បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
ក្នុងខែសីហា ស្រុកមួយប្រឈមមុខនឹងទឹកជំនន់ធំ។ ក្រុមការងារចង់ធ្វើផែនទីវិសាលភាពទឹកលឿនបំផុត ដើម្បីជួយសម្រេចចិត្តបញ្ជូនជំនួយ។ ពួកគេពិនិត្យ Sentinel-2 ប៉ុន្តែរូបភាពគ្រប់សន្លឹកក្នុងរយៈពេល ២ សប្ដាហ៍ មានពពកគ្របដណ្ដប់លើសពី ៩០%។ រូបភាពអុបទិកគ្មានប្រយោជន៍ក្នុងស្ថានភាពនេះទាល់តែសោះ។
ដំណោះស្រាយគឺ Sentinel-1 ដែលជារ៉ាដា SAR ។ រលករបស់វា (មីក្រូវ៉េវ ប្រហែល ៥,៦ សម សម្រាប់ C-band) វែងជាងដំណក់ទឹកក្នុងពពកឆ្ងាយ ដូច្នេះវាឆ្លងកាត់ពពកដោយស្ទើរគ្មានឥទ្ធិពល។ ក្រុមការងារអាចទាញយករូបភាព Sentinel-1 ដែលថតកណ្ដាលពពកដិតបំផុត ហើយនៅតែឃើញផ្ទៃដីច្បាស់។
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១៥ ក្នុងចំណោម ១៥
:material-presentation-play: ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ
ពេញមួយសៀវភៅនេះ យើងធ្វើការជាមួយឧបករណ៍ អកម្ម (Sentinel-2 Landsat) ដែលពឹងលើពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ ចំណុចខ្សោយធំបំផុតរបស់វា ត្រូវបានលើកឡើងតាំងពីមេរៀនទី១៖ ពពកបាំង។ នៅកម្ពុជា ដែលរដូវវស្សាកើតឡើងក្នុងពេលតែមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់បំផុត (ការស្ទូងស្រូវ ទឹកជំនន់) នេះជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ។
មេរៀនចុងក្រោយនេះណែនាំ រ៉ាដា SAR ដែលជាដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហានេះ ព្រមទាំងកំណត់គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ដែលអ្នកនឹងផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៤ មេរៀនកន្លងមក ទៅជាការវិភាគពេញលេញមួយ។
Synthetic Aperture Radar (SAR) ជាឧបករណ៍ សកម្ម៖ ផ្កាយរណបបញ្ចេញរលកមីក្រូវ៉េវ ចុះទៅផ្ទៃដី រួចវាស់ រយៈពេល និង កម្លាំង នៃរលកដែលត្រឡប់មកវិញ (backscatter)។
ដោយសារវាមិនពឹងលើពន្លឺព្រះអាទិត្យ វាថតបានទាំងថ្ងៃ ទាំងយប់ ហើយឆ្លងកាត់ពពកបាន។
រូបទី១៥.១៖ ការប្រៀបធៀបជាមូលដ្ឋានរវាងអុបទិក និងរ៉ាដា SAR។ រ៉ាដាសមស្របជាពិសេសសម្រាប់ការតាមដានទឹកជំនន់ និងស្រែវស្សានៅកម្ពុជា ដែលមានពពកច្រើនក្នុងរដូវនោះ។
Sentinel-1 ប្រើរលក C-band (ប្រហែល ៥,៦ សម) ដែលជាផ្នែកមួយនៃរលកមីក្រូវ៉េវ។
ភាពខុសគ្នាជាមូលដ្ឋានពីអុបទិក៖ អុបទិកវាស់ ពណ៌ និងក្លរ៉ូហ្វីល ចំណែករ៉ាដាវាស់ រចនាសម្ព័ន្ធ ភាពរដុប និងសំណើម នៃផ្ទៃ។ វត្ថុពីរដែលមានពណ៌ខុសគ្នាទាំងស្រុង (ដូចជាថ្មពណ៌ស និងដីស្ងួតពណ៌ត្នោត) អាចមាន backscatter ស្រដៀងគ្នា បើពួកវាមានរចនាសម្ព័ន្ធ និងសំណើមស្រដៀងគ្នា។
SAR ប្រើរលកមីក្រូវ៉េវ ដែលវែងជាងពន្លឺមើលឃើញរាប់ម៉ឺនដង។
ផ្កាយរណបនីមួយៗប្រើ band មួយ៖
រូបទី១៥.២៖ រលកវែងជ្រាបចូលជ្រៅជាង។ X-band ខ្ចាត់ពីចុងដើមឈើ C-band (Sentinel-1) ជ្រាបចូលពាក់កណ្ដាលគុម្ពស្លឹក ហើយ L-band ទៅដល់ដី និងជ្រាបចូលខ្សាច់ស្ងួតជ្រៅជាងគេ។ …
| Band | រលក | ប្រេកង់ | ផ្កាយរណបឧទាហរណ៍ | ល្អសម្រាប់ |
|---|---|---|---|---|
| X | ≈ ៣ សម | ≈ ៩,៦ GHz | TerraSAR-X · COSMO-SkyMed · ICEYE | លម្អិតខ្ពស់ ទីក្រុង |
| C | ≈ ៥,៦ សម | ៥,៤ GHz | Sentinel-1 · RADARSAT | ទឹកជំនន់ ស្រែ ការតាមដានប្រចាំ |
| L | ≈ ២៤ សម | ≈ ១,២៧ GHz | ALOS-2 PALSAR-2 · NISAR | ជីវម៉ាសព្រៃ សំណើមដីក្រោមរុក្ខជាតិ |
ប៉ូលការីសាស្យុង (polarization) ប្រាប់ទិសនៃការរំញ័ររបស់រលក៖ H (ផ្ដេក) ឬ V (បញ្ឈរ)។
រូបទី១៥.៣៖ ប៉ូលការីសាស្យុងបួនបន្សំ។ ព្រួញពណ៌ទឹកក្រូចជាទិសរំញ័រនៃរលកបញ្ចេញ ហើយពណ៌ខៀវជាទិសរលកដែលឧបករណ៍ទទួល។
ភាពរដុប (roughness) គិតធៀបនឹងរលក៖ ផ្ទៃមួយ «រលោង» ឬ «រដុប» អាស្រ័យលើ band និងមុំ incidence θ មិនមែនអាស្រ័យលើផ្ទៃតែម្យ៉ាងទេ។
ពន្យល់ថាហេតុអ្វីរ៉ាដា SAR អាចថតបានទាំងយប់ និងឆ្លងកាត់ពពក។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ក្រឡានីមួយៗក្នុងរូបភាព SLC (single-look complex) រក្សាចំនួនកុំផ្លិច I + jQ ដែលមានទាំងកម្លាំង និង phase។
ពីវា យើងទទួលបាន៖
| មាត្រដ្ឋាន | រូបមន្ត | ប្រើសម្រាប់ |
|---|---|---|
| Amplitude | A = √(I² + Q²) | ការបង្ហាញ (ជួរតម្លៃតូច) · log-ratio សម្រាប់ការផ្លាស់ប្ដូរ |
| Intensity / Power | P = I² + Q² = A² · σ⁰ បន្ទាប់ពី calibration | ស្ថិតិ មធ្យម ការត្រង speckle |
| dB | σ⁰(dB) = ១០ log₁₀ σ⁰ = ២០ log₁₀ A | កំណត់កម្រិតទឹក ការប្រៀបធៀបដោយភ្នែក |
ក្បួនពីរដែលត្រូវចាំ៖ (១) គណនាមធ្យម ការត្រង និងស្ថិតិក្នុង power រួចបម្លែងទៅ dB ចុងក្រោយ ព្រោះមធ្យមនៃ dB មិនស្មើ dB នៃមធ្យម។
(២) ការ stretch ពេលបង្ហាញ (ឧ. power ០ ដល់ ០,៣ ឬ dB −២៥ ដល់ ០) ប្ដូរតែរូបរាង មិនប្ដូរតម្លៃក្រឡាទេ។
ផលិតផល Sentinel-1 IW GRD មានទំហំក្រឡា (pixel spacing) ១០ ម × ១០ ម ប៉ុន្តែភាពច្បាស់លំហពិតប្រហែល ២០ ម × ២២ ម ព្រោះរូបភាពត្រូវបាន multi-look ដើម្បីកាត់ speckle។ វត្ថុតូចជាង ២០ ម ពិបាកបំបែកណាស់ ទោះក្រឡាមាន ១០ ម ក៏ដោយ (មេរៀនទី៥)។
ដូចហត្ថលេខាស្ពិចត្រាល់ក្នុងអុបទិក (មេរៀនទី៣) វត្ថុនីមួយៗមាន និមិត្តសញ្ញា backscatter ផ្ទាល់ខ្លួន៖
សង្កេតថារូបភាពអុបទិកបាត់នៅតំបន់ពពក ខណៈរូបភាពរ៉ាដានៅតែបង្ហាញលំនាំដដែល។ បិទ/បើក Speckle ដើម្បីមើលសំឡេងរំខានធម្មតានៃរូបភាពរ៉ាដា។
| គម្របដី | Backscatter | ហេតុផល |
|---|---|---|
| ទឹកស្ងប់ | ទាបខ្លាំង (ខ្មៅ) | ផ្ទៃរលោង ឆ្លុះរលកចេញឆ្ងាយពីឧបករណ៍ (specular) ដូចកញ្ចក់ |
| ព្រៃឈើ | មធ្យមទៅខ្ពស់ | រចនាសម្ព័ន្ធស្មុគស្មាញ (មែក ស្លឹក) ខ្ចាត់ខ្ចាយរលកទៅច្រើនទិស |
| ស្រែស្ងួត | មធ្យម | អាស្រ័យលើកម្ពស់ដំណាំ និងសំណើមដី |
| ស្រែជន់ទឹក | ទាប (ស្រដៀងទឹក) | ផ្ទៃទឹករលោងក្រោមដំណាំតិច ប្រែជាឆ្លុះចេញ |
| តំបន់សាងសង់ | ខ្ពស់ខ្លាំង (ភ្លឺបំផុត) | ជញ្ជាំង និងផ្ទៃរាបស្មើកែងគ្នា បង្កើត corner reflector ដែលឆ្លុះត្រឡប់ត្រង់ទៅឧបករណ៍ |
| ដីទទេ | ទាបទៅមធ្យម | អាស្រ័យខ្លាំងលើសំណើម (សើមជាង = backscatter ខ្ពស់ជាង ផ្ទុយពីអុបទិក) |
ចំណុចគួរចងចាំ៖ ដីសើមមាន backscatter ខ្ពស់ជាងដីស្ងួត ផ្ទុយពីអុបទិកដែលដីសើមមើលទៅងងឹតជាង។
នេះដោយសារទឹកមាន ថេរ dielectric ខ្ពស់ (ប្រហែល ៨០ ធៀបនឹងដីស្ងួតប្រហែល ៣ ដល់ ៥) ដែលធ្វើឱ្យរលកមីក្រូវ៉េវឆ្លុះត្រឡប់ខ្លាំងជាង ហើយជ្រាបចូលតិចជាង។
រាយនិមិត្តសញ្ញា backscatter សម្រាប់គម្របដីប្រាំ។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
រូបភាព SAR មានលក្ខណៈពិសេសមួយ ដែលមិនមានក្នុងរូបភាពអុបទិក៖ Speckle។
វាជាលំនាំចំណុចភ្លឺ/ងងឹតតូចៗ ច្របូកច្របល់ គួបផ្សំពេញរូបភាព សូម្បីតែលើផ្ទៃដែលគួរតែឯកសណ្ឋាន (ដូចវាលស្រែធំ)។
មូលហេតុ៖ រលកមីក្រូវ៉េវឆ្លុះពីវត្ថុតូចៗជាច្រើនក្នុងក្រឡាមួយ (ស្មៅ ដី ថ្ម) ដែលមានចម្ងាយពីឧបករណ៍ខុសគ្នាបន្តិច។ រលកទាំងនោះជួបគ្នា ហើយអាច ពង្រឹងគ្នា ឬ លុបគ្នា អាស្រ័យលើដំណាក់កាល (phase) បង្កើតលំនាំចៃដន្យ។ នេះជាបាតុភូតរូបវិទ្យាចាំបាច់ មិនមែនកំហុសឧបករណ៍ទេ។
ការកាត់បន្ថយ Speckle ធ្វើបានតាមរយៈ ការត្រង (filtering) ដូចជា Lee filter ឬ Gamma filter ក្នុង QGIS ឬកម្មវិធីជំនួយ SNAP ប៉ុន្តែការត្រងតែងបាត់បង់លម្អិតលំហខ្លះ ជានិច្ចជាការសម្របសម្រួល។
SAR មើលចំហៀង (side-looking) ហើយដាក់ក្រឡាតាម ចម្ងាយពីឧបករណ៍ (slant range) មិនមែនតាមទីតាំងលើដីទេ។
នៅតំបន់ភ្នំ វាបង្កើតការខូចទ្រង់ទ្រាយបី ដែលមិនមានក្នុងរូបភាពអុបទិក៖
រូបទី១៥.៦៖ ការខូចទ្រង់ទ្រាយបីប្រភេទ។ ចំណុច a b c លើដី ត្រូវបានដាក់ជា a′ b′ c′ តាមចម្ងាយ slant range ក្នុងរូបភាព (ឆ្នូតខាងក្រោម)។ ពណ៌លឿង = ផ្ទៃរួញ ឬលាយគ្នា (ភ្លឺ) · ពណ៌ខ្មៅ = គ្មានសញ្ញា។
មុំ incidence ធំ (ផ្នែកឆ្ងាយនៃរូបភាព) កាត់បន្ថយ layover ប៉ុន្តែបង្កើន shadow ហើយមុំតូចធ្វើផ្ទុយគ្នា។
Radiometric Terrain Correction (RTC) ប្រើ DEM ដើម្បីកែ foreshortening និងកម្លាំងសញ្ញាតាមជម្រាល ប៉ុន្តែតំបន់ layover និង shadow ក្លាយជា No Data ព្រោះគ្មានសញ្ញាដែលអាចកែបាន។ នៅកម្ពុជា បញ្ហានេះសំខាន់នៅជួរភ្នំក្រវាញ ភ្នំដងរែក និងខ្ពង់រាបមណ្ឌលគិរី ប៉ុន្តែស្ទើរតែគ្មាននៅវាលទំនាបទន្លេសាប និងមេគង្គ។
ដាក់ θ = ៣០° (ផ្នែកជិតនៃ Sentinel-1) ហើយបង្កើនជម្រាលមុខ α ពី ១០° ទៅ ៤០°។ នៅមុំណាដែល foreshortening ក្លាយជា layover? បន្ទាប់មកដាក់ θ = ៤៥° ហើយមើល shadow នៅជម្រាលក្រោយ។
Speckle ជាអ្វី ហើយមូលហេតុរូបវិទ្យារបស់វាគឺអ្វី?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
ដោយសារទឹកមាន backscatter ទាបខ្លាំង ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់អាចធ្វើដោយ កំណត់កម្រិតកំណត់ (threshold)៖ ក្រឡាដែលមាន backscatter ទាបជាងតម្លៃកំណត់ ចាត់ទុកជាទឹក។
ប្ដូរកម្រិតកំណត់ ហើយសង្កេតថាផ្ទៃដែលចាត់ទុកជាទឹកកើនឡើង ឬថយចុះយ៉ាងណា។
ការអនុវត្តជាក់ស្ដែងកាន់តែត្រឹមត្រូវ ប្រើវិធីផ្សំ (ដូចដែលបានឃើញក្នុងមេរៀនទី១៤)៖
វិធីនេះប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយដោយអង្គការមនុស្សធម៌ និងភ្នាក់ងាររដ្ឋ សម្រាប់ការឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយ ព្រោះវាអាចផ្ដល់ផែនទីក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានម៉ោង ក្រោយពេលមានរូបភាព ទោះជាមេឃមានពពកក៏ដោយ។
ការវិភាគស៊េរីពេលវេលា Sentinel-1 ក៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់ស្រែវស្សា ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា (ស្រែជន់ទឹកមុនស្ទូង)។
ហេតុអ្វីតំបន់សាងសង់ភ្លឺបំផុតក្នុងរូបភាពរ៉ាដា?
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
រូបទី១៥.៨ និងពិសោធន៍ខាងក្រោម ប្រើរូបភាពពិតពីរ។
រូបទី១៥.៨៖ Sentinel-1 (១៧ តុលា ២០២៦) និង Sentinel-2 (១៩ តុលា ២០២៦) លើតំបន់សៀមរាប – ទន្លេសាប។ ក. S1 មិនរងពពក។ ខ–គ. S2 មានពពក cumulus និងស្រមោលពពក។ ឃ. ផែនទីប្រៀបធៀបទឹក S1 (កម្រិត Otsu លើ VV dB) និងទឹក S2 (MNDWI) លើក្រឡាគ្មានពពក។ ផ្ទុកទិន្នន័យ Copernicus …
កម្រិត Otsu លើអ៊ីស្តូក្រាម VV (dB) នៃរូបនេះ គឺ −១៣,៨ dB ដែលផ្ដល់ផ្ទៃទឹក ១០៧ គម² (៥២% នៃរូប)។
មាត្រដ្ឋានក៏សំខាន់ដែរ (§១៥.៣.៣)។ Otsu លើអ៊ីស្តូក្រាម power នៃរូបដដែល ផ្ដល់កម្រិត −៩,២ dB (ទឹក ៧២% នៃរូប) ហើយលើ amplitude ផ្ដល់ −១១,៤ dB ព្រោះអ៊ីស្តូក្រាម power ទ្រេតខ្លាំង (ក្រឡាភ្លឺពីរបីលាតកន្ទុយវែង)។ dB ធ្វើឱ្យកំពូលទាំងពីរមានរាងស្រដៀងគ្នា ដូច្នេះកម្រិតតែងជ្រើសលើ dB។ ផ្ទុយទៅវិញ …
1. ជ្រើស «ប្រៀបធៀប S1 × S2» រួចចុច Otsu ក្នុង dB បន្ទាប់មកក្នុង Power។ ផ្ទៃទឹក និង IoU ប្ដូរយ៉ាងណា? IoU ខ្ពស់ជាងមានន័យថា «ត្រឹមត្រូវជាង» ឬទេ ប្រសិនបើ S2 រាប់វាលគុម្ពោតលិចទឹកជាទឹក? 2. ដាក់ម៉ៅស៍លើព្រៃលិចទឹក ស្រមោលពពក និងផ្ទៃបឹង ហើយអានតម្លៃ VV VH និង MNDWI។ ស្រមោលពពកក្នុង S1 មានតម្លៃប៉ុន្មាន? 3. បន្ថយ Cloud Score+ ដល់ ០។ ពពកដែលមិនបានបិទបាំង ប៉ះពាល់ភាពត្រូវគ្នាប៉ុន្មាន?
សៀវភៅនេះបានគ្របដណ្ដប់មូលដ្ឋានគ្រឹះ ចាប់ពីរូបវិទ្យារហូតដល់ការវិភាគ។
ប្រធានបទដែលនៅសល់ សម្រាប់ការសិក្សាបន្ថែម (សៀវភៅទី៤ ឬការសិក្សាដោយខ្លួនឯង)៖
ចំណេះដឹងគោលនៃសៀវភៅនេះ (រូបវិទ្យារលក ការកែតម្រូវ ការចាត់ថ្នាក់ ការវាយតម្លៃ) ជាមូលដ្ឋានចាំបាច់សម្រាប់ប្រធានបទទាំងអស់នេះ។
រៀបរាប់ជំហានបួននៃការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ដោយ SAR។
ឆ្លើយក្នុង ១ នាទី មុនបន្តទៅផ្នែកបន្ទាប់។
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គជាការវិភាគរូបភាពផ្កាយរណបពេញលេញមួយ ដែលផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៥ មេរៀនរបស់សៀវភៅនេះ។
និស្សិត (ក្រុម ២ ទៅ ៣ នាក់) ជ្រើសរើសប្រធានបទជាក់ស្ដែងមួយនៅកម្ពុជា រួចអនុវត្តដំណើរការពេញលេញពីការកំណត់សំណួរ រហូតដល់ការរាយការណ៍លទ្ធផល ព្រមទាំងដែនកំណត់។
| ប្រធានបទ | សំណួរគំរូ | ទិន្នន័យសំខាន់ |
|---|---|---|
| ការតាមដានស្រូវ | ស្រែក្នុងស្រុកមួយ ស្ទូងពេលណា ហើយតំបន់ណាមានសុខភាពខ្សោយ? | Sentinel-2 ស៊េរីពេលវេលា · NDVI |
| ការកាប់ព្រៃ | ព្រៃឈើបាត់បង់ប៉ុន្មានហិកតា រវាងឆ្នាំពីរ ក្នុងស្រុកជាប់ព្រំដែន? | Sentinel-2/Landsat ២ កាលបរិច្ឆេទ · ការចាត់ថ្នាក់ |
| ការពង្រីកទីក្រុង | ទីក្រុងតូចមួយពង្រីកទៅទិសណា ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ? | Landsat ច្រើនកាលបរិច្ឆេទ · NDBI |
| ទឹកជំនន់ | វិសាលភាពទឹកជំនន់ចុងក្រោយបំផុត គ្របដណ្ដប់ភូមិប៉ុន្មាន? | Sentinel-1 SAR · Image Differencing |
| គុណភាពទឹក | បឹង ឬអាងស្ដុកទឹកមួយ មានសញ្ញានៃសារាយ ឬល្អក់កើនឡើងទេ? | Sentinel-2 ស៊េរីពេលវេលា · NDWI |
| ដំណាក់កាល | ការងារ | មេរៀនពាក់ព័ន្ធ |
|---|---|---|
| ១. សំណើ | សំណួរ · តំបន់សិក្សា · ទិន្នន័យដែលនឹងប្រើ | ១ · ៥ · ៦ |
| ២. ទាញយក និងត្រៀម | ទាញយករូបភាព · កែតម្រូវ · កាត់ · ផ្សំ (បើចាំបាច់) | ៦ · ៧ · ៨ |
| ៣. បង្ហាញ និងវិភាគដំបូង | បន្សំក្រុមរលក · សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់ | ៩ · ១០ |
| ៤. ចាត់ថ្នាក់ (បើពាក់ព័ន្ធ) | គ្មានការណែនាំ និង/ឬ មានការណែនាំ | ១១ · ១២ |
| ៥. វាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ | តារាងច្របូកច្របល់ · OA · Kappa | ១៣ |
| ៦. វិភាគចម្លើយសំណួរ | ការផ្លាស់ប្ដូរ · ស៊េរីពេលវេលា · SAR (បើពាក់ព័ន្ធ) | ១៤ · ១៥ |
| ៧. រាយការណ៍ | ផែនទី · តួលេខ · ដែនកំណត់ | សៀវភៅទី១ |
| លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ | ពិន្ទុ | ចំណុចសំខាន់ |
|---|---|---|
| សំណួរ និងភាពសមស្របនៃទិន្នន័យ | ១៥ | សំណួរច្បាស់ · ជ្រើសផ្កាយរណប និងកម្រិតត្រឹមត្រូវ |
| ការត្រៀមរូបភាព | ១៥ | កម្រិតកែតម្រូវត្រឹមត្រូវ · ការចុះឈូងគ្នាល្អ |
| ការវិភាគស្ពិចត្រាល់ | ២០ | បន្សំក្រុមរលក · សន្ទស្សន៍សមស្រប · ការបកស្រាយត្រឹមត្រូវ |
| ការចាត់ថ្នាក់ (បើពាក់ព័ន្ធ) | ១៥ | គំរូបណ្ដុះបណ្ដាលមានគុណភាព · ក្បួនដោះស្រាយសមស្រប |
| ការវាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ | ១៥ | តារាងច្របូកច្របល់ពេញលេញ · Kappa · ការបកស្រាយ |
| ភាពស្មោះត្រង់ និងដែនកំណត់ | ១០ | ប្រាប់វិធីសាស្ត្រ ប្រភព និងអ្វីដែលលទ្ធផលមិនអាចសន្និដ្ឋាន |
| របាយការណ៍ និងផែនទី | ១០ | ច្បាស់ · មានរចនាសម្ព័ន្ធ · អនុលោមតាមស្តង់ដារនៃសៀវភៅទី១ |
| លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ | ពិន្ទុ | ចំណុចសំខាន់ |
|---|---|---|
| សរុប | ១០០ |
ផ្នែកដែនកំណត់មិនមែនជាចំណុចខ្សោយនៃគម្រោងទេ វាជាសញ្ញានៃការវិភាគប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ។ រាល់លទ្ធផលក្នុងសៀវភៅនេះ (ចាប់ពីមេរៀនទី១ដល់ទី១៥) សុទ្ធតែមានផ្នែក «អ្វីដែលវិធីនេះមិនអាចប្រាប់» ដែលគួរជាគំរូសម្រាប់ផ្នែកនេះក្នុងរបាយការណ៍របស់អ្នក។
ត្រឡប់ទៅស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ទឹកជំនន់ខែសីហា ដោយគ្មានរូបភាពអុបទិកអាចប្រើបាន។
ទាញយក GRD product ពីរសន្លឹក៖ មួយពីខែមិថុនា (មុនជំនន់) និងមួយពីពាក់កណ្ដាលខែសីហា (កំពុងជំនន់)។
ទាំងពីរគួរមានលេខគន្លងដូចគ្នា ដើម្បីធានាមុំមើលស្រដៀងគ្នា។
ក្នុង QGIS ឬ SNAP៖ Radiometric calibration → Speckle filtering (Lee filter) → Terrain correction (ប្រើ DEM)។
ជំហានទាំងនេះស្រដៀងនឹងការកែតម្រូវអុបទិក (មេរៀនទី៧) ប៉ុន្តែប្រើបច្ចេកទេសផ្សេង។
ដក backscatter ខែមិថុនា ពីខែសីហា។
តំបន់ដែលធ្លាក់ចុះខ្លាំង (លើសពីកម្រិតកំណត់) ចាត់ទុកជាទឹកជំនន់ថ្មី។
ប្រើ DEM គណនាជម្រាល កាត់ចេញតំបន់ជម្រាលលើស ៥° ព្រោះទឹកជំនន់មិនកកកុញនៅទីនោះ។
នេះកាត់បន្ថយកំហុសវិជ្ជមានក្លែងក្លាយ (ស្រមោលភ្នំដែលមាន backscatter ទាបស្រដៀងទឹក)។
ផលិតផែនទីវិសាលភាពទឹកជំនន់ក្នុងរយៈពេល ៦ ម៉ោងក្រោយពេលរូបភាពមកដល់ ជាមួយផ្ទៃប៉ាន់ស្មាន និងចំនួនភូមិដែលប៉ះពាល់ (ត្រួតជាមួយស្រទាប់ភូមិ)។
កត់ចំណាំថាតួលេខជាការប៉ាន់ស្មានដំបូង ទាមទារការផ្ទៀងផ្ទាត់ទីវាលបន្ថែម។
ផែនទីនេះប្រាប់តែ វិសាលភាព នៃទឹក មិនមែន ជម្រៅ ឬការខូចខាតដល់ផ្ទះទេ។ វាក៏មិនអាចបែងចែកទឹកជំនន់ពីទឹកភ្លៀងលិចបណ្ដោះអាសន្នក្នុងផ្ទះស្រែបានច្បាស់ទាំងស្រុងទេ ដោយគ្មានចំណុចយោងទីវាល។
លំហាត់ប្រើទិន្នន័យវគ្គ RS_Data (Landsat 8 ភ្នំពេញ · Sentinel-2 ក្រុងព្រះសីហនុ) ហើយមានរូបលទ្ធផលគំរូ តារាងកំហុសទូទៅ និងប្រអប់ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង។
រ៉ាដា SAR ជាឧបករណ៍សកម្មដែលវាស់ backscatter មិនមែនការចាំងផ្លាតពណ៌ទេ ដូច្នេះវាឆ្លងកាត់ពពក និងថតបានទាំងយប់។ ទឹកមាន backscatter ទាប សំណង់ខ្ពស់ខ្លាំង (corner reflector) ហើយដីសើមមាន backscatter ខ្ពស់ជាងដីស្ងួត។
Band ប៉ូលការីសាស្យុង ភាពរដុប និងមុំ incidence កំណត់ភាពភ្លឺនៃក្រឡា។ ស្ថិតិត្រូវគណនាក្នុង power ហើយការខូចទ្រង់ទ្រាយ foreshortening layover និង shadow ត្រូវកែដោយ RTC ឬ mask ចេញ។ Speckle ជាសំឡេងរំខានធម្មជាតិដែលអាចត្រង។ ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ប្រើកម្រិតកំណត់លើ backscatter ផ្សំជាមួយ Image Differencing និង DEM ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលរហ័ស និងជឿទុកចិត្តបាន សូម្បីតែក្នុងលក្ខខណ្ឌពពកដិត។
ពេលអុបទិកអសមត្ថភាព (ពពក យប់) សួរថា «តើមានឧបករណ៍សកម្មណាដែលអាចជួយបាន?» រ៉ាដាមិនមែនជំនួសអុបទិកទេ វាបំពេញកន្លែងទំនេររបស់វា។
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| SAR | Synthetic Aperture Radar | រ៉ាដាសកម្មវាស់ backscatter |
| Backscatter | Backscatter | កម្លាំងសញ្ញារ៉ាដាដែលត្រឡប់ |
| Corner reflector | Corner reflector effect | ការឆ្លុះត្រឡប់ខ្លាំងពីជញ្ជាំងកែង |
| Speckle | Speckle | សំឡេងរំខានលំនាំចំណុចធម្មជាតិ |
| ប៉ូលការីសាស្យុង | Polarization (VV, VH, HH, HV) | ទិសរំញ័រនៃរលកបញ្ចេញ និងទទួល |
| Volume scattering | Volume scattering | ការខ្ចាត់ច្រើនដងក្នុងស្លឹក និងមែក |
| មុំ incidence | Incidence angle (θ) | មុំរវាងរលក និងបញ្ឈរនៃផ្ទៃ |
| Slant range | Slant range | ចម្ងាយពីឧបករណ៍ទៅវត្ថុ |
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| Foreshortening | Foreshortening | ជម្រាលមុខរួញ និងភ្លឺ |
| Layover | Layover | កំពូលភ្នំមកមុនជើងភ្នំ |
| Cloud Score+ | Cloud Score+ (cs_cdf) | ពិន្ទុភាពច្បាស់ ០–១០០ សម្រាប់បិទបាំងពពក S2 |
| វាលលិចទឹកមានរុក្ខជាតិ | Flooded vegetation | ទឹកក្រោមរុក្ខជាតិ ដែលភ្លឺក្នុង SAR ដោយ double bounce |
| IoU | Intersection over Union | ផ្ទៃត្រួតគ្នា ÷ ផ្ទៃរួម នៃផែនទីទឹកពីរ |
| ស្រមោលរ៉ាដា | Radar shadow | ផ្ទៃដែលរលកមិនប៉ះ |
| RTC | Radiometric Terrain Correction | កែធរណីមាត្រ និងកម្លាំងតាម DEM |
| ថេរ dielectric | Dielectric constant | លក្ខណៈអគ្គិសនីដែលកំណត់ការឆ្លុះ (ទឹក ≈ ៨០) |
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| C-band | C-band | រលកមីក្រូវ៉េវប្រហែល ៥,៦ សម |
| Radiometric calibration | Radiometric calibration (SAR) | ការកែតម្រូវតម្លៃ backscatter |
| Terrain correction | Terrain correction | ការកែតម្រូវធរណីមាត្រសម្រាប់ SAR |
| ការធ្វើផែនទីទឹកជំនន់ | SAR flood mapping | កំណត់ទឹកតាម backscatter ទាប |
សរសេរសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គមួយទំព័រ (មើលផ្នែកបន្ទាប់សម្រាប់ទម្រង់ពេញលេញ)។ រួមបញ្ចូល៖ សំណួរស្រាវជ្រាវ តំបន់សិក្សា ទិន្នន័យដែលនឹងប្រើ (រួមទាំង SAR ប្រសិនបើពាក់ព័ន្ធ) និងវិធីសាស្ត្រសង្ខេប។
នេះជាមេរៀនចុងក្រោយនៃវគ្គសិក្សា។ ផ្នែកបន្ទាប់ផ្ដល់ព័ត៌មានពេញលេញអំពី គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ដែលផ្សំចំណេះដឹងទាំង ១៥ មេរៀនរបស់អ្នក ទៅជាការវិភាគស្រាវជ្រាវពេញលេញមួយ។
អានមេរៀនពេញ និងធ្វើលំហាត់ទី១៥
https://khgeo.github.io/remote-sensing/lessons/lesson-15/