មេរៀនទី៧៖ ការកែតម្រូវរ៉ាដ្យូម៉ែត្រ និងបរិយាកាស

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៧ ក្នុងចំណោម ១៥

ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

តម្លៃ DN ដែលមកជាមួយរូបភាព មិនមែនជាការចាំងផ្លាតផ្ទៃដីទេ។ វាជាចំនួនគត់ដែលឧបករណ៍ចាប់កត់ត្រា ដែលរួមបញ្ចូលទាំងភាពប្លែងគ្នារវាងឧបករណ៍ចាប់ ភាពប្រែប្រួលនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យតាមរដូវ និងឥទ្ធិពលបរិយាកាសដែលបានឃើញក្នុងមេរៀនទី២។ ការកែតម្រូវគឺជាដំណើរការដែលបំប្លែង DN ទាំងនោះទៅជាការចាំងផ្លាតផ្ទៃដីពិត ដែលអាចប្រៀបធៀបបានរវាងកាលបរិច្ឆេទ និងឧបករណ៍។

មេរៀននេះជាដំណើរការជាក់ស្ដែងចំនួនបួនជំហាន៖ ការកែតម្រូវរ៉ាដ្យូម៉ែត្រមូលដ្ឋាន ការកែតម្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យ ការកែតម្រូវបរិយាកាស និងការគ្រប់គ្រងគុណភាព។ គោលដៅមិនមែនត្រឹមតែដឹងឈ្មោះជំហានទេ ប៉ុន្តែយល់ថាហេតុអ្វីជំហាននីមួយៗចាំបាច់ និងអ្វីនឹងខុសបើមិនធ្វើវា។

---

៧.១. គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

1. សរសេររូបមន្តបម្លែង DN ទៅជាការចាំងផ្លាត TOA សម្រាប់ Sentinel-2 និង Landsat។
2. ពន្យល់ការកែតម្រូវមុំព្រះអាទិត្យ និងហេតុអ្វីវាចាំបាច់សម្រាប់ការប្រៀបធៀបរូបភាព។
3. ពន្យល់វិធីកែតម្រូវបរិយាកាសសំខាន់ៗ រួមទាំង Dark Object Subtraction។
4. កំណត់បញ្ហារូបភាព (ស្នាមឆ្នូត ចន្លោះទិន្នន័យ ភាពត្រឹមត្រូវធរណីមាត្រ) និងវិធីរកឃើញ។
5. ជ្រើសកម្រិតកែតម្រូវសមស្របតាមប្រភេទការវិភាគ។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

• ខ្លឹមសារមេរៀនទី២៖ ការស្រូប ការខ្ចាត់ខ្ចាយ និងពន្លឺផ្លូវ។
• ខ្លឹមសារមេរៀនទី៦៖ TOA/BOA និងកម្រិតផលិតផល។

---

៧.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ហេតុអ្វី NDVI ខុសគ្នារវាងឧបករណ៍ចាប់?

អ្នកស្រាវជ្រាវម្នាក់គណនា NDVI នៃចម្ការតែមួយ ដោយប្រើរូបភាព Sentinel-2 និង Landsat 8 ដែលថតក្នុងចន្លោះពេលបីថ្ងៃ។ លទ្ធផល៖ Sentinel-2 ផ្ដល់ NDVI ០,៨២ ចំណែក Landsat ផ្ដល់ ០,៧៦។ ភាពខុសគ្នា ០,០៦ តូច ប៉ុន្តែធំល្មមក្នុងការសិក្សាដែលប្រៀបធៀបនិន្នាការតូចៗ។

ភាពខុសគ្នានេះមិនមកពីរុក្ខជាតិផ្លាស់ប្ដូរក្នុងបីថ្ងៃទេ។ វាមកពីកត្តាបច្ចេកទេសយ៉ាងតិចបី៖ ទទឹងក្រុមរលកខុសគ្នាបន្តិចរវាងឧបករណ៍ · មុំព្រះអាទិត្យខុសគ្នាបន្តិចនៅពេលថត · និងកម្រិតកែតម្រូវបរិយាកាសខុសគ្នា។ ការវិភាគដ៏ត្រឹមត្រូវ ត្រូវការការកែតម្រូវឱ្យបានស៊ីគ្នា មុននឹងប្រៀបធៀប។

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖ តើត្រូវធ្វើជំហានអ្វីខ្លះ ដើម្បីធ្វើឱ្យតម្លៃពីរប្រភពអាចប្រៀបធៀបគ្នាបាន? ហើយអ្វីខ្លះដែលការកែតម្រូវមិនអាចដោះស្រាយ?

---

៧.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល

៧.៣.១. ពី DN ទៅការចាំងផ្លាត TOA

រូបទី៧.១៖ ដំណើរការកែតម្រូវពី DN ដល់ការចាំងផ្លាតផ្ទៃដីដែលត្រៀមសម្រាប់វិភាគ។ ការវិភាគពហុកាលបរិច្ឆេទស្ទើរតែទាមទារកម្រិត BOA ជានិច្ច។

ជំហានដំបូងគឺបម្លែងចំនួនគត់ (DN) ទៅជាការចាំងផ្លាតកំពូលបរិយាកាស ដោយប្រើមេគុណដែលផ្ដល់ដោយភ្នាក់ងារ៖

ការចាំងផ្លាត TOA = DN × Gain + Offset

សម្រាប់ Sentinel-2 (ចាប់ពី baseline 04.00)៖ ការចាំងផ្លាត = (DN − ១ ០០០) ÷ ១០ ០០០។ សម្រាប់ Landsat Collection 2 Level-1៖ ការចាំងផ្លាត = DN × ០,០០០០២ + (−០,១)។ មេគុណទាំងនេះមកពី ការក្រិត (calibration) ឧបករណ៍ចាប់នៅមន្ទីរពិសោធន៍ មុនបញ្ជូនឡើងលើអវកាស និងត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពតាមកាលកំណត់ ដោយសារឧបករណ៍ចាប់ ចាស់ទៅតាមពេលវេលា (sensor degradation)។

ចំណុចជាក់ស្ដែង៖ បើអ្នកប្រើ ផលិតផលដែលកែរួច (L2A · Collection 2 L2) ជំហាននេះត្រូវបានធ្វើរួចហើយ។ អ្នកគ្រាន់តែត្រូវដឹងរូបមន្តបំលែងខ្ទង់ត្រឹមត្រូវ ដើម្បីអានតម្លៃឱ្យបានត្រឹមត្រូវ (ដូចបានឃើញក្នុងលំហាត់ទី១ និងទី២)។

ឧទាហរណ៍ពិត៖ Landsat 8 លើភ្នំពេញ (២០១៩-០២-១១)

ឯកសារ MTL នៃរូបភាព LC08_L1TP_126052_20190211 ផ្ដល់ REFLECTANCE_MULT_BAND_4 = 2.0E-05 · REFLECTANCE_ADD_BAND_4 = -0.1 · SUN_ELEVATION = 51.564°។ ក្រឡាធម្មតា (មធ្យមភាគ) លើទន្លេមេគង្គមាន DN = ៨ ៦៦០៖

• TOA = ៨ ៦៦០ × ០,០០០០២ − ០,១ = ០,០៧៣
• កែមុំព្រះអាទិត្យ៖ ០,០៧៣ ÷ sin(៥១,៥៦៤°) = ០,០៧៣ ÷ ០,៧៨៤ = ០,០៩៣ (៩,៣%)

តម្លៃ ៩,៣% ក្នុងក្រុមរលកក្រហមខ្ពស់ជាងទឹកស្អាតច្រើន ព្រោះទន្លេមេគង្គមានល្បាប់ច្រើន ហើយពន្លឺផ្លូវនៅតែរួមបញ្ចូល (TOA)។ អ្នកនឹងធ្វើការគណនានេះលើរូបភាពទាំងមូលក្នុងលំហាត់ទី៧។

រូបទី៧.២៖ រូបរាងដូចគ្នា តម្លៃខុសគ្នា។

អានរូបនេះ

• រូបភាពពីរមើលទៅដូចគ្នា ព្រោះការបម្លែងជាលីនេអ៊ែរ។
• ប៉ុន្តែតែ ρ ទេដែលអាចប្រៀបធៀបរវាងឧបករណ៍ និងកាលបរិច្ឆេទ។
• សន្ទស្សន៍ (NDVI) ត្រូវគណនាពី ρ មិនមែន DN។

៧.៣.២. ការកែតម្រូវមុំព្រះអាទិត្យ

បរិមាណថាមពលដែលមកដល់ផ្ទៃដី អាស្រ័យលើ មុំព្រះអាទិត្យពីកំពូល (solar zenith angle) ដែលប្ដូរតាមរដូវ ម៉ោង និងទីតាំង។ ថ្ងៃត្រង់ខែមករា មុំតូចជាង (ព្រះអាទិត្យខ្ពស់ជាង) ធៀបនឹងអុសខែកក្កដា ដូច្នេះថាមពលមកដល់ច្រើនជាង ទោះជាផ្ទៃដីដូចគ្នា។

ការកែតម្រូវធ្វើដោយចែកនឹង cosine នៃមុំនោះ៖

ការចាំងផ្លាតកែមុំ = ការចាំងផ្លាត TOA ÷ cos(មុំព្រះអាទិត្យ)

ដោយគ្មានការកែនេះ រូបភាពពីរថ្ងៃខុសគ្នា (ជាពិសេសរដូវខុសគ្នា) នឹងមានកម្រិតពន្លឺខុសគ្នា ដោយមិនទាក់ទងនឹងផ្ទៃដីសោះ ដែលបំភាន់ការវិភាគស៊េរីពេលវេលា (មេរៀនទី១៤)។ ភ្នាក់ងារភាគច្រើនផ្ដល់ជាមួយរូបភាពនូវមុំព្រះអាទិត្យ ក្នុងឯកសារមេតាទិន្នន័យ ដូច្នេះការគណនានេះមិនចាំបាច់ធ្វើដោយដៃទេ ក្នុងផលិតផលកម្រិត L2A/Collection 2 L2។

រូបទី៧.៣៖ ហេតុអ្វីត្រូវកែតម្រូវមុំព្រះអាទិត្យ។

អានរូបនេះ

• រដូវប្រាំង ព្រះអាទិត្យទាប → ពន្លឺតិច → រូបភាពងងឹតជាង។
• បើមិនកែតម្រូវ ការប្រៀបធៀបរូបភាពខែកុម្ភៈ និងខែមេសា នឹងខុស។
• ρ = π·L·d² / (ESUN·sin θ)៖ θ ពីឯកសារ MTL។

រូបទី៧.៤៖ ពី DN ទៅការចាំងផ្លាតផ្ទៃ។

អានរូបនេះ

• ជំហានទាំងបួនអាចធ្វើក្នុង Raster Calculator។
• ពិនិត្យតម្លៃ៖ ρ ត្រូវនៅចន្លោះ ០–១ (ភាគច្រើន ០–០,៥)។
• SCP ធ្វើជំហានទាំងនេះដោយស្វ័យប្រវត្តិ (ឯកសារ RT_)។

៧.៣.៣. ការកែតម្រូវបរិយាកាស

ការកែតម្រូវនេះព្យាយាមដកឥទ្ធិពលនៃការស្រូប និងការខ្ចាត់ខ្ចាយ (មេរៀនទី២) ដើម្បីទទួលបានការចាំងផ្លាតផ្ទៃដីពិត។ វិធីសំខាន់ៗមានកម្រិតស្មុគស្មាញខុសគ្នា៖

វិធី	គោលការណ៍	ភាពត្រឹមត្រូវ
Dark Object Subtraction (DOS)	រកក្រឡាងងឹតបំផុត (ស្រមោល ឬទឹកជ្រៅ) សន្មតថាវាគួរមានតម្លៃជិតសូន្យ ដកតម្លៃនោះចេញពីគ្រប់ក្រឡា	សាមញ្ញ រហ័ស ធ្វើដោយខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែសង្កត់សម្មតិកម្មសាមញ្ញ
6S · MODTRAN (Radiative transfer models)	គណនាពិតប្រាកដតាមរូបវិទ្យា ដោយប្រើទិន្នន័យបរិយាកាសជាក់ស្ដែង (ចំហាយទឹក អាកាសត្រាត)	ត្រឹមត្រូវបំផុត ប៉ុន្តែស្មុគស្មាញ និងត្រូវការទិន្នន័យបន្ថែម
Sen2Cor (Sentinel-2 L2A)	ដំណើរការស្វ័យប្រវត្តិដោយ ESA ដោយប្រើគំរូ atmosphere-specific	ស្ដង់ដារឧស្សាហកម្ម · ធ្វើរួចហើយក្នុងផលិតផល L2A

ពិសោធន៍៖ ការកែតម្រូវ DOS

ពិសោធន៍នេះប្រើ DN ពិតនៃ Landsat 8 លើភ្នំពេញ និងមេគុណពិតពីឯកសារ MTL។ ចុចជំហានទាំងបួនតាមលំដាប់ ហើយសង្កេតអ៊ីស្តូក្រាម តម្លៃអប្បបរមា និង NDVI នៃដើមឈើ នៅជំហាននីមួយៗ។

ចំណុចសំខាន់៖ ការកែតម្រូវបរិយាកាសមិនអាចដកអ័ព្ទចេញ ១០០% ទេ។ វិធីទាំងអស់សង្កត់លើសម្មតិកម្មខ្លះ ដែលអាចខុសក្នុងករណីជាក់លាក់ (ឧទាហរណ៍ DOS ខុសកាលណាគ្មានក្រឡាងងឹតពិតប្រាកដក្នុងទិដ្ឋភាព)។ ដូច្នេះការប្រៀបធៀបរូបភាពពីរដែលកែតម្រូវខុសវិធី គួរធ្វើដោយប្រយ័ត្នប្រយែង។

រូបទី៧.៥៖ ការកែតម្រូវនីមួយៗប្ដូរតម្លៃ។

អានរូបនេះ

• ចែកដោយ sin(មុំព្រះអាទិត្យ) បង្កើនតម្លៃទាំងអស់ ~២៧% (មុំ ៥១,៦°)។
• DOS ដកផ្លូវពន្លឺបរិយាកាស៖ ប្រែប្រួលច្រើនក្នុងខៀវ តិចក្នុង SWIR។
• រូបរាងសញ្ញាណកាន់តែជិតនឹងការចាំងផ្លាតផ្ទៃពិត។

៧.៣.៤. បញ្ហារូបភាព និងការគ្រប់គ្រងគុណភាព

មុននឹងវិភាគ ត្រូវពិនិត្យរូបភាពរកបញ្ហាទូទៅ៖

បញ្ហា	មូលហេតុ	របៀបរកឃើញ
ស្នាមឆ្នូត (Striping)	ការក្រិតឧបករណ៍ចាប់មិនស៊ីគ្នា (ជាពិសេស whiskbroom ចាស់)	បន្ទាត់ស្រប ឬកែងច្បាស់ក្នុងផ្ទៃរាបស្មើ
ចន្លោះទិន្នន័យបាត់ (Scan-line gaps)	Landsat 7 ចាប់ពី ២០០៣ ដោយសារបញ្ហាឧបករណ៍ (SLC-off)	ឆ្នូតខ្មៅចាំង ២ ទាំងសងខាងរូបភាព
ស្រមោលពពក	ពពកបាំងពន្លឺមុនដល់ដី	តំបន់ងងឹតជាមួយពពកពណ៌សនៅជិត
កំហុសធរណីមាត្រ	ការក្រិតទីតាំងមិនត្រឹមត្រូវ	វត្ថុមិនត្រូវគ្នាជាមួយផែនទីមូលដ្ឋាន
Bowtie effect	ជាយរូបភាពខូចទ្រង់ទ្រាយ (MODIS)	ក្រឡាធំជាងនៅជាយទទឹងថត

សម្រាប់ Landsat 7 ចាប់ពីខែឧសភា ២០០៣ ឧបករណ៍ Scan Line Corrector (SLC) បានខូច ដែលបណ្ដាលឱ្យបាត់ទិន្នន័យប្រហែល ២២% នៃរូបភាពនីមួយៗ ជាឆ្នូតឆ្លាស់។ រូបភាព Landsat 7 ចាប់ពីពេលនោះមក អាចប្រើបានសម្រាប់ការវិភាគមួយចំនួន ប៉ុន្តែត្រូវជៀសវាងសម្រាប់ការវាស់ផ្ទៃជាក់លាក់។

ការត្រួតពិនិត្យគុណភាពជាទម្លាប់៖ បើកមើលរូបភាពសព្វបន្សំពណ៌ជានិច្ចមុនចាប់ផ្ដើមវិភាគ · ពិនិត្យអ៊ីស្តូក្រាមរកតម្លៃខុសប្រក្រតី (០ ឬតម្លៃអតិបរមាដដែលៗ) · និងប្រៀបធៀបជាមួយផែនទីមូលដ្ឋានដើម្បីពិនិត្យទីតាំង។

រូបទី៧.៦៖ Dark Object Subtraction។

អានរូបនេះ

• ទឹកជ្រៅ ឬស្រមោល គួរមានការចាំងផ្លាតជិតសូន្យ។
• បើក្រឡាងងឹតបំផុតនៅតែមានតម្លៃ តម្លៃនោះមកពីបរិយាកាស។
• ដកតម្លៃនោះពីគ្រប់ក្រឡា → អ៊ីស្តូក្រាមរំកិលទៅឆ្វេង។

៧.៣.៥. ជ្រើសកម្រិតកែតម្រូវសមស្រប

មិនមែនការវិភាគទាំងអស់ត្រូវការកម្រិតកែតម្រូវដូចគ្នាទេ៖

ប្រភេទការវិភាគ	កម្រិតដែលត្រូវការ
មើលរូបភាពម្ដង (visual interpretation)	L1C/TOA ក៏បានដែរ
គណនាសន្ទស្សន៍ក្នុងកាលបរិច្ឆេទតែមួយ	L2A/BOA ណែនាំ
ប្រៀបធៀបចម្រុះកាលបរិច្ឆេទ ឬស៊េរីពេលវេលា	L2A/BOA ចាំបាច់ ព្រមទាំងកែមុំព្រះអាទិត្យ
ផ្សំរូបភាពពីឧបករណ៍ខុសគ្នា (Sentinel-2 + Landsat)	ត្រូវការការកែតម្រូវឱ្យស៊ីគ្នា (cross-calibration) បន្ថែម

សម្រាប់វគ្គសិក្សានេះ ការប្រើ L2A / Collection 2 Level-2 ជានិច្ច ធានាថាការកែតម្រូវជំហានទី១ ដល់ទី៣ ត្រូវបានធ្វើរួច។ កិច្ចការសំខាន់នៅសល់សម្រាប់អ្នកវិភាគគឺ ការត្រួតពិនិត្យគុណភាព (ជំហានទី៤) និងការយល់ដឹងពីដែនកំណត់ដែលនៅសល់។

---

រូបទី៧.៧៖ កែតម្រូវតាមតម្រូវការ។

អានរូបនេះ

• មិនមែនគ្រប់ការងារត្រូវការការកែតម្រូវបរិយាកាសពេញលេញទេ។
• ការប្រៀបធៀបពេលវេលា ត្រូវការ surface reflectance។
• ប្រើ Level-2 ដែលមានស្រាប់ ពេលអាចធ្វើបាន។

៧.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ត្រៀមរូបភាពពីរសម្រាប់ប្រៀបធៀប

ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ត្រូវប្រៀបធៀប NDVI ចម្ការមួយពី Sentinel-2 និង Landsat 8។

ជំហានទី១៖ ពិនិត្យកម្រិតផលិតផល

ប្រើ Sentinel-2 L2A និង Landsat Collection 2 Level-2 ទាំងពីរ ដើម្បីធានាថាការកែតម្រូវ TOA→BOA ត្រូវបានធ្វើរួច។

ជំហានទី២៖ ពិនិត្យមុំព្រះអាទិត្យ

អានពីមេតាទិន្នន័យ៖ Sentinel-2 មុំ ៣២° · Landsat មុំ ៣៥° (ខុសគ្នាបន្តិចដោយសារពេលថតផ្សេងគ្នា)។ ភាពខុសគ្នាតូចនេះនៅតែអាចមានឥទ្ធិពលបន្តិចលើតម្លៃ ទោះជា L2A បានកែរួច។

ជំហានទី៣៖ ពិនិត្យគុណភាព

បើករូបភាពទាំងពីរជាបន្សំពណ៌ពិត។ ពិនិត្យថាគ្មានស្នាមឆ្នូត ស្រមោលពពក ឬកំហុសធរណីមាត្រនៅលើតំបន់ចម្ការ។

ជំហានទី៤៖ ពិចារណាភាពខុសគ្នាស្ពិចត្រាល់

ក្រុមរលកក្រហម និង NIR របស់ Sentinel-2 (665 · 842 nm) ខុសពី Landsat (655 · 865 nm) បន្តិច។ ភាពខុសគ្នានេះនៅតែបន្សល់ទុកភាពខុសគ្នាតូចក្នុង NDVI ដែលមិនអាចកែបានទាំងស្រុង ដោយគ្មានការកែតម្រូវឱ្យស៊ីគ្នារវាងឧបករណ៍ (cross-sensor harmonization)។

ជំហានទី៥៖ សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

ភាពខុសគ្នា NDVI ០,០៦ អាចពន្យល់ដោយផ្សំគ្នានៃ (ក) ភាពខុសគ្នាតូចនៃមុំព្រះអាទិត្យ (ខ) ភាពខុសគ្នាតូចនៃទីតាំងក្រុមរលក និង (គ) ភាពខុសគ្នាតូចនៃកម្រិតកែតម្រូវបរិយាកាស។ សម្រាប់ការសិក្សានេះ ភាពខុសគ្នា ០,០៦ គួរចាត់ទុកជា ភាពមិនប្រាកដប្រជានៃវិធីសាស្ត្រ មិនមែនភាពខុសគ្នាពិតនៃរុក្ខជាតិទេ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប

«ការកែតម្រូវធ្វើឱ្យទិន្នន័យអាចប្រៀបធៀបបានច្រើនជាង ប៉ុន្តែមិនធ្វើឱ្យវាដូចគ្នាទាំងស្រុងទេ ជាពិសេសរវាងឧបករណ៍ខុសគ្នា។ ការវិភាគត្រឹមត្រូវត្រូវរាយការណ៍ភាពមិនប្រាកដប្រជានេះ មិនមែនធ្វើពុតជាមិនមានវាទេ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ការកែតម្រូវមិនអាចលុបបំបាត់ភាពខុសគ្នារវាងឧបករណ៍ចាប់ខុសគ្នាទាំងស្រុងបានទេ។ ការសិក្សាដែលត្រូវការភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ណាស់ (ដូចជាការតាមដានការផ្លាស់ប្ដូរតូចៗ) ត្រូវប្រើឧបករណ៍តែមួយប្រភេទ ឬអនុវត្តវិធីកែតម្រូវឱ្យស៊ីគ្នារវាងឧបករណ៍ ដែលជាប្រធានបទស្រាវជ្រាវទំនើប។

---

៧.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី៧។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

---

៧.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

១. «ការកែតម្រូវធ្វើឱ្យរូបភាពត្រឹមត្រូវ ១០០%» វិធីទាំងអស់សង្កត់លើសម្មតិកម្ម ដែលអាចខុសក្នុងករណីជាក់លាក់។

២. «L2A មិនចាំបាច់កែតម្រូវអ្វីទៀត» L2A បានកែតម្រូវរួច ប៉ុន្តែអ្នកនៅតែត្រូវត្រួតពិនិត្យគុណភាព (ស្នាមឆ្នូត ស្រមោលពពក)។

៣. «Landsat 7 ចាប់ពី ២០០៣ លែងប្រើការបានទាំងស្រុង» វានៅតែប្រើបានសម្រាប់ការវិភាគមួយចំនួន ជាពិសេសបើផ្សំពីរូបភាពច្រើនសន្លឹក ប៉ុន្តែមិនសមស្របសម្រាប់ការវាស់ផ្ទៃជាក់លាក់។

៤. «ការប្រៀបធៀបរូបភាពពីរឧបករណ៍ខុសគ្នា មិនចាំបាច់ប្រយ័ត្ន បើទាំងពីរជា L2A/L2» ភាពខុសគ្នាតូចនៃទីតាំងក្រុមរលក និងមុំមើល នៅតែបន្សល់ទុកភាពខុសគ្នាបន្តិចដែលត្រូវរាយការណ៍។

៥. «Dark Object Subtraction ត្រូវការទិន្នន័យបរិយាកាសបន្ថែម» DOS គឺជាវិធីសាមញ្ញបំផុត ដែលប្រើតែរូបភាពខ្លួនឯង គ្មានទិន្នន័យបន្ថែម។ វិធីស្មុគស្មាញជាង (6S) ទើបត្រូវការទិន្នន័យបរិយាកាស។

---

៧.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន

ការកែតម្រូវរូបភាពមានបួនជំហាន៖ បម្លែង DN ទៅជាការចាំងផ្លាត TOA · កែតាមមុំព្រះអាទិត្យ · កែតម្រូវបរិយាកាសទៅជាការចាំងផ្លាត BOA · និងត្រួតពិនិត្យគុណភាព។

ផលិតផលកម្រិត L2A/Collection 2 L2 បានធ្វើបីជំហានដំបូងរួចហើយ ប៉ុន្តែការត្រួតពិនិត្យគុណភាព (ស្នាមឆ្នូត ស្រមោលពពក បញ្ហា SLC-off) នៅតែជាការទទួលខុសត្រូវរបស់អ្នកវិភាគ។ ការកែតម្រូវធ្វើឱ្យទិន្នន័យអាចប្រៀបធៀបបានច្រើនជាង ប៉ុន្តែមិនលុបបំបាត់ភាពមិនប្រាកដប្រជាទាំងអស់ទេ ជាពិសេសរវាងឧបករណ៍ខុសគ្នា។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ការកែតម្រូវមិនមែនជាជំហានដែលអាចរំលងបានទេ។ វាជាភ្នាក់ការពារដែលធ្វើឱ្យអ្នកអាចជឿទុកចិត្តថាការផ្លាស់ប្ដូរដែលអ្នកឃើញ គឺមកពីផ្ទៃដីពិត មិនមែនពីឧបករណ៍ ឬបរិយាកាសទេ។

---

៧.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
ការចាំងផ្លាត TOA	Top-of-atmosphere reflectance	តម្លៃមុនកែបរិយាកាស
ការចាំងផ្លាត BOA	Bottom-of-atmosphere reflectance	តម្លៃក្រោយកែបរិយាកាស
Gain/Offset	Gain and offset	មេគុណបម្លែង DN
មុំព្រះអាទិត្យពីកំពូល	Solar zenith angle	មុំរវាងព្រះអាទិត្យ និងបញ្ឈរ
Dark Object Subtraction	Dark Object Subtraction (DOS)	វិធីកែតម្រូវសាមញ្ញ
Sen2Cor	Sen2Cor	កម្មវិធីកែតម្រូវ Sentinel-2 ស្វ័យប្រវត្តិ
ស្នាមឆ្នូត	Striping	បញ្ហាការក្រិតឧបករណ៍ចាប់
SLC-off	Scan Line Corrector off	បញ្ហាឧបករណ៍ Landsat 7
ការក្រិតឱ្យស៊ីគ្នា	Cross-sensor calibration	ការសម្របទិន្នន័យរវាងឧបករណ៍

---

៧.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ

ក. សំណួរយល់ដឹង

1. សរសេររូបមន្តបម្លែង DN ទៅជាការចាំងផ្លាត TOA សម្រាប់ Sentinel-2។
2. ហេតុអ្វីត្រូវកែតម្រូវតាមមុំព្រះអាទិត្យ?
3. ពន្យល់គោលការណ៍នៃ Dark Object Subtraction។
4. រាយបញ្ហារូបភាពទូទៅបួន និងរបៀបរកឃើញ។
5. ជំហានកែតម្រូវមួយណាដែលបានធ្វើរួចហើយក្នុងផលិតផល L2A?

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត

1. រូបភាព Landsat 7 ឆ្នាំ ២០១០ មានឆ្នូតខ្មៅចាំង។ ពន្យល់មូលហេតុ និងផលវិបាកចំពោះការវិភាគ។
2. ការសិក្សាមួយប្រៀបធៀប NDVI រវាង Sentinel-2 និង Landsat។ ស្នើជំហានបីដើម្បីកាត់បន្ថយភាពខុសគ្នាមិនចាំបាច់។
3. រូបភាពមួយប្រើ DOS ប៉ុន្តែគ្មានក្រឡាណាដែលជាទឹកជ្រៅ ឬស្រមោលពិត។ តើវិធីនេះនឹងដំណើរការត្រឹមត្រូវទេ? ពន្យល់។
4. ហេតុអ្វីការវិភាគស៊េរីពេលវេលា (មេរៀនទី១៤) ទាមទារកម្រិតកែតម្រូវខ្ពស់ជាងការមើលរូបភាពម្ដង?
5. សរសេរបញ្ជីត្រួតពិនិត្យគុណភាព ៤ ចំណុច ដែលអ្នកនឹងអនុវត្តមុនចាប់ផ្ដើមវិភាគរូបភាពថ្មីមួយ។

គ. កិច្ចការខ្លី

យកតម្លៃ DN ដែលអ្នកកត់ត្រាបានពីលំហាត់ទី១ (ចំណុចលើទន្លេ និងព្រៃ)។ គណនាការចាំងផ្លាត TOA ដោយប្រើរូបមន្តត្រឹមត្រូវ។ បើអ្នកមានទាំង L1C ទាំង L2A នៃចំណុចដូចគ្នា ប្រៀបធៀបលទ្ធផល ហើយសរសេរការពន្យល់ភាពខុសគ្នា ២ ទៅ ៣ ប្រយោគ។

---

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ NDVI ខុសគ្នារវាងឧបករណ៍	១៥ នាទី
ពី DN ទៅ TOA	២៥ នាទី
ការកែតម្រូវមុំព្រះអាទិត្យ	២០ នាទី
ការកែតម្រូវបរិយាកាស · ពិសោធន៍	៤០ នាទី
បញ្ហារូបភាព និងការគ្រប់គ្រងគុណភាព	៣០ នាទី
ជ្រើសកម្រិតកែតម្រូវ · ឧទាហរណ៍	៣៥ នាទី
សង្ខេប	១៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់

រូបភាពរបស់យើងកែតម្រូវរួច និងស្អាតហើយ។ ជំហានបន្ទាប់គឺធានាថាវាមាន ទីតាំងត្រឹមត្រូវ លើផែនដី ហើយអាចផ្សំជាមួយរូបភាពផ្សេងទៀត។

សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី៨៖ ការកែតម្រូវធរណីមាត្រ និងការរួមផ្សំរូបភាព។

⬅️ មេរៀនទី៦ · ➡️ មេរៀនទី៨