃមួយក្នុងមួយក្រុមរលក។ ក្រឡាមួយនៃ Sentinel-2 គ្របដណ្ដប់ ១០ × ១០ ម = ១០០ ម² = ០,០១ ហ.ត។
តម្លៃក្នុងក្រឡាមួយ គឺជា មធ្យមថ្លឹងទម្ងន់នៃអ្វីៗទាំងអស់ក្នុងក្រឡានោះ។ បើក្រឡាមួយមានស្រែ ៦០% និងផ្លូវដី ៤០% តម្លៃរបស់វាមិនស្មើនឹងស្រែ ឬផ្លូវទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅចន្លោះ។ នេះហៅថា ក្រឡាចម្រុះ (mixed pixel) ហើយវាជាប្រភពកំហុសធំបំផុតមួយក្នុងការចាត់ថ្នាក់ (មេរៀនទី១២)។
ក្បួនជាក់ស្ដែងសម្រាប់ការជ្រើសក្រឡា៖
ដើម្បីសម្គាល់វត្ថុមួយបានប្រាកដ ត្រូវការ ក្រឡាយ៉ាងតិច ២ ទៅ ៣ លើវត្ថុនោះ។
ឧទាហរណ៍ជាមួយក្រឡា ១០ ម៖ ផ្ទះទទឹង ១០ ម (មិនបាន) · ផ្លូវជាតិទទឹង ២០ ម (បាន បើកម្រិតពណ៌ខុសគ្នាច្បាស់) · ស្រែ ១០០ × ១០០ ម (បានយ៉ាងល្អ) · ភូមិ ៣០០ ម (បានយ៉ាងល្អ)។
ពិសោធន៍៖ ទំហំក្រឡា និងអ្វីដែលបាត់
រូបភាពនេះជាទិន្នន័យ Landsat 8 ពិតលើរាជធានីភ្នំពេញ (ក្រឡា ៣០ ម)។ ប្ដូរទំហំក្រឡាពី ៣០ ម ទៅ ៥០០ ម។ សង្កេតលំដាប់ដែលវត្ថុបាត់៖ ផ្លូវ និងទន្លេបាសាក់មុន រួចប្លុកផ្ទះ រួចកោះ។ បិទ «ក្រឡាចម្រុះ» ដើម្បីមើលថាការយកតែក្រឡាកណ្ដាល ធ្វើឱ្យវត្ថុលីនេអ៊ែរបាត់ភ្លាមៗ។
ចំណុចបន្ថែមមួយ៖ ក្រឡាតូចជាងមិនតែងតែល្អជាងទេ។ រូបភាពក្រឡា ១០ ម នៃខេត្តមួយមានក្រឡារាប់សិបលាន ដែលត្រូវការពេលដំណើរការ និងទំហំផ្ទុកច្រើន។ បើសំណួររបស់អ្នកគឺ «ផ្ទៃព្រៃឈើតាមស្រុក» ក្រឡា ៣០ ម ក៏ផ្ដល់ចម្លើយត្រឹមត្រូវដែរ ហើយលឿនជាង។
អានរូបនេះ
- ពង្រីករូបភាព មិនបន្ថែមព័ត៌មានទេ៖ យើងឃើញតែការ៉េ ៣០ ម។
- ក្រឡានៅគែមទឹក–ដី មានពណ៌ចម្រុះ (mixed pixel)។
- វត្ថុតូចជាងក្រឡា (ផ្ទះ ផ្លូវតូច) មិនអាចមើលឃើញដាច់ដោយឡែកទេ។
១.៣.៧. អ្វីដែលអាច និងមិនអាច¶
តារាងនេះគួរនៅក្នុងចិត្តរាល់ពេលដែលមាននរណាម្នាក់សុំ «ធ្វើផែនទីពីផ្កាយរណប»៖
| រូបភាពផ្កាយរណបអាចឆ្លើយ | មិនអាចឆ្លើយដោយខ្លួនឯង |
|---|---|
| តំបន់ព្រៃឈើប្ដូរប៉ុន្មានហិកតា រវាងឆ្នាំពីរ | ហេតុអ្វីព្រៃត្រូវបានកាប់ និងដោយអ្នកណា |
| វិសាលភាពទឹកជំនន់នៅថ្ងៃដែលពពកតិច | ជម្រៅទឹក ឬការខូចខាតក្នុងផ្ទះ |
| ស្រែត្រូវបានស្ទូងនៅពេលណា (តាមស៊េរីពេលវេលា) | ម្ចាស់ដី ឬទិន្នផលពិតប្រាកដក្នុងមួយហិកតា |
| តំបន់សាងសង់ពង្រីកទៅណា | ចំនួនប្រជាជនរស់នៅក្នុងអគារ |
| សីតុណ្ហភាពផ្ទៃដី | សីតុណ្ហភាពខ្យល់ក្នុងផ្ទះ |
| សុខភាពរុក្ខជាតិធៀបនឹងតំបន់ជុំវិញ | មូលហេតុ (ជំងឺ ទឹក ឬជី) បើគ្មានការចុះទីវាល |
សូមកត់សម្គាល់លំនាំ៖ រូបភាពឆ្លើយសំណួរអំពី អ្វី នៅឯណា និងពេលណា បានល្អ ប៉ុន្តែសំណួរអំពី ហេតុអ្វី និងអ្នកណា ត្រូវការទិន្នន័យសង្គម ការសម្ភាស និងការចុះទីវាល។
ដូច្នេះ ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ បំពេញ ការស្ទង់នៅទីវាល មិនជំនួសវាទេ។ ជាក់ស្ដែង ការវាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ (មេរៀនទី១៣) ត្រូវការចំណុចយោងពីទីវាល ឬពីរូបភាពគុណភាពខ្ពស់ជាង។ ផែនទីដែលគ្មានការវាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ គឺជាសម្មតិកម្ម មិនមែនលទ្ធផលទេ។
អានរូបនេះ
- ៣០ ម៖ ឃើញទន្លេ កោះ ផ្លូវធំ និងតំបន់ក្រុង។
- ២៥០ ម៖ ឃើញតែទន្លេធំ និងលំនាំទូទៅ ប៉ុន្តែគ្របដណ្ដប់ពិភពលោករាល់ថ្ងៃ។
- ជ្រើសគុណភាពបង្ហាញតាមទំហំវត្ថុដែលអ្នកចង់សិក្សា។
១.៣.៨. ដំណើរការការងារទាំងមូល¶
មេរៀនទាំង ១៥ តាមលំដាប់ការងារពិត។ សូមចាំរូបភាពនេះ ព្រោះវាជាផែនទីនៃវគ្គសិក្សា៖
| ដំណាក់កាល | សំណួរដែលត្រូវឆ្លើយ | មេរៀន |
|---|---|---|
| ១. កំណត់សំណួរ | ត្រូវដឹងអ្វី? នៅឯណា? ពេលណា? ភាពត្រឹមត្រូវប៉ុន្មាន? | ១ · ៥ |
| ២. ជ្រើស និងទាញយករូបភាព | ផ្កាយរណបណា? កម្រិតណា? ថ្ងៃណា? | ៤ · ៥ · ៦ |
| ៣. ត្រៀមរូបភាព | កែតម្រូវ · កាត់ · រួមផ្សំ · របាំងពពក | ៧ · ៨ |
| ៤. មើល និងស្វែងយល់ | បន្សំក្រុមរលក · ការ stretch · សញ្ញាណ | ៣ · ៩ |
| ៥. វិភាគ | សន្ទស្សន៍ · ការចាត់ថ្នាក់ | ១០ · ១១ · ១២ |
| ៦. វាយតម្លៃ | ភាពត្រឹមត្រូវប៉ុន្មាន? កំហុសនៅឯណា? | ១៣ |
| ៧. រាយការណ៍ | ផែនទី តួលេខ និងដែនកំណត់ | ១៣ · ១៥ · សៀវភៅទី១ |
កំហុសទូទៅបំផុតរបស់និស្សិត គឺលោតពីដំណាក់កាលទី២ ទៅដំណាក់កាលទី៥ ដោយរំលងការត្រៀម និងការស្វែងយល់។ លទ្ធផលគឺផែនទីដែលមើលទៅស្អាត ប៉ុន្តែផ្អែកលើរូបភាពដែលមានពពក ឬរដូវខុស។
អានរូបនេះ
- រូបភាពវាស់ពន្លឺ មិនមែនវាស់ «ការប្រើប្រាស់ដី» ដោយផ្ទាល់ទេ។
- ត្រូវការការផ្ទៀងផ្ទាត់ទីវាល និងទិន្នន័យផ្សេង ដើម្បីបកស្រាយ។
- គុណភាពបង្ហាញកំណត់វត្ថុតូចបំផុតដែលអាចរកឃើញ។
១.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ជ្រើសរូបភាពសម្រាប់សំណួរបី¶
សំណួរបីពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា។ សម្រាប់នីមួយៗ យើងសួរបួនសំណួរ៖ វត្ថុតូចបំផុតធំប៉ុនណា · តំបន់ធំប៉ុនណា · ពេលណា · និងត្រូវការប្រវត្តិយូរប៉ុនណា។
ជំហានទី១៖ ផ្ទៃស្រែក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង¶
ក្បាលស្រែធំជាង ១ ហ.ត (១០០ × ១០០ ម) → ក្រឡា ១០ ម ផ្ដល់ ១០ × ១០ = ១០០ ក្រឡាក្នុងមួយក្បាល ដែលលើសក្បួន ២ ទៅ ៣ ក្រឡាឆ្ងាយ។ តំបន់ជាខេត្តមួយ (ប្រហែល ៥ ៥០០ គម²) ដែលសមក្នុង tile មួយទៅពីរ។ ពេលវេលា៖ រដូវប្រាំង ដែលពពកតិច។ ត្រូវការក្រុមរលក NIR និង SWIR ដើម្បីបែងចែកស្រែ និងព្រៃ។ → Sentinel-2 L2A។
ជំហានទី២៖ វិសាលភាពទឹកជំនន់ក្នុងខែកញ្ញា¶
វត្ថុគឺវិសាលភាពទឹក ដែលជាតំបន់ធំ → ក្រឡា ១០ ទៅ ៣០ ម គ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែពេលវេលាជាបញ្ហា៖ ខែកញ្ញាជារដូវវស្សា ហើយពពកអាចបាំងរាល់ថ្ងៃ។ ដំណោះស្រាយទី១៖ ពិនិត្យ Sentinel-2 គ្រប់ថ្ងៃដែលមាន ហើយរកថ្ងៃដែលពពក < ២០%។ ដំណោះស្រាយទី២ (ជឿជាក់ជាង)៖ រ៉ាដា Sentinel-1 ដែលឆ្លងកាត់ពពក។ ទឹកស្ងប់មើលទៅខ្មៅក្នុងរូបភាពរ៉ាដា ព្រោះវាឆ្លុះរលកចេញឆ្ងាយពីឧបករណ៍។
ជំហានទី៣៖ ការពង្រីកទីក្រុងភ្នំពេញពីឆ្នាំ ២០០០¶
វត្ថុគឺតំបន់សាងសង់ ដែលជាតំបន់ធំ → ៣០ ម គ្រប់គ្រាន់។ ប៉ុន្តែតម្រូវការសំខាន់គឺ ប្រវត្តិយូរ៖ Sentinel-2 ចាប់ផ្ដើមតែឆ្នាំ ២០១៥។ → Landsat 5 · 7 · 8 · 9 ដែលមានទិន្នន័យតាំងពីទសវត្សរ៍ ១៩៨០។ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នថារូបភាពពីឧបករណ៍ខុសគ្នា ត្រូវកែតម្រូវឱ្យប្រៀបធៀបបាន (មេរៀនទី៧ និងទី១៤)។
ជំហានទី៤៖ សេចក្ដីសង្ខេបនៃការសម្រេចចិត្ត¶
| សំណួរ | ឧបករណ៍ | ក្រឡា | កត្តាសម្រេច |
|---|---|---|---|
| ផ្ទៃស្រែ | Sentinel-2 | ១០ ម | លម្អិត និងក្រុមរលក SWIR |
| ទឹកជំនន់រដូវវស្សា | Sentinel-1 (រ៉ាដា) | ១០ ម | ពពក |
| ការពង្រីកទីក្រុង ២០០០–២០២៥ | Landsat | ៣០ ម | ប្រវត្តិយូរ |
សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶
«ការជ្រើសរូបភាពចាប់ផ្ដើមពីសំណួរ មិនមែនពីផ្កាយរណបទេ។ ទំហំវត្ថុកំណត់ក្រឡា · រដូវ និងពពកកំណត់ប្រភេទឧបករណ៍ · ហើយរយៈពេលដែលត្រូវការកំណត់ថាអាចប្រើផ្កាយរណបណា។»
អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន
យើងមិនអាចជ្រើសរូបភាពដោយផ្អែកលើក្រឡាតែម្នាក់ឯងទេ។ រូបភាពក្រឡា ៣ ម ដែលមានពពក ឬថតខុសរដូវ មានតម្លៃតិចជាងរូបភាពក្រឡា ៣០ ម ដែលថតត្រូវពេល។ លើសពីនេះ គ្មានរូបភាពណាអាចប្រាប់ថាតើទឹកជំនន់បានប៉ះពាល់គ្រួសារប៉ុន្មានទេ ព្រោះនោះជាសំណួរសង្គម មិនមែនសំណួរស្ពិចត្រាល់។
១.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶
លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត
ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១។
និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។
១.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶
១. «រូបភាពផ្កាយរណបជារូបថតធម្មតាដែលថតពីលើ» វាជាការវាស់ថាមពលក្នុងក្រុមរលកជាច្រើន រួមទាំងរលកដែលភ្នែកមនុស្សមើលមិនឃើញ។ ពណ៌ដែលយើងឃើញជាការជ្រើសរបស់អ្នកវិភាគ។
២. «ក្រឡា ១០ ម មានន័យថាអាចឃើញវត្ថុ ១០ ម» ដើម្បីសម្គាល់វត្ថុ ត្រូវការ ២ ទៅ ៣ ក្រឡាលើវត្ថុនោះ ហើយក៏ត្រូវការកម្រិតពណ៌ខុសពីជុំវិញដែរ។
៣. «ផ្កាយរណបថតរូបភាពរាល់ថ្ងៃគ្រប់កន្លែង» គន្លង និងទទឹងថតកំណត់វដ្ដ។ Sentinel-2 ប្រហែល ៥ ថ្ងៃ · Landsat ១៦ ថ្ងៃក្នុងមួយផ្កាយរណប ហើយពពកកាត់បន្ថយថែមទៀត។
៤. «ពណ៌ក្នុងរូបភាពជាពណ៌ពិតជានិច្ច» ពណ៌អាស្រ័យលើបន្សំក្រុមរលក។ ក្រហមក្នុងបន្សំ B8-B4-B3 មានន័យថារុក្ខជាតិ មិនមែនវត្ថុពណ៌ក្រហមទេ។
៥. «ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយជំនួសការចុះទីវាល» វាកាត់បន្ថយការចុះទីវាល ប៉ុន្តែការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការវាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវនៅតែត្រូវការចំណុចយោងពិត។
៦. «រូបភាពក្រឡាតូចជាង ល្អជាងជានិច្ច» ក្រឡាតូចបង្កើនទំហំឯកសារ ពេលដំណើរការ និងសំឡេងរំខាន។ ជ្រើសតាមទំហំវត្ថុដែលត្រូវសម្គាល់។
១.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶
ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយវាស់ថាមពលអេឡិចត្រូម៉ាញេទិចដែលចាំងផ្លាត ឬបញ្ចេញពីផ្ទៃដី តាមខ្សែសង្វាក់ប្រាំពីរជំហាន ដែលជំហាននីមួយៗអាចបន្ថែមកំហុស។
ឧបករណ៍អកម្មពឹងលើព្រះអាទិត្យ ឯឧបករណ៍សកម្ម (រ៉ាដា LiDAR) បញ្ចេញថាមពលដោយខ្លួនឯង ហើយរ៉ាដាឆ្លងកាត់ពពក ដែលសំខាន់ណាស់សម្រាប់រដូវវស្សានៅកម្ពុជា។ វេទិកាកំណត់តុល្យភាពរវាងលម្អិត ការគ្របដណ្ដប់ និងភាពញឹកញាប់។
បន្សំក្រុមរលកកំណត់អ្វីដែលភ្នែកឃើញ ហើយក្រឡាចម្រុះកំណត់អ្វីដែលអាចសម្គាល់បាន។ រូបភាពឆ្លើយសំណួរ «អ្វី នៅឯណា ពេលណា» ប៉ុន្តែសំណួរ «ហេតុអ្វី អ្នកណា» ត្រូវការទិន្នន័យផ្សេង។
គំនិតស្នូលនៃមេរៀន
ផ្កាយរណបមិនឃើញ «ព្រៃ» ឬ «ទឹក» ទេ។ វាវាស់ថាមពលក្នុងក្រុមរលក ហើយការបកស្រាយ ជាមួយភាពមិនប្រាកដប្រជារបស់វា គឺជាការងាររបស់អ្នក។
១.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| ការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ | Remote sensing | ការវាស់ដោយមិនប៉ះវត្ថុ |
| ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា | Sensor | ឧបករណ៍វាស់ថាមពល |
| អកម្ម | Passive sensor | ពឹងលើថាមពលព្រះអាទិត្យ |
| សកម្ម | Active sensor | បញ្ចេញថាមពលដោយខ្លួនឯង |
| វេទិកា | Platform | ដ្រូន យន្តហោះ ផ្កាយរណប |
| គន្លងព្រះអាទិត្យសមកាល | Sun-synchronous orbit | ឆ្លងកាត់នៅម៉ោងដដែល |
| ទទឹងថត | Swath | ទទឹងតំបន់ដែលថតក្នុងមួយជុំ |
| បន្សំក្រុមរលក | Band combination | ក្រុមរលកបីសម្រាប់ R G B |
| ពណ៌សន្មត | False colour | បន្សំដែលមិនមែនក្រហម-បៃតង-ខៀវពិត |
| ក្រឡាចម្រុះ | Mixed pixel | ក្រឡាដែលមានវត្ថុច្រើនប្រភេទ |
| ការចាំងផ្លាត | Reflectance | សមាមាត្រថាមពលដែលឆ្លុះ |
| ការបែកខ្ចាត់ត្រឡប់ | Backscatter | សញ្ញារ៉ាដាដែលត្រឡប់មកវិញ |
១.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶
ក. សំណួរយល់ដឹង¶
- កំណត់និយមន័យការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ ហើយរាយជំហានទាំងប្រាំពីរនៃខ្សែសង្វាក់ថាមពល។
- បែងចែកឧបករណ៍អកម្ម និងសកម្ម ព្រមទាំងប្រាប់ថាមួយណាសមសម្រាប់រដូវវស្សានៅកម្ពុជា និងហេតុអ្វី។
- ពន្យល់ថាហេតុអ្វីព្រៃឈើក្លាយជាពណ៌ក្រហមក្នុងបន្សំ B8-B4-B3។
- ក្រឡាចម្រុះជាអ្វី ហើយវាប៉ះពាល់ការចាត់ថ្នាក់យ៉ាងណា?
- ហេតុអ្វីគន្លងព្រះអាទិត្យសមកាលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការប្រៀបធៀបរូបភាពពីរថ្ងៃ?
ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶
- ស្នើឧបករណ៍ និងក្រឡាសម្រាប់៖ (ក) ការតាមដានការកាប់ព្រៃក្នុងខេត្តកោះកុង (ខ) ការរាប់អគារក្នុងក្រុងសៀមរាប (គ) ការតាមដានទឹកជំនន់ក្នុងខែតុលា។ ពន្យល់ការសម្រេចចិត្តនីមួយៗ។
- ភូមិមួយមានទទឹងប្រហែល ៣០០ ម។ គណនាចំនួនក្រឡាដែលវាគ្របដណ្ដប់ក្នុងរូបភាព ១០ ម និង ២៥០ ម ហើយសន្និដ្ឋានថាមួយណាគ្រប់គ្រាន់។
- ស្រែមួយក្បាល ៨០ × ៦០ ម។ តើក្រឡា ៣០ ម គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីវាស់ផ្ទៃរបស់វាដោយត្រឹមត្រូវទេ? ពន្យល់ដោយប្រើគំនិតក្រឡាចម្រុះ។
- នាយកម្នាក់សុំ «ផែនទីផ្កាយរណបបង្ហាញគ្រួសារក្រីក្រ»។ ពន្យល់ថាអ្វីដែលរូបភាពអាចផ្ដល់ និងអ្វីដែលត្រូវការប្រភពផ្សេង។
- ក្នុងពិសោធន៍បន្សំក្រុមរលក តើបន្សំណាដែលអ្នកនឹងជ្រើសដើម្បីបែងចែកស្រែសើម និងដីទទេ? ពន្យល់ការជ្រើស។
គ. កិច្ចការខ្លី¶
បើក Copernicus Browser ហើយរកតំបន់របស់អ្នក។ ជ្រើសរូបភាព Sentinel-2 ពីរ៖ មួយក្នុងរដូវប្រាំង និងមួយក្នុងរដូវវស្សា។ កត់ត្រា៖ ថ្ងៃថត · ភាគរយពពក · លេខ tile · និងកម្រិតផលិតផល។ ថតរូបអេក្រង់ក្នុងបន្សំពណ៌ពិត និងពណ៌សន្មត រួចសរសេរ៖ អ្វីដែលអ្នកសម្គាល់បានក្នុងរដូវនីមួយៗ · បន្សំណាដែលមានប្រយោជន៍ជាង · និងសំណួរមួយដែលរូបភាពទាំងនេះមិនអាចឆ្លើយបាន។
កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶
ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶
| សកម្មភាព | ពេលវេលា |
|---|---|
| ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ភូមិលិចទឹក | ១៥ នាទី |
| និយមន័យ និងខ្សែសង្វាក់ថាមពល | ៣០ នាទី |
| ប្រវត្តិ និងបរិបទកម្ពុជា | ១៥ នាទី |
| ឧបករណ៍អកម្ម និងសកម្ម | ២០ នាទី |
| វេទិកា និងគន្លង | ២៥ នាទី |
| បន្សំក្រុមរលក · ពិសោធន៍ | ៣០ នាទី |
| ក្រឡាចម្រុះ · ពិសោធន៍ | ២៥ នាទី |
| អ្វីដែលអាច · ដំណើរការការងារ · ឧទាហរណ៍ | ២០ នាទី |
| សរុប | ១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង |
ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶
យើងដឹងហើយថារូបភាពកើតចេញពីថាមពលដែលចាំងផ្លាត។ ប៉ុន្តែថាមពលនោះជាអ្វីពិតប្រាកដ ហេតុអ្វីមានតែរលកខ្លះទេដែលអាចប្រើបាន ហើយហេតុអ្វីរូបភាពខ្លះស្រអាប់ជាងរូបភាពផ្សេង? ចូរបញ្ចប់ដោយសួរ៖
«ហេតុអ្វីផ្កាយរណបប្រើក្រុមរលកជាក់លាក់ខ្លះ ដូចជា ៨៤២ nm ហើយមិនប្រើ ១ ៤០០ nm?»
សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី២៖ រលកអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច និងបរិយាកាស។
➡️ មេរៀនទី២