សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ (Fundamentals of Remote Sensing)

ការបង្ហាញរូបភាព និងបន្សំក្រុមរលក

មេរៀនទី៩ នៃ ១៥ · ៣ ម៉ោង
យាំ សារដ្ឋ · YAM Sarath
មុន stretch (ចង្អៀត)ក្រោយ Min-Max stretch (ធំទូលាយ)ការ stretch ទាញតម្លៃដែលចង្អៀត ឱ្យសមនឹងជួរពេញលេញ ០–២៥៥នេះប្ដូរតែការបង្ហាញ (រូបភាព) មិនប្ដូរទិន្នន័យ (ការចាំងផ្លាត) ទេ
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១

ផែនការមេរៀន ៣ ម៉ោង

  1. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ហេតុអ្វីរូបភាពខ្មៅ១៥ នាទី
  2. ហេតុអ្វីត្រូវ stretch២០ នាទី
  3. វិធី stretch · ពិសោធន៍៣៥ នាទី
  4. បន្សំក្រុមរលកសម្រាប់ភារកិច្ចផ្សេងៗ៣០ នាទី
  5. Pan-sharpening · ពិសោធន៍២៥ នាទី
  6. ការរៀបចំក្នុង QGIS · ឧទាហរណ៍៣៥ នាទី
  7. សង្ខេប២០ នាទី
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២

គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

  • ពន្យល់ថាហេតុអ្វីរូបភាពឆៅមើលទៅខ្មៅ ទោះជាទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ។
  • ប្រៀបធៀបវិធី stretch សំខាន់ៗ និងជ្រើសវិធីសមស្រប។
  • ជ្រើសបន្សំក្រុមរលកសម្រាប់គោលបំណងវិភាគផ្សេងៗ (ជាង ៦ បន្សំ)។
  • ពន្យល់គោលការណ៍ pan-sharpening និងអ្វីដែលវាផ្ដល់ និងមិនផ្ដល់។
  • រៀបចំការបង្ហាញរូបភាពក្នុង QGIS ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

  • ខ្លឹមសារមេរៀនទី១៖ បន្សំក្រុមរលកបឋម។
  • ខ្លឹមសារសៀវភៅទី១ មេរៀនទី៨៖ ឈុតពណ៌។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤
មេរៀនទី៩

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

និស្សិតម្នាក់ទាញយករូបភាព Sentinel-2 L2A ហើយបើកវាក្នុង QGIS ជាមួយការកំណត់លំនាំដើម។ លទ្ធផល៖ រូបភាពស្ទើរតែខ្មៅទាំងអស់ ជាមួយចំណុចភ្លឺបន្តិចនៅកន្លែងខ្លះ។ គាត់ស្មានថាទាញយកខុស ឬឯកសារខូច។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦

ស្ថានភាពបើកមេរៀន

តាមពិត ទិន្នន័យត្រឹមត្រូវទាំងស្រុង។ បញ្ហាគឺ QGIS បង្ហាញតម្លៃ DN ពី ០ ដល់ ១០ ០០០ (ឬ ០ ដល់ ៤ ០៩៥ សម្រាប់ ១២ ប៊ីត) ដោយផ្ទាល់ លើអេក្រង់ដែលទទួលយកបានតែ ០ ដល់ ២៥៥។ ការចាំងផ្លាតផ្ទៃដីភាគច្រើនស្ថិតនៅចន្លោះ ០ ដល់ ០,៣ (៣ ០០០ ក្នុងខ្ទង់ ១០ ០០០) ដូច្នេះតម្លៃពិតទាំងអស់ត្រូវបានច្របាច់ចូលទៅផ្នែកតូចបំផុតនៃជួរ ០–២៥៥ ធ្វើឱ្យវាមើលទៅជិតខ្មៅ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៧

ព័ត៌មានមេរៀន

ព័ត៌មាន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៩ ក្នុងចំណោម ១៥

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៨

:material-presentation-play: ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

រូបភាពដែលអ្នកទើបទាញយក ត្រឹមត្រូវទាំងតម្លៃ (មេរៀនទី៧) ទាំងទីតាំង (មេរៀនទី៨)។ ប៉ុន្តែពេលបើកមើលលើកដំបូង វាច្រើនតែមើលទៅ ស្ទើរខ្មៅទាំងអស់។ នេះមិនមែនជាបញ្ហាទិន្នន័យទេ វាជាបញ្ហា ការបង្ហាញ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៩

មេរៀននេះផ្ដោតលើចន្លោះមួយដែលនិស្សិតជាច្រើនរំលង៖ ចន្លោះរវាងទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ និងរូបភាពដែលមើលឃើញច្បាស់។

យើងនឹងសិក្សាថាហេតុអ្វីត្រូវ stretch ធ្វើដូចម្ដេច និងជ្រើសបន្សំក្រុមរលកណាសម្រាប់គោលបំណងនីមួយៗ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១០
មេរៀនទី៩

ទ្រឹស្ដីស្នូល

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១១

ហេតុអ្វីត្រូវ stretch

អេក្រង់កុំព្យូទ័របង្ហាញពណ៌នីមួយៗជាចំនួនគត់ពី ០ ដល់ ២៥៥ (៨ ប៊ីត)។

  • ប៉ុន្តែទិន្នន័យ Sentinel-2 ផ្ទុកជា ១២ ប៊ីត (០ ដល់ ៤ ០៩៥ ជាទូទៅ ដែលតំណាងការចាំងផ្លាត ០ ដល់ ១)។
  • ការចាំងផ្លាតធម្មតានៃផ្ទៃដី (ដីទឹក រុក្ខជាតិ) ស្ថិតនៅចន្លោះ ០ ដល់ ០,៤ ប៉ុណ្ណោះ (មិនដល់ ១ ទេ លើកលែងព្រិល ឬពពក)។
  • ដូច្នេះបើបង្ហាញដោយផ្ទាល់ ដោយផ្គូផ្គង ០→០ និង ១→២៥៥ តម្លៃទិន្នន័យពិត (០ ដល់ ០,៤) នឹងធ្លាក់ត្រឹមតែ ០ ដល់ ១០២ លើអេក្រង់ ពោលគឺមិនដល់ពាក់កណ្ដាលជួរពណ៌ទេ ហើយក្នុងចំណោមនោះ ភាគច្រើនកកកុញនៅផ្នែកទាបជាងនេះទៀត។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១២

ពិសោធន៍៖ ការបំពាញកម្រិតពណ៌

ប្ដូរវិធី stretch ពី «គ្មាន» ទៅ Min-Max រួចទៅ Cumulative %។ សង្កេតរូបភាព និងអ៊ីស្តូក្រាមប្រែប្រួលយ៉ាងណា។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៣

ហេតុអ្វីត្រូវ stretch

ចំណុចសំខាន់បំផុត៖ ការ stretch គ្រាន់តែប្ដូររបៀបដែលកម្ព្យូទ័រ បង្ហាញ តម្លៃ។

វា មិនប្ដូរតម្លៃទិន្នន័យដើម ដែលរក្សាទុកក្នុងឯកសារទេ។ សន្ទស្សន៍ (មេរៀនទី១០) និងការចាត់ថ្នាក់ (មេរៀនទី១១–១២) គណនាលើ តម្លៃដើម មិនមែនតម្លៃដែល stretch ទេ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៤

សំណួររហ័ស

ហេតុអ្វីរូបភាព ១២ ប៊ីត មើលទៅខ្មៅ ពេលបង្ហាញដោយគ្មាន stretch?

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៥

វិធី stretch សំខាន់ៗ

មុន stretch (ចង្អៀត)ក្រោយ Min-Max stretch (ធំទូលាយ)ការ stretch ទាញតម្លៃដែលចង្អៀត ឱ្យសមនឹងជួរពេញលេញ ០–២៥៥នេះប្ដូរតែការបង្ហាញ (រូបភាព) មិនប្ដូរទិន្នន័យ (ការចាំងផ្លាត) ទេ

រូបទី៩.១៖ ការបំពាញកម្រិតពណ៌ដកអ៊ីស្តូក្រាមចង្អៀត ឱ្យសមនឹងជួរបង្ហាញពេញលេញ។ ការគណនានៅតែប្រើតម្លៃទិន្នន័យដើម មិនមែនតម្លៃដែល stretch ទេ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៦

វិធី stretch សំខាន់ៗ

វិធីរបៀបធ្វើការគុណសម្បត្តិគុណវិបត្តិ
Min-Max Linearទាញតម្លៃអប្បបរមា→០ អតិបរមា→២៥៥សាមញ្ញ រក្សាទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររសើបនឹងតម្លៃខ្លាំង (ចំណុចភ្លឺឆន្លោះមួយអាចទាញកម្រិតពណ៌ទាំងអស់)
Cumulative Count Cut (%)កាត់ ២% ខាងក្រោម និង ២% ខាងលើ មុន stretchធន់នឹងតម្លៃខ្លាំងអាចកាត់ព័ត៌មានចុងស្រុង
Standard Deviationstretch ជុំវិញ mean ± n×SDល្អសម្រាប់ទិន្នន័យចែកចាយធម្មតាមិនសមនឹងទិន្នន័យលម្អៀង
Histogram Equalizationចែកចាយតម្លៃឡើងវិញ ដើម្បីឱ្យអ៊ីស្តូក្រាមរាបស្មើបង្កើនកម្រិតពណ៌អតិបរមាប្ដូររាងអ៊ីស្តូក្រាម ធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបពណ៌ដោយភ្នែករវាងរូបភាពពិបាក
Gammaពង្រីកតំបន់ងងឹត ឬភ្លឺជាពិសេស (មិនលីនេអ៊ែរ)ជួយមើលលម្អិតក្នុងស្រមោលមិនប្រើសម្រាប់ការវិភាគ
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៧

វិធី stretch សំខាន់ៗ

សម្រាប់ការងារភាគច្រើននៅក្នុងវគ្គសិក្សានេះ Cumulative Count Cut ២% ដល់ ៩៨% ជាជម្រើសលំនាំដើមដ៏ល្អ ព្រោះវាផ្ដល់តុល្យភាពរវាងភាពសាមញ្ញ និងភាពធន់នឹងតម្លៃខ្លាំង។

ក្នុង QGIS កំណត់វិធីនេះក្នុង Layer Properties → Symbology → Contrast enhancement។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៨

កុំប្រៀបធៀបរូបភាពពីរដែល stretch ខុសគ្នា

ប្រុងប្រយ័ត្ន

បើអ្នកដាក់រូបភាពពីរកាលបរិច្ឆេទក្បែរគ្នា ដោយ QGIS stretch ដោយស្វ័យប្រវត្តិដាច់ដោយឡែក ភាពខុសគ្នានៃពណ៌ដែលអ្នកឃើញ អាចមកពី stretch មិនមែនពីទិន្នន័យទេ។ សម្រាប់ការប្រៀបធៀប ត្រូវកំណត់ Min/Max ដូចគ្នាដោយដៃ សម្រាប់រូបភាពទាំងពីរ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩១៩

ប្រៀបធៀបវិធី Stretch

Stretch បួនបែប លើរូបភាពដូចគ្នាគ្មាន stretchMin–Max២% – ៩៨%Histogram equalizeStretch ប្ដូរតែការបង្ហាញ មិនប្ដូរតម្លៃទិន្នន័យទេ
សង្កេត
  • គ្មាន stretch៖ ងងឹត ព្រោះតម្លៃប្រមូលផ្ដុំ ០,០៥–០,២។
  • Min–Max រងឥទ្ធិពលពីក្រឡាខុសប្រក្រតី (ពពក ដំបូលភ្លឺ)។
  • ២–៩៨% ជាជម្រើសលំនាំដើមល្អបំផុតសម្រាប់ការមើល។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២០

Stretch ពង្រីកចន្លោះតម្លៃ

Stretch ក្នុងអ៊ីស្តូក្រាម (B4)តម្លៃដើម ០ – ០,៤ក្រោយ stretch៖ ពេញ ០ – ២៥៥
សង្កេត
  • តម្លៃ ២% និង ៩៨% ក្លាយជា ០ និង ២៥៥ លើអេក្រង់។
  • ក្រឡាក្រៅចន្លោះ ត្រូវកាត់ (saturate)។
  • QGIS៖ Symbology → Min/Max → Cumulative count cut 2–98%។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២១

សំណួររហ័ស

ប្រៀបធៀប Min-Max និង Cumulative Count Cut stretch។

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២២

បន្សំក្រុមរលកសម្រាប់គោលបំណងខុសៗគ្នា

ក្រៅពីបន្សំបីដែលឃើញក្នុងមេរៀនទី១ មានបន្សំពិសេសជាច្រើនទៀត សម្រាប់ភារកិច្ចជាក់លាក់៖

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៣

បន្សំក្រុមរលកសម្រាប់គោលបំណងខុសៗគ្នា

បន្សំ (R-G-B)Sentinel-2បន្លិចអ្វី
ពណ៌ពិតB4-B3-B2មើលទូទៅ
ពណ៌សន្មត NIRB8-B4-B3រុក្ខជាតិ សុខភាពរុក្ខជាតិ
SWIR (Agriculture)B11-B8-B2បែងចែកប្រភេទដំណាំ សំណើមដី
SWIR (Urban)B12-B11-B4តំបន់សាងសង់ ធៀបនឹងដី និងរុក្ខជាតិ
Vegetation analysisB12-B8A-B4ភាពតានតឹងរបស់រុក្ខជាតិ
BathymetricB4-B3-B1ជម្រៅទឹករាក់ (ឆ្នេរ បឹង)
GeologyB12-B11-B2រចនាសម្ព័ន្ធថ្ម និងដី
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៤

បន្សំក្រុមរលកសម្រាប់គោលបំណងខុសៗគ្នា (ត)

បន្សំ (R-G-B)Sentinel-2បន្លិចអ្វី
Atmospheric penetrationB12-B8-B3ជម្រាបចេញកាត់អ័ព្ទស្រាល
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៥

បន្សំក្រុមរលកសម្រាប់គោលបំណងខុសៗគ្នា

ក្បួនទូទៅ៖ ដាក់ក្រុមរលកដែលបន្លិចវត្ថុគោលដៅទៅឆានែលដែលភ្នែកសម្គាល់បានងាយបំផុត (ក្រហម)។

សម្រាប់រុក្ខជាតិ តែងដាក់ NIR ទៅឆានែលក្រហម ព្រោះការចាំងផ្លាតខ្ពស់បំផុតរបស់វាស្ថិតទីនោះ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៦

ក្រុមរលកបីចូលឆានែលពណ៌បី

របៀប RGB composite ដំណើរការB៥ក្រហម (R)B៤បៃតង (G)B៣ខៀវ (B)ពណ៌នីមួយៗ= ៣ ក្រុមរលក
សង្កេត
  • ក្រុមរលកណាក៏អាចដាក់ក្នុងឆានែល R G B បាន។
  • ក្រឡាដែលភ្លឺក្នុង B5 (NIR) ចេញពណ៌ក្រហមក្នុងបន្សំ B5-B4-B3។
  • ត្រូវតែសរសេរបន្សំក្រុមរលកលើផែនទី ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកអានយល់ច្រឡំ។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៧

Pan-sharpening

ផ្កាយរណបជាច្រើន (ក៏ដូចជា Landsat 8/9) មានក្រុមរលក ប៉ង់ក្រូម៉ាទិច (Panchromatic · Pan) ដែលចាប់ពន្លឺមើលឃើញទាំងអស់ជាឆានែលតែមួយ (គ្មានពណ៌) ប៉ុន្តែមានក្រឡាតូចជាងក្រុមរលកពណ៌ ២ ទៅ ៤ដង។

Pan-sharpening ជាបច្ចេកទេសបញ្ចូលលម្អិតលំហពី Pan ចូលទៅក្នុងពណ៌ពីក្រុមរលកគំរូធំ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៨

ពិសោធន៍៖ គោលការណ៍ Pan-sharpening

សង្កេតភាពខុសគ្នារវាងក្រុមរលកពណ៌ (ព័ត៌មានច្រើន ប៉ុន្តែព្រិល) និងប៉ង់ក្រូម៉ាទិច (លម្អិតច្រើន គ្មានពណ៌)។ ធីក «បង្ហាញលទ្ធផល Pan-sharpening» ដើម្បីមើលការបញ្ចូលគ្នា។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩២៩

Pan-sharpening

ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវចងចាំ៖ Pan-sharpening ធ្វើឱ្យរូបភាព មើលទៅ លម្អិតជាង ប៉ុន្តែ ព័ត៌មានស្ពិចត្រាល់ពិត (តម្លៃពណ៌ជាក់លាក់) នៅតែមកពីក្រុមរលកគំរូធំ។

ដូច្នេះមិនគួរប្រើលទ្ធផល pan-sharpened សម្រាប់ការគណនាសន្ទស្សន៍ ឬការចាត់ថ្នាក់ត្រឹមត្រូវខ្ពស់ទេ គួរប្រើសម្រាប់ ការបង្ហាញដល់សាធារណជន ឬការបកស្រាយដោយភ្នែកតែប៉ុណ្ណោះ។ Sentinel-2 មិនមានក្រុមរលក Pan ទេ ដូច្នេះបច្ចេកទេសនេះប្រើជាធម្មតាជាមួយ Landsat ឬរូបភាពពាណិជ្ជកម្ម។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣០

ជ្រើសបន្សំតាមសំណួរ

បន្សំក្រុមរលកប្រាំសម្រាប់គោលបំណងខុសគ្នាពណ៌ពិតB៤-B៣-B២រុក្ខជាតិB៥-B៤-B៣ដី និងទឹកB៦-B៥-B៤ទីក្រុងB៧-B៦-B៤កសិកម្មB៥-B៦-B២
សង្កេត
  • B5-B4-B3៖ សុខភាពរុក្ខជាតិ (ក្រហមដិត = ព្រៃ)។
  • B7-B6-B4៖ សំណង់ និងដីទទេ លេចធ្លោ ពណ៌ស្វាយ-ផ្កាឈូក។
  • B5-B6-B2៖ ដំណាំ (បៃតងភ្លឺ) ធៀបនឹងព្រៃ (បៃតងចាស់)។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣១

សំណួររហ័ស

រាយបន្សំក្រុមរលកបួន និងគោលបំណងរបស់វា។

ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣២

ការរៀបចំក្នុង QGIS

ការអនុវត្តល្អសម្រាប់ការបង្ហាញរូបភាពក្នុង QGIS៖

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៣

ការរៀបចំក្នុង QGIS

  • កំណត់ Contrast enhancement ជាមួយ Cumulative Count Cut ២–៩៨% ជានិច្ច ជាជាងទុកលំនាំដើម។
  • ប្រើ Layer Styling panel (F7) ដើម្បីកែ stretch ដោយមិនបើក dialog ថ្មីរាល់ដង។
  • រក្សាទុករចនាប័ទ្ម (.qml) សម្រាប់បន្សំដែលប្រើញឹកញាប់ ដើម្បីអនុវត្តឡើងវិញលឿន។
  • ពេលបង្ហាញច្រើនរូបភាព ប្រើ Copy Style → Paste Style ដើម្បីធានាថា stretch ដូចគ្នា។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៤

ការរៀបចំក្នុង QGIS

  • សម្រាប់របាយការណ៍ចុងក្រោយ តែងកត់ត្រាក្នុងកំណត់សម្គាល់ថា ប្រើបន្សំក្រុមរលកអ្វី និងវិធី stretch អ្វី ព្រោះវាប៉ះពាល់ការបកស្រាយដោយភ្នែករបស់អ្នកអាន។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៥

ការបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក

មុនកុំព្យូទ័រចាត់ថ្នាក់រូបភាព មនុស្សបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក ហើយជំនាញនេះនៅតែចាំបាច់ សម្រាប់ជ្រើសគំរូបណ្ដុះបណ្ដាល (មេរៀនទី១២) និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ (មេរៀនទី១៣)។

កិច្ចការនៃការបកស្រាយ (ពីងាយទៅពិបាក)៖ ស្វែងរក (detection · មានអ្វីនៅទីនោះ?) → កំណត់ចំណាំ (recognition · វាជាអគារ) → កំណត់អត្តសញ្ញាណ (identification · វាជាសាលារៀន)។ បន្ថែមលើនេះ៖ រាប់ចំនួន (enumeration) · វាស់វែង (mensuration) · គូសព្រំ (delineation)។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៦

ការបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក

ធាតុទាំងប្រាំពីរនៃការបកស្រាយ៖

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៧

ការបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក

ធាតុអត្ថន័យឧទាហរណ៍ក្នុងរូបភាពភ្នំពេញ
ភាពភ្លឺ និងពណ៌ (Tone & Colour)កម្រិតភ្លឺ ឬពណ៌នៃវត្ថុទន្លេមេគង្គពណ៌ខៀវបៃតងល្អក់ · ដំបូលស័ង្កសីភ្លឺ
ទំហំ (Size)ប្រវែង ទទឹង ផ្ទៃផ្លូវជាតិធំជាងផ្លូវក្នុងភូមិ
រូបរាង (Shape)ទម្រង់ធរណីមាត្រទន្លេកោងធម្មជាតិ · ប្រឡាយត្រង់ · ស្ទាដ្យូមរាងពងក្រពើ
វាយនភាព (Texture)ភាពរដុប ឬរលោងនៃផ្ទៃចម្ការដើមឈើរដុប · ទឹកស្ងប់រលោង
លំនាំ (Pattern)ការរៀបចំវត្ថុម្ដងហើយម្ដងទៀតក្បាលស្រែជាប្លុក · ជួរដើមស្វាយ · ប្លុកផ្ទះក្នុងទីក្រុង
ស្រមោល (Shadow)ជួយកំណត់កម្ពស់ និងរូបរាងអគារខ្ពស់នៅកណ្ដាលក្រុងមានស្រមោលវែង
ទីតាំង និងទំនាក់ទំនង (Site / Situation / Association)អ្វីដែលនៅជុំវិញផែសំពៅនៅមាត់ទន្លេ · រោងចក្រក្បែរផ្លូវធំ
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៨

ការបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក

រូបទី៩.៦៖ ធាតុនៃការបកស្រាយដោយភ្នែក លើរូបភាព Landsat 8 ពិតនៃរាជធានីភ្នំពេញ (ថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ២០១៩)។ ចំណុចនីមួយៗប្រើធាតុមួយជាចម្បង ប៉ុន្តែការបកស្រាយពិតប្រើធាតុច្រើនរួមគ្នា។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៣៩

ការបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែក

ធាតុទាំងនេះជារឿងដែលយើងប្រើរាល់ថ្ងៃដោយមិនដឹងខ្លួន។

  • ពេលបកស្រាយរូបភាព ចូរប្រើធាតុច្រើនរួមគ្នា៖ ពណ៌តែមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ ប៉ុន្តែពណ៌ + លំនាំ + ទីតាំង ជាទូទៅគ្រប់គ្រាន់។
  • ពិសោធន៍ **«តើផ្កាយរណបឃើញអ្វី?
  • »** ក្នុងមេរៀនទី១ ប្រើរូបភាព Landsat ភ្នំពេញពិត ដែលអ្នកអាចអនុវត្តធាតុទាំងនេះបាន។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤០

ធាតុនៃការបកស្រាយ

បកស្រាយដោយភ្នែកលើពណ៌សន្មត១១. ទន្លេ៖ ខៀវ-ខ្មៅ រាងវែង២២. ព្រៃ/ចម្ការ៖ ក្រហមដិត វាយនភាពគ្រើម៣៣. ទីក្រុង៖ ខៀវ-ប្រផេះ លំនាំក្រឡា៤៤. ដីចាក់បំពេញ៖ ស ភ្លឺ
សង្កេត
  • ពណ៌ រាង វាយនភាព និងទីតាំង ជួយគ្នាក្នុងការស្គាល់វត្ថុ។
  • ដីចាក់បំពេញ និងអគារថ្មី ភ្លឺស ព្រោះគ្មានរុក្ខជាតិ។
  • ផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយ Google Earth ឬទីវាល មុនសន្និដ្ឋាន។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤១
មេរៀនទី៩

ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤២

ឧទាហរណ៍៖ ស្ថានភាព

របាយការណ៍ត្រូវការបង្ហាញទាំងសុខភាពដំណាំ ទាំងព្រំដែនស្រែច្បាស់ ដល់អ្នកមិនមែនអ្នកជំនាញ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៣

ជំហានទី១៖ កំណត់គោលបំណង

១

អ្នកអានគោលដៅជាមន្ត្រីមិនមែនអ្នកជំនាញស្ពិចត្រាល់ទេ។

ត្រូវការទាំងភាពធម្មជាតិ (ងាយយល់) ទាំងព័ត៌មានសុខភាពរុក្ខជាតិ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៤

ជំហានទី២៖ សាកល្បងបីបន្សំ

២

ពណ៌ពិត (B4-B3-B2)៖ ធម្មជាតិ ប៉ុន្តែស្រែសុខភាពល្អ និងខ្សោយស្ទើរដូចគ្នា។

ពណ៌សន្មត NIR (B8-B4-B3)៖ សុខភាពរុក្ខជាតិច្បាស់ (ក្រហមភ្លឺ = ល្អ) ប៉ុន្តែមិនធម្មជាតិសម្រាប់អ្នកមិនធ្លាប់ឃើញ។ Agriculture (B11-B8-B2)៖ បែងចែកប្រភេទដំណាំច្បាស់ ប៉ុន្តែក៏មិនធម្មជាតិដែរ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៥

ជំហានទី៣៖ ជ្រើស

៣

សម្រាប់របាយការណ៍ដែលមានទាំងអ្នកជំនាញ ទាំងអ្នកសម្រេចចិត្ត សមស្របបំផុតគឺបង្ហាញ ពីររូបភាពជាប់គ្នា៖ ពណ៌ពិតសម្រាប់ទីតាំង និងបរិបទ ព្រមនឹងពណ៌សន្មត NIR សម្រាប់សុខភាពរុក្ខជាតិ ជាមួយសញ្ញាសម្គាល់ផែនទីពន្យល់ន័យពណ៌ក្រហម។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៦

ជំហានទី៤៖ កំណត់ stretch ស៊ីគ្នា

៤

ប្រើ Cumulative ២–៩៨% ដូចគ្នាសម្រាប់រូបភាពទាំងពីរ ប្រសិនបើត្រូវប្រៀបធៀបតំបន់ច្រើន ឬកាលបរិច្ឆេទច្រើន។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៧

ជំហានទី៥៖ សរសេរកំណត់សម្គាល់

៥

«រូបភាពខាងឆ្វេង៖ ពណ៌ពិត (B4-B3-B2)។

រូបភាពខាងស្ដាំ៖ ពណ៌សន្មតអ៊ីនហ្វ្រាក្រហម (B8-B4-B3) ដែលក្រហមភ្លឺ = រុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អ។ »

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៨

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ប្រុងប្រយ័ត្ន

ការជ្រើសបន្សំល្អ មិនអាចជំនួសការវិភាគបរិមាណបានទេ។ «ក្រហមភ្លឺ» ក្នុងបន្សំ NIR ផ្ដល់តែចំណាប់អារម្មណ៍ដោយភ្នែក មិនមែនលេខជាក់លាក់ដូចសន្ទស្សន៍ NDVI ទេ (មេរៀនទី១០)។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៤៩

លំហាត់ទី៩ ក្នុង QGIS

លំដាប់ការងារ លំហាត់ទី៩បង្កើតកំណែពណ៌ច្រើនបែបសម្រាប់របាយការណ៍បង្កើតបន្សំប្រាំ៤០ នាទីប្រៀបធៀប stretch២០ នាទីប្រៀបធៀបស៊ីគ្នារវាងស្រទា…១៥ នាទីផ្ទាំងប្រៀបធៀប២០ នាទីការសន្និដ្ឋាន១០ នាទីសរុបប្រហែល ១០៥ នាទី

លំហាត់ប្រើទិន្នន័យវគ្គ RS_Data (Landsat 8 ភ្នំពេញ · Sentinel-2 ក្រុងព្រះសីហនុ) ហើយមានរូបលទ្ធផលគំរូ តារាងកំហុសទូទៅ និងប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥០
មេរៀនទី៩

ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥១

ការយល់ច្រឡំទី១

✗ «ការ stretch ធ្វើឱ្យទិន្នន័យត្រឹមត្រូវជាង»
↓
✓ វាគ្រាន់តែផ្លាស់ប្ដូររបៀបបង្ហាញ។ ទិន្នន័យដើមមិនផ្លាស់ប្ដូរទេ។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥២

ការយល់ច្រឡំទី២

✗ «បន្សំ «ត្រឹមត្រូវ» តែមួយសម្រាប់គ្រប់ភារកិច្ច»
↓
✓ បន្សំខុសៗគ្នាបន្លិចលក្ខណៈខុសៗគ្នា។ ការជ្រើសអាស្រ័យលើគោលបំណង។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៣

ការយល់ច្រឡំទី៣

✗ «Pan-sharpening បង្កើនព័ត៌មានស្ពិចត្រាល់ពិត»
↓
✓ វាបង្កើនតែលម្អិតលំហ។ ព័ត៌មានពណ៌នៅតែមកពីក្រុមរលកគំរូធំ។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៤

ការយល់ច្រឡំទី៤

✗ «Sentinel-2 មានក្រុមរលក Pan ដូច Landsat»
↓
✓ Sentinel-2 គ្មានក្រុមរលក Pan ទេ។ Pan-sharpening ប្រើជាមួយ Landsat ឬរូបភាពពាណិជ្ជកម្ម។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៥

ការយល់ច្រឡំទី៥

✗ «Histogram Equalization តែងល្អជាង Min-Max»
↓
✓ វាបង្កើនកម្រិតពណ៌ ប៉ុន្តែប្ដូររាងអ៊ីស្តូក្រាម ធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបពណ៌ដោយភ្នែករវាងរូបភាពពិបាកជាង។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៦

សេចក្ដីសង្ខេប

រូបភាពឆៅមើលទៅខ្មៅ ព្រោះទិន្នន័យ ១២ ប៊ីតត្រូវបង្ហាញលើអេក្រង់ ៨ ប៊ីត ខណៈតម្លៃពិតកកកុញនៅផ្នែកតូចមួយនៃជួរ។ ការ stretch (Min-Max Cumulative % Standard Deviation) ប្ដូរតែការបង្ហាញ មិនប្ដូរទិន្នន័យទេ។

បន្សំក្រុមរលកខុសៗគ្នាបន្លិចលក្ខណៈខុសៗគ្នា ចាប់ពីរុក្ខជាតិ ដល់ដីទទេ និងជម្រៅទឹក។ Pan-sharpening បង្កើនលម្អិតលំហសម្រាប់ការមើល ប៉ុន្តែមិនបង្កើនព័ត៌មានស្ពិចត្រាល់ពិតទេ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៧

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ការមើលឃើញច្បាស់ និងការវិភាគត្រឹមត្រូវជាកិច្ចការពីរផ្សេងគ្នា។ ការ stretch ជួយភ្នែក ការគណនាប្រើតែទិន្នន័យឆៅ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៨

ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរពាក្យអង់គ្លេសអត្ថន័យខ្លី
ការបំពាញកម្រិតពណ៌Contrast stretchការទាញអ៊ីស្តូក្រាមឱ្យសមនឹងជួរបង្ហាញ
Min-MaxMin-Max stretchទាញអប្បបរមា/អតិបរមាទៅ ០/២៥៥
Cumulative Count CutCumulative Count Cutកាត់ភាគរយខ្លាំងសងខាង
Histogram EqualizationHistogram Equalizationចែកចាយតម្លៃឱ្យស្មើ
ប៉ង់ក្រូម៉ាទិចPanchromatic bandឆានែលគ្មានពណ៌ ក្រឡាតូច
Pan-sharpeningPan-sharpeningបញ្ចូលលម្អិត Pan ជាមួយពណ៌
Layer Styling panelLayer Styling panelឧបករណ៍ QGIS សម្រាប់កែ stretch លឿន
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៥៩

សំណួររំលឹក

  • Pan-sharpening ផ្ដល់អ្វី និងមិនផ្ដល់អ្វី?
  • ហេតុអ្វីមិនគួរប្រៀបធៀបរូបភាពពីរដែល stretch ខុសគ្នាដោយស្វ័យប្រវត្តិ?
  • រូបភាពមួយបង្ហាញព្រិលក្រហមភ្លឺ ទោះជាមិនមានព្រិលក្នុងតំបន់សោះ។ តើអ្វីជាមូលហេតុប្រហែល ទាក់ទងនឹងបន្សំ ឬ stretch?
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦០

សំណួររំលឹក

  • ស្នើបន្សំក្រុមរលកសម្រាប់ការសិក្សាគុណភាពទឹកបឹងតូចមួយ។ ពន្យល់ការជ្រើស។
  • ហេតុអ្វីអ្នកមិនគួរគណនា NDVI ពីរូបភាព pan-sharpened?
  • អ្នកបង្ហាញរូបភាពពីរខែក្នុងបទបង្ហាញតែមួយ។ រៀបរាប់ជំហានដើម្បីធានាថាការប្រៀបធៀបពណ៌ត្រឹមត្រូវ។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦១

សំណួររំលឹក

  • ជ្រើសវិធី stretch សមស្របសម្រាប់រូបភាពដែលមានតំបន់តូចមួយភ្លឺខ្លាំងណាស់ (ដូចដំបូលលោហៈ) ចំណែកតំបន់ដទៃស្រអាប់។ ពន្យល់ហេតុផល។
សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦២

កិច្ចការខ្លី

ក្នុងពិសោធន៍ stretch ចូរប្ដូររវាងបន្សំបី និងវិធី stretch បួន (សរុប ១២ បន្សំ)។ សម្រាប់នីមួយៗ កត់ត្រាដែន stretch ដែលបានគណនា។ ជ្រើសបីលទ្ធផលដែលអ្នកគិតថាល្អបំផុតសម្រាប់ភារកិច្ចផ្សេងគ្នា (បង្ហាញសាធារណជន · វិភាគរុក្ខជាតិ · បែងចែកតំបន់សាងសង់) ហើយសរសេរហេតុផលនីមួយៗ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦៣

មេរៀនបន្ទាប់

យើងអាចមើល និងបកស្រាយរូបភាពដោយភ្នែកបានហើយ។ ជំហានបន្ទាប់គឺបំប្លែងការសង្កេតនោះទៅជា លេខច្បាស់លាស់៖ ជំនួសឱ្យនិយាយថា «បៃតងភ្លឺ = រុក្ខជាតិល្អ» យើងគណនាតម្លៃលេខមួយសម្រាប់ក្រឡានីមួយៗ។

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦៤

អរគុណ

អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី៩

https://khgeo.github.io/remote-sensing/lessons/lesson-09/

សៀវភៅទី៣ · មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយកព័ត៌មានពីចម្ងាយ · មេរៀនទី៩៦៥