Skip to content

មេរៀនទី១៥៖ រ៉ាដា SAR និងគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១៥ ក្នុងចំណោម ១៥

ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

ពេញមួយសៀវភៅនេះ យើងធ្វើការជាមួយឧបករណ៍ អកម្ម (Sentinel-2 Landsat) ដែលពឹងលើពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ ចំណុចខ្សោយធំបំផុតរបស់វា ត្រូវបានលើកឡើងតាំងពីមេរៀនទី១៖ ពពកបាំង។ នៅកម្ពុជា ដែលរដូវវស្សាកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់បំផុត (ការស្ទូងស្រូវ ទឹកជំនន់) នេះជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ។

មេរៀនចុងក្រោយនេះណែនាំ រ៉ាដា SAR ដែលជាដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហានេះ ព្រមទាំងកំណត់គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ដែលអ្នកនឹងផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៤ មេរៀនកន្លងមក ទៅជាការវិភាគពេញលេញមួយ។


១៥.១. គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

  1. ពន្យល់គោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃរ៉ាដា SAR និងអ្វីដែលវាវាស់។
  2. អាននិមិត្តសញ្ញាមូលដ្ឋាននៃ Backscatter សម្រាប់ទឹក ព្រៃឈើ ស្រែ និងសំណង់។
  3. ពន្យល់ Speckle និងមូលហេតុនៃវា។
  4. អនុវត្តគោលការណ៍ធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ដោយប្រើកម្រិតកំណត់ Backscatter។
  5. រៀបចំ និងផ្ដល់សំណើគម្រោងវិភាគរូបភាពផ្កាយរណបពេញលេញ។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

  • ខ្លឹមសារមេរៀនទី១៖ ឧបករណ៍អកម្ម និងសកម្ម។
  • ខ្លឹមសារមេរៀនទី២៖ ការខ្ចាត់ខ្ចាយ និងបង្អួចបរិយាកាស។

១៥.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ទឹកជំនន់ដែលគ្មាននរណាឃើញ

ក្នុងខែសីហា ស្រុកមួយប្រឈមមុខនឹងទឹកជំនន់ធំ។ ក្រុមការងារចង់ធ្វើផែនទីវិសាលភាពទឹកលឿនបំផុត ដើម្បីជួយសម្រេចចិត្តបញ្ជូនជំនួយ។ ពួកគេពិនិត្យ Sentinel-2 ប៉ុន្តែរូបភាពគ្រប់សន្លឹកក្នុងរយៈពេល ២ សប្ដាហ៍ មានពពកគ្របដណ្ដប់លើសពី ៩០%។ រូបភាពអុបទិកគ្មានប្រយោជន៍ក្នុងស្ថានភាពនេះទាល់តែសោះ។

ដំណោះស្រាយគឺ Sentinel-1 ដែលជារ៉ាដា SAR ។ រលករបស់វា (មីក្រូវ៉េវ ប្រហែល ៥,៦ សម សម្រាប់ C-band) វែងជាងដំណក់ទឹកក្នុងពពកឆ្ងាយ ដូច្នេះវាឆ្លងកាត់ពពកដោយស្ទើរគ្មានឥទ្ធិពល។ ក្រុមការងារអាចទាញយករូបភាព Sentinel-1 ដែលថតកណ្ដាលពពកដិតបំផុត ហើយនៅតែឃើញផ្ទៃដីច្បាស់។

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖ រ៉ាដាដំណើរការយ៉ាងណា? តើវាវាស់អ្វី ខុសពីអុបទិក? ហើយធ្វើដូចម្ដេចដើម្បីប្រើវាធ្វើផែនទីទឹកជំនន់?


១៥.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល

១៥.៣.១. គោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃ SAR

Synthetic Aperture Radar (SAR) ជាឧបករណ៍ សកម្ម៖ ផ្កាយរណបបញ្ចេញរលកមីក្រូវ៉េវ ចុះទៅផ្ទៃដី រួចវាស់ រយៈពេល និង កម្លាំង នៃរលកដែលត្រឡប់មកវិញ (backscatter)។ ដោយសារវាមិនពឹងលើពន្លឺព្រះអាទិត្យ វាថតបានទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ ហើយឆ្លងកាត់ពពកបាន។

អុបទិក (Optical)ប្រភពថាមពលព្រះអាទិត្យ (អកម្ម)ពពកបាំងទាំងស្រុងពេលយប់ថតមិនបានអ្វីដែលវាស់ការចាំងផ្លាតពណ៌ · ក្លរ៉ូហ្វីលរ៉ាដា SARប្រភពថាមពលខ្លួនឯង (សកម្ម)ពពកឆ្លងកាត់ពេលយប់ថតបានអ្វីដែលវាស់រចនាសម្ព័ន្ធ · ភាពរដុប · សំណើម

រូបទី១៥.១៖ ការប្រៀបធៀបជាមូលដ្ឋានរវាងអុបទិក និងរ៉ាដា SAR។ រ៉ាដាសមស្របជាពិសេសសម្រាប់ការតាមដានទឹកជំនន់ និងស្រែវស្សានៅកម្ពុជា ដែលមានពពកច្រើនក្នុងរដូវនោះ។

Sentinel-1 ប្រើរលក C-band (ប្រហែល ៥,៦ សម) ដែលជាផ្នែកមួយនៃរលកមីក្រូវ៉េវ។ ភាពខុសគ្នាជាមូលដ្ឋានពីអុបទិក៖ អុបទិកវាស់ ពណ៌ និងក្លរ៉ូហ្វីល ចំណែករ៉ាដាវាស់ រចនាសម្ព័ន្ធ ភាពរដុប និងសំណើម នៃផ្ទៃ។ វត្ថុពីរដែលមានពណ៌ខុសគ្នាទាំងស្រុង (ដូចជាថ្មពណ៌ស និងដីស្ងួតពណ៌ត្នោត) អាចមាន backscatter ស្រដៀងគ្នា បើពួកវាមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងសំណើមស្រដៀងគ្នា។

១៥.៣.២. រលក ប៉ូលការីសាស្យុង និងភាពរដុប

SAR ប្រើរលកមីក្រូវ៉េវ ដែលវែងជាងពន្លឺមើលឃើញរាប់ម៉ឺនដង។ ផ្កាយរណបនីមួយៗប្រើ band មួយ៖

រលកវែងជាង ជ្រាបចូលជ្រៅជាងព្រៃខ្សាច់ស្ងួតX-band · ≈ ៣ សម · ~៩,៦ GHzTerraSAR-X · ICEYEព្រៃខ្សាច់ស្ងួតC-band · ≈ ៥,៦ សម · ៥,៤ GHzSentinel-1 · RADARSATព្រៃខ្សាច់ស្ងួតL-band · ≈ ២៤ សម · ១,២៧ GHzALOS-2 · NISAR

រូបទី១៥.២៖ រលកវែងជ្រាបចូលជ្រៅជាង។ X-band ខ្ចាត់ពីចុងដើមឈើ C-band (Sentinel-1) ជ្រាបចូលពាក់កណ្ដាលគុម្ពស្លឹក ហើយ L-band ទៅដល់ដី និងជ្រាបចូលខ្សាច់ស្ងួតជ្រៅជាងគេ។ គំនូរបង្ហាញគំនិតប៉ុណ្ណោះ មិនមែនតាមមាត្រដ្ឋានទេ។
Band រលក ប្រេកង់ ផ្កាយរណបឧទាហរណ៍ ល្អសម្រាប់
X ≈ ៣ សម ≈ ៩,៦ GHz TerraSAR-X · COSMO-SkyMed · ICEYE លម្អិតខ្ពស់ ទីក្រុង
C ≈ ៥,៦ សម ៥,៤ GHz Sentinel-1 · RADARSAT ទឹកជំនន់ ស្រែ ការតាមដានប្រចាំ
L ≈ ២៤ សម ≈ ១,២៧ GHz ALOS-2 PALSAR-2 · NISAR ជីវម៉ាសព្រៃ សំណើមដីក្រោមរុក្ខជាតិ

ប៉ូលការីសាស្យុង (polarization) ប្រាប់ទិសនៃការរំញ័ររបស់រលក៖ H (ផ្ដេក) ឬ V (បញ្ឈរ)។ អក្សរទីមួយជាទិសបញ្ចេញ អក្សរទីពីរជាទិសទទួល។ Co-pol (VV, HH) ទទួលទិសដូចបញ្ចេញ ហើយប្រែតាមផ្ទៃដី និងទឹកច្រើន។ Cross-pol (VH, HV) កើតពេលរលកត្រូវបានបង្វិលទិស ភាគច្រើនដោយ volume scattering ក្នុងស្លឹក និងមែក ដូច្នេះ VH ប្រែតាមកំណើនដំណាំ និងព្រៃ។ Sentinel-1 IW លើដីគោកថតជា VV + VH។

ប៉ូលការីសាស្យុង៖ អក្សរទី១ = បញ្ចេញ · អក្សរទី២ = ទទួលបញ្ចេញ Hទទួល HHH · co-polបញ្ចេញ Hទទួល VHV · cross-polបញ្ចេញ Vទទួល HVH · cross-polបញ្ចេញ Vទទួល VVV · co-polSentinel-1 IW លើដីគោក៖ VV + VH (dual-pol) · VH ប្រែតាមរុក្ខជាតិខ្លាំង (volume scattering) ដូច្នេះមានប្រយោជន៍សម្រាប់ស្រែ និងព្រៃ

រូបទី១៥.៣៖ ប៉ូលការីសាស្យុងបួនបន្សំ។ ព្រួញពណ៌ទឹកក្រូចជាទិសរំញ័រនៃរលកបញ្ចេញ ហើយពណ៌ខៀវជាទិសរលកដែលឧបករណ៍ទទួល។

ភាពរដុប (roughness) គិតធៀបនឹងរលក៖ ផ្ទៃមួយ «រលោង» ឬ «រដុប» អាស្រ័យលើ band និងមុំ incidence θ មិនមែនអាស្រ័យលើផ្ទៃតែម្យ៉ាងទេ។ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ Rayleigh ដែលកែដោយ Peake និង Oliver (1971)៖ ផ្ទៃ រលោង បើកម្ពស់ភាពរដុប h < λ ÷ (២៥ cos θ) ហើយ រដុប បើ h > λ ÷ (៤,៤ cos θ)។ សម្រាប់ Sentinel-1 (λ = ៥,៦ សម θ = ៣៩°) ផ្ទៃរលោងបើ h < ០,៣ សម ហើយរដុបបើ h > ១,៦ សម។ ដូច្នេះផ្ទៃទឹកស្ងប់ និងផ្លូវកៅស៊ូ «រលោង» (ខ្មៅ) ប៉ុន្តែដីភ្ជួររាស់ «រដុប» (ភ្លឺ)។ ដីដដែលអាចរលោងសម្រាប់ L-band ប៉ុន្តែរដុបសម្រាប់ X-band។

១៥.៣.៣. មាត្រដ្ឋានទិន្នន័យ៖ Power, Amplitude និង dB

ក្រឡានីមួយៗក្នុងរូបភាព SLC (single-look complex) រក្សាចំនួនកុំផ្លិច I + jQ ដែលមានទាំងកម្លាំង និង phase។ ពីវា យើងទទួលបាន៖

មាត្រដ្ឋាន រូបមន្ត ប្រើសម្រាប់
Amplitude A = √(I² + Q²) ការបង្ហាញ (ជួរតម្លៃតូច) · log-ratio សម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរ
Intensity / Power P = I² + Q² = A² · σ⁰ បន្ទាប់ពី calibration ស្ថិតិ មធ្យម ការត្រង speckle
dB σ⁰(dB) = ១០ log₁₀ σ⁰ = ២០ log₁₀ A កំណត់កម្រិតទឹក ការប្រៀបធៀបដោយភ្នែក

ក្បួនពីរដែលត្រូវចាំ៖ (១) គណនាមធ្យម ការត្រង និងស្ថិតិក្នុង power រួចបម្លែងទៅ dB ចុងក្រោយ ព្រោះមធ្យមនៃ dB មិនស្មើ dB នៃមធ្យម។ (២) ការ stretch ពេលបង្ហាញ (ឧ. power ០ ដល់ ០,៣ ឬ dB −២៥ ដល់ ០) ប្ដូរតែរូបរាង មិនប្ដូរតម្លៃក្រឡាទេ។

ភាពច្បាស់ ≠ ទំហំក្រឡា

ផលិតផល Sentinel-1 IW GRD មានទំហំក្រឡា (pixel spacing) ១០ ម × ១០ ម ប៉ុន្តែភាពច្បាស់លំហពិតប្រហែល ២០ ម × ២២ ម ព្រោះរូបភាពត្រូវបាន multi-look ដើម្បីកាត់ speckle។ វត្ថុតូចជាង ២០ ម ពិបាកបំបែកណាស់ ទោះក្រឡាមាន ១០ ម ក៏ដោយ (មេរៀនទី៥)។

១៥.៣.៤. និមិត្តសញ្ញា Backscatter

ដូចហត្ថលេខាស្ពិចត្រាល់ក្នុងអុបទិក (មេរៀនទី៣) វត្ថុនីមួយៗមាន និមិត្តសញ្ញា backscatter ផ្ទាល់ខ្លួន៖

ពិសោធន៍៖ អុបទិក ធៀបនឹងរ៉ាដា ក្រោមពពក

សង្កេតថារូបភាពអុបទិកបាត់នៅតំបន់ពពក ខណៈរូបភាពរ៉ាដានៅតែបង្ហាញលំនាំដដែល។ បិទ/បើក Speckle ដើម្បីមើលសំឡេងរំខានធម្មតានៃរូបភាពរ៉ាដា។

គម្របដី Backscatter ហេតុផល
ទឹកស្ងប់ ទាបខ្លាំង (ខ្មៅ) ផ្ទៃរលោង ឆ្លុះរលកចេញឆ្ងាយពីឧបករណ៍ (specular) ដូចកញ្ចក់
ព្រៃឈើ មធ្យមទៅខ្ពស់ រចនាសម្ព័ន្ធស្មុគស្មាញ (មែក ស្លឹក) ខ្ចាត់ខ្ចាយរលកទៅច្រើនទិស
ស្រែស្ងួត មធ្យម អាស្រ័យលើកម្ពស់ដំណាំ និងសំណើមដី
ស្រែជន់ទឹក ទាប (ស្រដៀងទឹក) ផ្ទៃទឹករលោងក្រោមដំណាំតិច ប្រែជាឆ្លុះចេញ
តំបន់សាងសង់ ខ្ពស់ខ្លាំង (ភ្លឺបំផុត) ជញ្ជាំង និងផ្ទៃរាបស្មើកែងគ្នា បង្កើត corner reflector ដែលឆ្លុះត្រឡប់ត្រង់ទៅឧបករណ៍
ដីទទេ ទាបទៅមធ្យម អាស្រ័យខ្លាំងលើសំណើម (សើមជាង = backscatter ខ្ពស់ជាង ផ្ទុយពីអុបទិក)

ចំណុចគួរចងចាំ៖ ដីសើមមាន backscatter ខ្ពស់ជាងដីស្ងួត ផ្ទុយពីអុបទិកដែលដីសើមមើលទៅងងឹតជាង។ នេះដោយសារទឹកមាន ថេរ dielectric ខ្ពស់ (ប្រហែល ៨០ ធៀបនឹងដីស្ងួតប្រហែល ៣ ដល់ ៥) ដែលធ្វើឱ្យរលកមីក្រូវ៉េវឆ្លុះត្រឡប់ខ្លាំងជាង ហើយជ្រាបចូលតិចជាង។

យន្តការ backscatter បីត្រឡប់ទៅឧបករណ៍តិច → ងងឹតផ្ទៃរលោង (ទឹក)ខ្ចាត់គ្រប់ទិស → មធ្យមការខ្ចាត់បរិមាណ (ព្រៃ)ត្រឡប់ខ្លាំង → ភ្លឺខ្លាំងជ្រុងពីរដង (អគារ)

រូបទី១៥.៤៖ ហេតុអ្វីទឹកងងឹត និងទីក្រុងភ្លឺក្នុង SAR។

អានរូបនេះ

  • ទឹករលោងចាំងរលកចេញពីឧបករណ៍ → backscatter ទាប (ខ្មៅ)។
  • ព្រៃខ្ចាត់ក្នុងមែកស្លឹក → មធ្យម។
  • អគារ + ដី បង្កើតជ្រុងពីរដង → ភ្លឺខ្លាំង។

១៥.៣.៥. Speckle៖ សំឡេងរំខានធម្មជាតិ

រូបភាព SAR មានលក្ខណៈពិសេសមួយ ដែលមិនមានក្នុងរូបភាពអុបទិក៖ Speckle។ វាជាលំនាំចំណុចភ្លឺ/ងងឹតតូចៗ ច្របូកច្របល់ គួបផ្សំពេញរូបភាព សូម្បីតែលើផ្ទៃដែលគួរតែឯកសណ្ឋាន (ដូចវាលស្រែធំ)។

មូលហេតុ៖ រលកមីក្រូវ៉េវឆ្លុះពីវត្ថុតូចៗជាច្រើនក្នុងក្រឡាមួយ (ស្មៅ ដី ថ្ម) ដែលមានចម្ងាយពីឧបករណ៍ខុសគ្នាបន្តិច។ រលកទាំងនោះជួបគ្នា ហើយអាច ពង្រឹងគ្នា ឬ លុបគ្នា អាស្រ័យលើដំណាក់កាល (phase) បង្កើតលំនាំចៃដន្យ។ នេះជាបាតុភូតរូបវិទ្យាចាំបាច់ មិនមែនកំហុសឧបករណ៍ទេ។

ការកាត់បន្ថយ Speckle ធ្វើបានតាមរយៈ ការត្រង (filtering) ដូចជា Lee filter ឬ Gamma filter ក្នុង QGIS ឬកម្មវិធីជំនួយ SNAP ប៉ុន្តែការត្រងតែងបាត់បង់លម្អិតលំហខ្លះ ជានិច្ចជាការសម្របសម្រួល។

Speckle និងការច្រោះ (រូបភាពក្លែងធ្វើ)backscatter តាមថ្នាក់ពីផែនទីយោង + speckleគ្មាន specklelook ១ (speckle ខ្លាំង)Multi-look ~៤ច្រោះ ៥ × ៥

រូបទី១៥.៥៖ Speckle ជាសំឡេងរំខានធម្មជាតិនៃ SAR។

អានរូបនេះ

  • Speckle កើតពីការរំខានគ្នានៃរលកពីវត្ថុតូចៗក្នុងក្រឡាតែមួយ។
  • Multi-look និងការច្រោះ កាត់បន្ថយ speckle ប៉ុន្តែបាត់លម្អិត។
  • រូបនេះក្លែងធ្វើពីថ្នាក់គម្របដី ដើម្បីបង្រៀន មិនមែនរូបភាព SAR ពិតទេ។

១៥.៣.៦. ការខូចទ្រង់ទ្រាយធរណីមាត្រ៖ Foreshortening, Layover និង Shadow

SAR មើលចំហៀង (side-looking) ហើយដាក់ក្រឡាតាម ចម្ងាយពីឧបករណ៍ (slant range) មិនមែនតាមទីតាំងលើដីទេ។ នៅតំបន់ភ្នំ វាបង្កើតការខូចទ្រង់ទ្រាយបី ដែលមិនមានក្នុងរូបភាពអុបទិក៖

  1. Foreshortening៖ ជម្រាលដែលបែរទៅផ្កាយរណប (មុំជម្រាល α < θ) មើលទៅខ្លី និងភ្លឺ ព្រោះសញ្ញាពីផ្ទៃធំមកដល់ក្នុងពេលស្ទើរតែដូចគ្នា។
  2. Layover៖ ពេលជម្រាលមុខចោតជាងមុំ incidence (α > θ) កំពូលភ្នំ b នៅជិតផ្កាយរណបជាងជើងភ្នំ a ដូច្នេះ b′ មកមុន a′។ ជម្រាលមុខបញ្ច្រាសក្នុងរូបភាព ហើយលាយជាមួយសញ្ញាពីដីខាងមុខ ដែលមិនអាចបំបែកវិញបានទេ។
  3. Shadow៖ ជម្រាលក្រោយចោតជាង ៩០° − θ មិនត្រូវរលកប៉ះ ដូច្នេះគ្មានទិន្នន័យ (ខ្មៅ)។

ការខូចទ្រង់ទ្រាយដោយមើលចំហៀង (side-looking)៖ ផ្កាយរណបនៅខាងឆ្វេង · មុំ θ ពីបញ្ឈរForeshorteningabcចម្ងាយ slant range ក្នុងរូបភាព →a′b′c′ជម្រាលមុខ α < θb′ ខិតជិត a′៖ ជម្រាលរួញ ហើយភ្លឺLayoverabcចម្ងាយ slant range ក្នុងរូបភាព →a′b′c′ជម្រាលមុខ α > θកំពូល b ត្រឡប់មុនជើង a៖ b′ មុន a′Shadowabcចម្ងាយ slant range ក្នុងរូបភាព →a′b′c′ជម្រាលក្រោយ β > ៩០° − θរលកមិនដល់ជម្រាលក្រោយ៖ គ្មានទិន្នន័យ

រូបទី១៥.៦៖ ការខូចទ្រង់ទ្រាយបីប្រភេទ។ ចំណុច a b c លើដី ត្រូវបានដាក់ជា a′ b′ c′ តាមចម្ងាយ slant range ក្នុងរូបភាព (ឆ្នូតខាងក្រោម)។ ពណ៌លឿង = ផ្ទៃរួញ ឬលាយគ្នា (ភ្លឺ) · ពណ៌ខ្មៅ = គ្មានសញ្ញា។

មុំ incidence ធំ (ផ្នែកឆ្ងាយនៃរូបភាព) កាត់បន្ថយ layover ប៉ុន្តែបង្កើន shadow ហើយមុំតូចធ្វើផ្ទុយគ្នា។ Radiometric Terrain Correction (RTC) ប្រើ DEM ដើម្បីកែ foreshortening និងកម្លាំងសញ្ញាតាមជម្រាល ប៉ុន្តែតំបន់ layover និង shadow ក្លាយជា No Data ព្រោះគ្មានសញ្ញាដែលអាចកែបាន។ នៅកម្ពុជា បញ្ហានេះសំខាន់នៅជួរភ្នំក្រវាញ ភ្នំដងរែក និងខ្ពង់រាបមណ្ឌលគិរី ប៉ុន្តែស្ទើរតែគ្មាននៅវាលទំនាបទន្លេសាប និងមេគង្គ។

សាកល្បង

ដាក់ θ = ៣០° (ផ្នែកជិតនៃ Sentinel-1) ហើយបង្កើនជម្រាលមុខ α ពី ១០° ទៅ ៤០°។ នៅមុំណាដែល foreshortening ក្លាយជា layover? បន្ទាប់មកដាក់ θ = ៤៥° ហើយមើល shadow នៅជម្រាលក្រោយ។

១៥.៣.៧. ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ដោយ SAR

ដោយសារទឹកមាន backscatter ទាបខ្លាំង ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់អាចធ្វើដោយ កំណត់កម្រិតកំណត់ (threshold)៖ ក្រឡាដែលមាន backscatter ទាបជាងតម្លៃកំណត់ ចាត់ទុកជាទឹក។

ពិសោធន៍៖ កម្រិតកំណត់ធ្វើផែនទីទឹកជំនន់

ប្ដូរកម្រិតកំណត់ ហើយសង្កេតថាផ្ទៃដែលចាត់ទុកជាទឹកកើនឡើង ឬថយចុះយ៉ាងណា។

ការអនុវត្តជាក់ស្ដែងកាន់តែត្រឹមត្រូវ ប្រើវិធីផ្សំ (ដូចដែលបានឃើញក្នុងមេរៀនទី១៤)៖

  1. ទាញយករូបភាព Sentinel-1 មុនជំនន់ និង ក្នុងពេលជំនន់។
  2. គណនា Image Differencing៖ តំបន់ដែល backscatter ធ្លាក់ចុះខ្លាំង ទំនងជាទឹកជំនន់ថ្មី (មិនមែនទឹកអចិន្ត្រៃយ៍ដូចទន្លេ ឬបឹង)។
  3. កាត់ចេញតំបន់ដែលមានជម្រាលចោត (ប្រើ DEM) ព្រោះទឹកជំនន់ស្ថិតជាទូទៅលើតំបន់រាបស្មើ។
  4. ត្រង Speckle មុនកំណត់កម្រិតកំណត់ ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណុចមិនត្រឹមត្រូវឯកោ។

វិធីនេះប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយដោយអង្គការមនុស្សធម៌ និងភ្នាក់ងាររដ្ឋ សម្រាប់ការឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយ ព្រោះវាអាចផ្ដល់ផែនទីក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោង ក្រោយពេលមានរូបភាព ទោះជាមេឃមានពពកក៏ដោយ។ ការវិភាគស៊េរីពេលវេលា Sentinel-1 ក៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់ស្រែវស្សា ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា (ស្រែជន់ទឹកមុនស្ទូង)។

កំណត់ទឹកជំនន់ពីអ៊ីស្តូក្រាម backscatter (ក្លែងធ្វើ)-៣០-២០-១០០០០.៥១σ⁰ (dB)ភាគចំណែកកម្រិត −១៧ dBឆ្វេង = ទឹកស្ដាំ = ដី ព្រៃ ទីក្រុង

រូបទី១៥.៧៖ អ៊ីស្តូក្រាមមានកំពូលពីរ។

អានរូបនេះ

  • ទឹកបង្កើតកំពូលទាប (−២០ dB ឬទាបជាង)។
  • កម្រិតកំណត់នៅរណ្ដៅរវាងកំពូលទាំងពីរ (ឧ. វិធី Otsu)។
  • ចំណុចប្រុងប្រយ័ត្ន៖ ផ្លូវកៅស៊ូ និងស្រមោលភ្នំក៏ងងឹតដែរ។

ទិន្នន័យពិត៖ សៀមរាប – ទន្លេសាប ១៧ តុលា ២០២៦

រូបទី១៥.៨ និងពិសោធន៍ខាងក្រោម ប្រើរូបភាពពិតពីរ។ រូបទីមួយជា Sentinel-1 IW GRD ថតថ្ងៃទី១៧ តុលា ២០២៦ (គន្លងឡើង relative orbit ២៦ មុំ incidence ៣១–៣២°) មាន VV និង VH ជា σ⁰ ក្នុង dB។ រូបទីពីរជា Sentinel-2 L2A ថតពីរថ្ងៃក្រោយ (១៩ តុលា) ជាមួយស្រទាប់ Cloud Score+ (cs_cdf ០ = មិនច្បាស់ ១០០ = ច្បាស់)។ តំបន់មានទំហំប្រហែល ១៥ × ១៤ គម ចាប់ពីភាគខាងត្បូងក្រុងសៀមរាប ឆ្លងភ្នំក្រោម រហូតដល់បឹងទន្លេសាប។ ខែតុលាជាចុងរដូវវស្សា ពេលបឹងរីកធំបំផុត ហើយទឹកលិចវាលស្រែជុំវិញ។

ក. Sentinel-1 ១៧ តុលា៖ RGB = VV · VH · VV−VHសៀមរាប (ខាងត្បូង)ភ្នំក្រោមបឹងទន្លេសាបព្រៃលិចទឹក២ គមខ. Sentinel-2 ១៩ តុលា៖ ពណ៌ធម្មជាតិ← ពពក និងស្រមោលពពក២ គមគ. Sentinel-2៖ ពណ៌ក្លែង B8 · B4 · B3សៀមរាប (ខាងត្បូង)ភ្នំក្រោមបឹងទន្លេសាបព្រៃលិចទឹក២ គមឃ. ទឹក S1 (VV < −១៣,៨ dB) × ទឹក S2 (MNDWI > ០)២ គមទឹកទាំងពីរS1 តែមួយS2 តែមួយ (វាលគុម្ពោតលិចទឹក)ដីទាំងពីរពពក Cloud Score+ < ៦០ក្រឡា ២០ ម · UTM 48N · ផ្ទុកទិន្នន័យ Copernicus Sentinel ២០២៦ ដែលបានកែច្នៃ (S1 IW GRD ផ្លូវឡើង · S2 L2A + Cloud Score+)

រូបទី១៥.៨៖ Sentinel-1 (១៧ តុលា ២០២៦) និង Sentinel-2 (១៩ តុលា ២០២៦) លើតំបន់សៀមរាប – ទន្លេសាប។ ក. S1 មិនរងពពក។ ខ–គ. S2 មានពពក cumulus និងស្រមោលពពក។ ឃ. ផែនទីប្រៀបធៀបទឹក S1 (កម្រិត Otsu លើ VV dB) និងទឹក S2 (MNDWI) លើក្រឡាគ្មានពពក។ ផ្ទុកទិន្នន័យ Copernicus Sentinel ២០២៦ ដែលបានកែច្នៃ។

អានរូបនេះ

  • ទឹករាបស្មើ ពណ៌ខៀវក្នុង (ក) ព្រោះ VV និង VH ទាបទាំងពីរ (VV ≈ −១៩ dB, VH ≈ −២៩ dB)។ S1 ឃើញវាទាំងអស់ ទោះក្រោមពពកក្នុង (ខ) ក៏ដោយ។
  • ព្រៃលិចទឹក នៅជិតបឹង ភ្លឺក្នុង S1 ដោយសារ double bounce រវាងផ្ទៃទឹក និងដើមឈើ ហើយក្រហមក្នុង S2 (គ) ព្រោះ S2 ឃើញតែដំបូល។ កម្រិតទាប និង MNDWI មិនរកឃើញទឹកក្រោមដំបូលឈើទេ។ ការរកវាត្រូវការ ការកើនឡើង នៃ backscatter ធៀបនឹងរដូវប្រាំង ឬ L-band។
  • ពណ៌ខៀវខ្ចីក្នុង (ឃ) នៅជុំវិញបឹង គឺវាលគុម្ពោតលិចទឹក៖ S2 ឃើញទឹកនៅចន្លោះគុម្ពោត ប៉ុន្តែ S1 ទទួលសញ្ញាពីដើមរុក្ខជាតិ (VV ≈ −១១ dB)។
  • Cloud Score+ ផ្ដល់ពិន្ទុទាបលើផ្ទៃបឹងដែលមានល្បាប់ខ្លាំង ទោះគ្មានពពក ដូច្នេះរបាំង cs_cdf < ៦០ បិទផ្ទៃបឹងផងដែរ (ពណ៌ប្រផេះខាងក្រោមឆ្វេង)។ ត្រូវមើលរបាំងពពកដោយភ្នែកជានិច្ច។

កម្រិត Otsu លើអ៊ីស្តូក្រាម VV (dB) នៃរូបនេះ គឺ −១៣,៨ dB ដែលផ្ដល់ផ្ទៃទឹក ១០៧ គម² (៥២% នៃរូប)។ ធៀបនឹង S2 លើក្រឡាគ្មានពពក (៨៩% នៃរូប) ភាពត្រូវគ្នាសរុបគឺ ៨៥% IoU ទឹក ០,៧៦ ហើយ User's accuracy ៩៨% ប៉ុន្តែ Producer's accuracy ត្រឹម ៧៧%។ ន័យគឺ៖ ពេល S1 ថាជាទឹក ស្ទើរតែគ្រប់ពេល S2 ក៏ថាជាទឹកដែរ ប៉ុន្តែ S1 ខកខានទឹក S2 ប្រហែល ២៣% ភាគច្រើនជាវាលគុម្ពោតលិចទឹក។ Otsu លើ VH (−២២,៥ dB) ផ្ដល់ ៩៨ គម² និង IoU ០,៦៩។

មាត្រដ្ឋានក៏សំខាន់ដែរ (§១៥.៣.៣)។ Otsu លើអ៊ីស្តូក្រាម power នៃរូបដដែល ផ្ដល់កម្រិត −៩,២ dB (ទឹក ៧២% នៃរូប) ហើយលើ amplitude ផ្ដល់ −១១,៤ dB ព្រោះអ៊ីស្តូក្រាម power ទ្រេតខ្លាំង (ក្រឡាភ្លឺពីរបីលាតកន្ទុយវែង)។ dB ធ្វើឱ្យកំពូលទាំងពីរមានរាងស្រដៀងគ្នា ដូច្នេះកម្រិតតែងជ្រើសលើ dB។ ផ្ទុយទៅវិញ ការគណនាមធ្យម (multilook តម្រង speckle) ធ្វើក្នុង power។

សាកល្បង

  1. ជ្រើស «ប្រៀបធៀប S1 × S2» រួចចុច Otsu ក្នុង dB បន្ទាប់មកក្នុង Power។ ផ្ទៃទឹក និង IoU ប្ដូរយ៉ាងណា? IoU ខ្ពស់ជាងមានន័យថា «ត្រឹមត្រូវជាង» ឬទេ ប្រសិនបើ S2 រាប់វាលគុម្ពោតលិចទឹកជាទឹក?
  2. ដាក់ម៉ៅស៍លើព្រៃលិចទឹក ស្រមោលពពក និងផ្ទៃបឹង ហើយអានតម្លៃ VV VH និង MNDWI។ ស្រមោលពពកក្នុង S1 មានតម្លៃប៉ុន្មាន?
  3. បន្ថយ Cloud Score+ ដល់ ០។ ពពកដែលមិនបានបិទបាំង ប៉ះពាល់ភាពត្រូវគ្នាប៉ុន្មាន?

១៥.៣.៨. ព្រំដែននៃវគ្គសិក្សា និងជំហានបន្ទាប់

សៀវភៅនេះបានគ្របដណ្ដប់មូលដ្ឋានគ្រឹះ ចាប់ពីរូបវិទ្យារហូតដល់ការវិភាគ។ ប្រធានបទដែលនៅសល់ សម្រាប់ការសិក្សាបន្ថែម (សៀវភៅទី៤ ឬការសិក្សាដោយខ្លួនឯង)៖

  • ការវិភាគ SAR លម្អិត៖ Polarimetry (VV VH) InSAR សម្រាប់វាស់ការទម្លាក់ដី
  • Google Earth Engine៖ ការវិភាគទ្រង់ទ្រាយធំ (ថ្នាក់ជាតិ តំបន់) ដោយប្រើកូដ
  • Deep Learning៖ Convolutional Neural Networks សម្រាប់ការចាត់ថ្នាក់ និងការរកវត្ថុ
  • LiDAR និង Photogrammetry៖ គំរូកម្ពស់ត្រឹមត្រូវខ្ពស់ ពីដ្រូន ឬយន្តហោះ
  • ការវិភាគពហុប្រភព៖ ការផ្សំអុបទិក រ៉ាដា និងទិន្នន័យសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច

ចំណេះដឹងគោលនៃសៀវភៅនេះ (រូបវិទ្យារលក ការកែតម្រូវ ការចាត់ថ្នាក់ ការវាយតម្លៃ) ជាមូលដ្ឋានចាំបាច់សម្រាប់ប្រធានបទទាំងអស់នេះ។


អុបទិក ធៀបនឹង SAR (ក្លែងធ្វើ)អុបទិក៖ ពណ៌ និងលម្អិត ប៉ុន្តែពពកបិទSAR៖ ឆ្លងពពក · ទឹកខ្មៅ ទីក្រុងភ្លឺ

រូបទី១៥.៩៖ ទិន្នន័យពីរប្រភេទបំពេញគ្នា។

អានរូបនេះ

  • អុបទិកល្អសម្រាប់ប្រភេទរុក្ខជាតិ និងពណ៌។
  • SAR ល្អសម្រាប់ទឹក រចនាសម្ព័ន្ធ និងរដូវវស្សា។
  • ការរួមបញ្ចូលគ្នា (fusion) ផ្ដល់លទ្ធផលល្អជាងមួយណាក៏ដោយ។

ពីវគ្គនេះ ទៅសៀវភៅទី៤រូបវិទ្យាមេរៀន ១–៣ទិន្នន័យ៤–៦ត្រៀម៧–៩វិភាគ១០–១៣ការផ្លាស់ប្ដូរ + SAR១៤–១៥GEE + ទ្រង់ទ្រាយធំសៀវភៅទី៤

រូបទី១៥.១០៖ ផែនទីវគ្គសិក្សា។

អានរូបនេះ

  • វគ្គនេះគ្របដណ្ដប់ពីរូបវិទ្យាដល់ការវិភាគការផ្លាស់ប្ដូរ។
  • គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ប្រើជំហានទាំងអស់ក្នុងការងារតែមួយ។
  • សៀវភៅទី៤ ពង្រីកទៅ Google Earth Engine និងការវិភាគថ្នាក់ជាតិ។

បញ្ជីត្រួតពិនិត្យគម្រោងបញ្ចប់វគ្គសំណួរ និងតំបន់សិក្សាច្បាស់រូបភាព ២ កាលបរិច្ឆេទ រដូវដូចគ្នាកែតម្រូវរ៉ាដ្យូម៉ែត្រ និងពិនិត្យការត្រួតគ្នាសន្ទស្សន៍ ឬការចាត់ថ្នាក់ + ភាពត្រឹមត្រូវផែនទីការផ្លាស់ប្ដូរ និងផ្ទៃ (ហិកតា)ដែនកំណត់ និងប្រភពទិន្នន័យ

រូបទី១៥.១១៖ គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ។

អានរូបនេះ

  • គម្រោងល្អឆ្លើយសំណួរតែមួយច្បាស់លាស់។
  • គ្រប់ផែនទីត្រូវមានភាពត្រឹមត្រូវ ឬដែនកំណត់បញ្ជាក់។
  • ប្រើទិន្នន័យពីលំហាត់មុនៗ ដើម្បីសន្សំពេល។

១៥.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ដោយប្រើ Sentinel-1

ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ទឹកជំនន់ខែសីហា ដោយគ្មានរូបភាពអុបទិកអាចប្រើបាន។

ជំហានទី១៖ ទាញយករូបភាព Sentinel-1

ទាញយក GRD product ពីរសន្លឹក៖ មួយពីខែមិថុនា (មុនជំនន់) និងមួយពីពាក់កណ្ដាលខែសីហា (កំពុងជំនន់)។ ទាំងពីរគួរមានលេខគន្លងដូចគ្នា ដើម្បីធានាមុំមើលស្រដៀងគ្នា។

ជំហានទី២៖ ត្រៀមរូបភាព

ក្នុង QGIS ឬ SNAP៖ Radiometric calibration → Speckle filtering (Lee filter) → Terrain correction (ប្រើ DEM)។ ជំហានទាំងនេះស្រដៀងនឹងការកែតម្រូវអុបទិក (មេរៀនទី៧) ប៉ុន្តែប្រើបច្ចេកទេសផ្សេង។

ជំហានទី៣៖ គណនា Image Differencing

ដក backscatter ខែមិថុនា ពីខែសីហា។ តំបន់ដែលធ្លាក់ចុះខ្លាំង (លើសពីកម្រិតកំណត់) ចាត់ទុកជាទឹកជំនន់ថ្មី។

ជំហានទី៤៖ កាត់តំបន់ជម្រាលចោត

ប្រើ DEM គណនាជម្រាល កាត់ចេញតំបន់ជម្រាលលើស ៥° ព្រោះទឹកជំនន់មិនកកកុញនៅទីនោះ។ នេះកាត់បន្ថយកំហុសវិជ្ជមានក្លែងក្លាយ (ស្រមោលភ្នំដែលមាន backscatter ទាបស្រដៀងទឹក)។

ជំហានទី៥៖ រាយការណ៍

ផលិតផែនទីវិសាលភាពទឹកជំនន់ក្នុងរយៈពេល ៦ ម៉ោងក្រោយពេលរូបភាពមកដល់ ជាមួយផ្ទៃប៉ាន់ស្មាន និងចំនួនភូមិដែលប៉ះពាល់ (ត្រួតជាមួយស្រទាប់ភូមិ)។ កត់ចំណាំថាតួលេខជាការប៉ាន់ស្មានដំបូង ទាមទារការផ្ទៀងផ្ទាត់ទីវាលបន្ថែម។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប

«រ៉ាដា SAR ដោះស្រាយចំណុចខ្សោយសំខាន់បំផុតនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយអុបទិក គឺពពក។ ការផ្សំជាមួយ Image Differencing និង DEM ផ្ដល់ផែនទីទឹកជំនន់ដែលអាចជឿទុកចិត្តបានក្នុងរយៈពេលខ្លី សម្រាប់ការឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ផែនទីនេះប្រាប់តែ វិសាលភាព នៃទឹក មិនមែន ជម្រៅ ឬការខូចខាតដល់ផ្ទះទេ។ វាក៏មិនអាចបែងចែកទឹកជំនន់ពីទឹកភ្លៀងលិចបណ្ដោះអាសន្នក្នុងផ្ទះស្រែបានច្បាស់ទាំងស្រុងទេ ដោយគ្មានចំណុចយោងទីវាល។


១៥.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១៥។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។


១៥.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

១. «រ៉ាដាមិនត្រូវការការកែតម្រូវទេ ព្រោះវាមិនរងឥទ្ធិពលបរិយាកាស» វានៅតែត្រូវការ Radiometric calibration Speckle filtering និង Terrain correction ដែលជាដំណើរការផ្សេង ប៉ុន្តែសំខាន់ស្មើគ្នា។

២. «Speckle ជាកំហុសដែលអាចជៀសវាងបានទាំងស្រុង» វាជាបាតុភូតរូបវិទ្យាចាំបាច់នៃរលកដែលជួបគ្នា។ អាចត្រងបាន ប៉ុន្តែមិនអាចលុបបំបាត់ទាំងស្រុងទេ។

៣. «ដីសើមមើលទៅងងឹតក្នុងរូបភាពរ៉ាដា ដូចអុបទិក» ផ្ទុយវិញ៖ ដីសើមមាន backscatter ខ្ពស់ជាង (ភ្លឺជាង) ដោយសារថេរ dielectric ខ្ពស់របស់ទឹក។

៤. «តំបន់សាងសង់ភ្លឺក្នុងរូបភាពរ៉ាដា ព្រោះវាក្ដៅ» វាភ្លឺដោយសារ corner reflector effect (ការឆ្លុះត្រឡប់ពីជញ្ជាំងកែងផ្ទៃ) មិនមែនសីតុណ្ហភាពទេ។ SAR មិនវាស់សីតុណ្ហភាព។

៥. «SAR អាចជំនួសអុបទិកទាំងស្រុងបាន» SAR ពិបាកបកស្រាយជាងអុបទិកសម្រាប់ភារកិច្ចជាច្រើន (ដូចជាការបែងចែកប្រភេទដំណាំតាមពណ៌)។ ការផ្សំទាំងពីរ ជាធម្មតាល្អជាងការប្រើតែមួយ។

៦. «ក្រឡា ១០ ម មានន័យថាឃើញវត្ថុ ១០ ម» Sentinel-1 IW GRD មានទំហំក្រឡា ១០ ម ប៉ុន្តែភាពច្បាស់ពិតប្រហែល ២០ × ២២ ម។ ទំហំក្រឡាជាការ resample មិនមែនភាពច្បាស់ទេ។

៧. «គណនាមធ្យម backscatter ក្នុង dB បាន» dB ជាមាត្រដ្ឋានលោការីត។ មធ្យមនៃ −១០ dB និង −៣០ dB មិនមែន −២០ dB ទេ (វាប្រហែល −១៣ dB)។ គណនាក្នុង power រួចបម្លែងទៅ dB។

៨. «ព្រៃងងឹតក្នុង SAR ព្រោះ volume scattering ស្រូបរលក» Volume scattering ក្នុងព្រៃផ្ដល់ backscatter មធ្យម (ភ្លឺជាងទឹក និងដីរលោង តែងងឹតជាងសំណង់) ហើយជាប្រភពសំខាន់នៃ cross-pol (VH)។

៩. «S2 ថ្ងៃក្រោយ ជាការពិតដី (ground truth) សម្រាប់ផ្ទៀងផ្ទាត់ S1» S2 ក៏មានកំហុសរបស់វាដែរ៖ ថតនៅថ្ងៃផ្សេង មិនឃើញទឹកក្រោមដំបូល ច្រឡំស្រមោលពពក ហើយរបាំងពពកអាចបិទផ្ទៃទឹកល្បាប់។ ការប្រៀបធៀប S1 × S2 វាស់ ភាពត្រូវគ្នា មិនមែនភាពត្រឹមត្រូវដាច់ខាតទេ (មើលមេរៀនទី១៣)។


១៥.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន

រ៉ាដា SAR ជាឧបករណ៍សកម្មដែលវាស់ backscatter មិនមែនការចាំងផ្លាតពណ៌ទេ ដូច្នេះវាឆ្លងកាត់ពពក និងថតបានទាំងយប់។ ទឹកមាន backscatter ទាប សំណង់ខ្ពស់ខ្លាំង (corner reflector) ហើយដីសើមមាន backscatter ខ្ពស់ជាងដីស្ងួត។

Band ប៉ូលការីសាស្យុង ភាពរដុប និងមុំ incidence កំណត់ភាពភ្លឺនៃក្រឡា។ ស្ថិតិត្រូវគណនាក្នុង power ហើយការខូចទ្រង់ទ្រាយ foreshortening layover និង shadow ត្រូវកែដោយ RTC ឬ mask ចេញ។ Speckle ជាសំឡេងរំខានធម្មជាតិដែលអាចត្រង។ ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ប្រើកម្រិតកំណត់លើ backscatter ផ្សំជាមួយ Image Differencing និង DEM ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលរហ័ស និងជឿទុកចិត្តបាន សូម្បីតែក្នុងលក្ខខណ្ឌពពកដិត។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ពេលអុបទិកអសមត្ថភាព (ពពក យប់) សួរថា «តើមានឧបករណ៍សកម្មណាដែលអាចជួយបាន?» រ៉ាដាមិនមែនជំនួសអុបទិកទេ វាបំពេញកន្លែងទំនេររបស់វា។


១៥.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរ ពាក្យអង់គ្លេស អត្ថន័យខ្លី
SAR Synthetic Aperture Radar រ៉ាដាសកម្មវាស់ backscatter
Backscatter Backscatter កម្លាំងសញ្ញារ៉ាដាដែលត្រឡប់
Corner reflector Corner reflector effect ការឆ្លុះត្រឡប់ខ្លាំងពីជញ្ជាំងកែង
Speckle Speckle សំឡេងរំខានលំនាំចំណុចធម្មជាតិ
ប៉ូលការីសាស្យុង Polarization (VV, VH, HH, HV) ទិសរំញ័រនៃរលកបញ្ចេញ និងទទួល
Volume scattering Volume scattering ការខ្ចាត់ច្រើនដងក្នុងស្លឹក និងមែក
មុំ incidence Incidence angle (θ) មុំរវាងរលក និងបញ្ឈរនៃផ្ទៃ
Slant range Slant range ចម្ងាយពីឧបករណ៍ទៅវត្ថុ
Foreshortening Foreshortening ជម្រាលមុខរួញ និងភ្លឺ
Layover Layover កំពូលភ្នំមកមុនជើងភ្នំ
Cloud Score+ Cloud Score+ (cs_cdf) ពិន្ទុភាពច្បាស់ ០–១០០ សម្រាប់បិទបាំងពពក S2
វាលលិចទឹកមានរុក្ខជាតិ Flooded vegetation ទឹកក្រោមរុក្ខជាតិ ដែលភ្លឺក្នុង SAR ដោយ double bounce
IoU Intersection over Union ផ្ទៃត្រួតគ្នា ÷ ផ្ទៃរួម នៃផែនទីទឹកពីរ
ស្រមោលរ៉ាដា Radar shadow ផ្ទៃដែលរលកមិនប៉ះ
RTC Radiometric Terrain Correction កែធរណីមាត្រ និងកម្លាំងតាម DEM
ថេរ dielectric Dielectric constant លក្ខណៈអគ្គិសនីដែលកំណត់ការឆ្លុះ (ទឹក ≈ ៨០)
C-band C-band រលកមីក្រូវ៉េវប្រហែល ៥,៦ សម
Radiometric calibration Radiometric calibration (SAR) ការកែតម្រូវតម្លៃ backscatter
Terrain correction Terrain correction ការកែតម្រូវធរណីមាត្រសម្រាប់ SAR
ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ SAR flood mapping កំណត់ទឹកតាម backscatter ទាប

១៥.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ

ក. សំណួរយល់ដឹង

  1. ពន្យល់ថាហេតុអ្វីរ៉ាដា SAR អាចថតបានទាំងយប់ និងឆ្លងកាត់ពពក។
  2. រាយនិមិត្តសញ្ញា backscatter សម្រាប់គម្របដីប្រាំ។
  3. Speckle ជាអ្វី ហើយមូលហេតុរូបវិទ្យារបស់វាគឺអ្វី?
  4. ហេតុអ្វីតំបន់សាងសង់ភ្លឺបំផុតក្នុងរូបភាពរ៉ាដា?
  5. រៀបរាប់ជំហានបួននៃការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ដោយ SAR។

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត

  1. ស្រុកមួយត្រូវការផែនទីទឹកជំនន់ក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង ក្នុងលក្ខខណ្ឌពពកដិត។ ស្នើដំណោះស្រាយពេញលេញ។
  2. ការវិភាគមួយប្រើកម្រិតកំណត់ទាបពេក ហើយរកឃើញថាស្រមោលភ្នំត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ថាជាទឹក។ ស្នើមូលហេតុ និងដំណោះស្រាយ។
  3. ហេតុអ្វីស្រែជន់ទឹកមុនស្ទូង មាន backscatter ស្រដៀងបឹង ខណៈស្រែដែលដំណាំរីកធំ មាន backscatter ខុសគ្នា?
  4. ពន្យល់ថាហេតុអ្វី SAR មិនសមស្របសម្រាប់បែងចែកប្រភេទដំណាំតាមពណ៌ ខណៈអុបទិកសមស្រប។
  5. ស្នើវិធីផ្សំ SAR និងអុបទិកសម្រាប់ការតាមដានស្រែវស្សាពេញមួយរដូវ។

គ. កិច្ចការខ្លី

សរសេរសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គមួយទំព័រ (មើលផ្នែកបន្ទាប់សម្រាប់ទម្រង់ពេញលេញ)។ រួមបញ្ចូល៖ សំណួរស្រាវជ្រាវ តំបន់សិក្សា ទិន្នន័យដែលនឹងប្រើ (រួមទាំង SAR ប្រសិនបើពាក់ព័ន្ធ) និងវិធីសាស្ត្រសង្ខេប។


១៥.១០. គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ

គម្រោងបញ្ចប់វគ្គជាការវិភាគរូបភាពផ្កាយរណបពេញលេញមួយ ដែលផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៥ មេរៀនរបស់សៀវភៅនេះ។ និស្សិត (ក្រុម ២ ទៅ ៣ នាក់) ជ្រើសរើសប្រធានបទជាក់ស្ដែងមួយនៅកម្ពុជា រួចអនុវត្តដំណើរការពេញលេញពីការកំណត់សំណួរ រហូតដល់ការរាយការណ៍លទ្ធផល ព្រមទាំងដែនកំណត់។

សំណួរគម្រោងគំរូ (ជ្រើសមួយ ឬស្នើផ្ទាល់ខ្លួន)

ប្រធានបទ សំណួរគំរូ ទិន្នន័យសំខាន់
ការតាមដានស្រូវ ស្រែក្នុងស្រុកមួយ ស្ទូងពេលណា ហើយតំបន់ណាមានសុខភាពខ្សោយ? Sentinel-2 ស៊េរីពេលវេលា · NDVI
ការកាប់ព្រៃ ព្រៃឈើបាត់បង់ប៉ុន្មានហិកតា រវាងឆ្នាំពីរ ក្នុងស្រុកជាប់ព្រំដែន? Sentinel-2/Landsat ២ កាលបរិច្ឆេទ · ការចាត់ថ្នាក់
ការពង្រីកទីក្រុង ទីក្រុងតូចមួយពង្រីកទៅទិសណា ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ? Landsat ច្រើនកាលបរិច្ឆេទ · NDBI
ទឹកជំនន់ វិសាលភាពទឹកជំនន់ចុងក្រោយបំផុត គ្របដណ្ដប់ភូមិប៉ុន្មាន? Sentinel-1 SAR · Image Differencing
គុណភាពទឹក បឹង ឬអាងស្ដុកទឹកមួយ មានសញ្ញានៃសារាយ ឬល្អក់កើនឡើងទេ? Sentinel-2 ស៊េរីពេលវេលា · NDWI

រចនាសម្ព័ន្ធគម្រោង (ដំណើរការពេញលេញ)

ដំណាក់កាល ការងារ មេរៀនពាក់ព័ន្ធ
១. សំណើ សំណួរ · តំបន់សិក្សា · ទិន្នន័យដែលនឹងប្រើ ១ · ៥ · ៦
២. ទាញយក និងត្រៀម ទាញយករូបភាព · កែតម្រូវ · កាត់ · ផ្សំ (បើចាំបាច់) ៦ · ៧ · ៨
៣. បង្ហាញ និងវិភាគដំបូង បន្សំក្រុមរលក · សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់ ៩ · ១០
៤. ចាត់ថ្នាក់ (បើពាក់ព័ន្ធ) គ្មានការណែនាំ និង/ឬ មានការណែនាំ ១១ · ១២
៥. វាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ តារាងច្របូកច្របល់ · OA · Kappa ១៣
៦. វិភាគចម្លើយសំណួរ ការផ្លាស់ប្ដូរ · ស៊េរីពេលវេលា · SAR (បើពាក់ព័ន្ធ) ១៤ · ១៥
៧. រាយការណ៍ ផែនទី · តួលេខ · ដែនកំណត់ សៀវភៅទី១

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវាយតម្លៃ (១០០ ពិន្ទុ)

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ពិន្ទុ ចំណុចសំខាន់
សំណួរ និងភាពសមស្របនៃទិន្នន័យ ១៥ សំណួរច្បាស់ · ជ្រើសផ្កាយរណប និងកម្រិតត្រឹមត្រូវ
ការត្រៀមរូបភាព ១៥ កម្រិតកែតម្រូវត្រឹមត្រូវ · ការចុះឈូងគ្នាល្អ
ការវិភាគស្ពិចត្រាល់ ២០ បន្សំក្រុមរលក · សន្ទស្សន៍សមស្រប · ការបកស្រាយត្រឹមត្រូវ
ការចាត់ថ្នាក់ (បើពាក់ព័ន្ធ) ១៥ គំរូបណ្ដុះបណ្ដាលមានគុណភាព · ក្បួនដោះស្រាយសមស្រប
ការវាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ ១៥ តារាងច្របូកច្របល់ពេញលេញ · Kappa · ការបកស្រាយ
ភាពស្មោះត្រង់ និងដែនកំណត់ ១០ ប្រាប់វិធីសាស្ត្រ ប្រភព និងអ្វីដែលលទ្ធផលមិនអាចសន្និដ្ឋាន
របាយការណ៍ និងផែនទី ១០ ច្បាស់ · មានរចនាសម្ព័ន្ធ · អនុលោមតាមស្តង់ដារនៃសៀវភៅទី១
សរុប ១០០

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់

  • របាយការណ៍ ៤ ទៅ ៦ ទំព័រ (សំណួរ · ទិន្នន័យ · វិធីសាស្ត្រ · លទ្ធផល · ការពិភាក្សា · ដែនកំណត់ · ឯកសារយោង)
  • ផែនទីចុងក្រោយយ៉ាងតិចពីរសន្លឹក (A3 ឬ A4) អនុលោមតាមស្តង់ដារនៃសៀវភៅទី១
  • គម្រោង QGIS ជាមួយផ្លូវ relative និងឯកសារ README ពន្យល់ទិន្នន័យ
  • តារាងច្របូកច្របល់ (បើមានការចាត់ថ្នាក់)

ការសរសេរផ្នែកដែនកំណត់

ផ្នែកដែនកំណត់មិនមែនជាចំណុចខ្សោយនៃគម្រោងទេ វាជាសញ្ញានៃការវិភាគប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ។ រាល់លទ្ធផលក្នុងសៀវភៅនេះ (ចាប់ពីមេរៀនទី១ដល់ទី១៥) សុទ្ធតែមានផ្នែក «អ្វីដែលវិធីនេះមិនអាចប្រាប់» ដែលគួរជាគំរូសម្រាប់ផ្នែកនេះក្នុងរបាយការណ៍របស់អ្នក។

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី

សកម្មភាព ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ទឹកជំនន់ដែលគ្មាននរណាឃើញ ១៥ នាទី
គោលការណ៍មូលដ្ឋាននៃ SAR ២៥ នាទី
និមិត្តសញ្ញា Backscatter · ពិសោធន៍ ៣៥ នាទី
Speckle ១៥ នាទី
ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ · ពិសោធន៍ ៣០ នាទី
ព្រំដែននៃវគ្គសិក្សា ១៥ នាទី
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ · ការណែនាំ ៤៥ នាទី
សរុប ១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់

នេះជាមេរៀនចុងក្រោយនៃវគ្គសិក្សា។ ផ្នែកបន្ទាប់ផ្ដល់ព័ត៌មានពេញលេញអំពី គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ដែលផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៥ មេរៀនរបស់អ្នក ទៅជាការវិភាគស្រាវជ្រាវពេញលេញមួយ។

⬅️ មេរៀនទី១៤ ·