មេរៀនទី 13 — ការប្រែប្រួល ពី → ទៅ (2020 → 2026) និងដ្យាក្រាម Sankey

ការរកមើលការប្រែប្រួលក្រោយចំណាត់ថ្នាក់ (post-classification) ប្រៀបធៀបផែនទីចាត់ថ្នាក់ពីរ ភីកសែលម្ដងៗ ហើយប្រាប់ថាថ្នាក់ណាប្ដូរទៅថ្នាក់ណា។ ក្នុងស្រុកកំពង់ត្រឡាច ពីឆ្នាំ 2020 ដល់ 2026 ផ្ទៃសរុប 46,677 ហិកតា មាន 25,597 ហិកតា (54.8%) ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ខុសគ្នា។ ប៉ុន្តែការប្រែប្រួលភាគច្រើននេះមិនពិតទេ — មេរៀននេះបង្ហាញពីរបៀបធ្វើ និង របៀបរកឃើញការប្រែប្រួលក្លែងក្លាយ។

ជំហានទី 1 — ទាញយករូបភាពឆ្នាំ 2020

1. ក្នុង 1 ទិន្នន័យ › រូបភាព — ស្វែងរករូបភាព ជ្រើស Landsat 8 OLI/TIRS — Collection 2 Level-2 (Landsat 9 មិនទាន់មានឆ្នាំ 2020 ទេ)។
2. ថ្ងៃចាប់ផ្តើម 2020-01-01 · ថ្ងៃបញ្ចប់ 2020-05-31 — ខែដូចគ្នា នឹងរូបភាព 2026។ រដូវខុសគ្នា (ឧ. ប្រាំង និងវស្សា) នឹងបង្កើត «ការប្រែប្រួល» ក្លែងក្លាយ។

3. ចុច ស្វែងរករូបភាព៖ បាន 4 រូបភាព (path/row 126/052)។

   

   រូបទី 51 — Landsat 8 ខែមករា–ឧសភា 2020៖ 4 រូបភាព

4. ផ្សំរូបភាព និងទាញយក ដោយការកំណត់ដូចមេរៀនទី 3 (មេដ្យាន Raw DN បិទពពក SR_B1–SR_B7 30 m EPSG:32648)។ Landsat 8 និង 9 មានប៊ែនដូចគ្នា ដូច្នេះម៉ូដែលដដែលអាចប្រើបាន។

   

   រូបទី 52 — ការកំណត់ផ្សំរូបភាព Landsat 8 ឆ្នាំ 2020

កុំប្រើរូបភាពដើមក្នុងរបៀប ពី → ទៅ

រូបទី 53 បង្ហាញកំហុសញឹកញាប់៖ ជ្រើសរូបភាពផ្សំ L8_..._2020... និង L9_..._2026... ដោយផ្ទាល់។ រូបភាពមានតម្លៃការចាំងផ្លាតរាប់ពាន់ មិនមែនលេខថ្នាក់ទេ ដូច្នេះលទ្ធផលគ្មានន័យ — កម្មវិធីជំនួយ (Plugin) បដិសេធ ហើយប្រាប់ឲ្យចាត់ថ្នាក់ជាមុនសិន។

រូបទី 53 — កំហុស៖ រូបភាពដើមពីរ (មិនទាន់ចាត់ថ្នាក់) ក្នុងប្រអប់ការប្រែប្រួល

ជំហានទី 2 — ចាត់ថ្នាក់កាលបរិច្ឆេទទាំងពីរដោយម៉ូដែលដដែល

1. ក្នុង 3 ចាត់ថ្នាក់ › មានណែនាំ — ចាត់ថ្នាក់ រូបភាពចម្បង = រូបភាព 2026 ហើយជ្រើសរូបភាព 2020 ក្នុង ចាត់ថ្នាក់កាលបរិច្ឆេទផ្សេងទៀតផង។
2. ជ្រើស Random Forest ហើយចុច ចាត់ថ្នាក់។ ស្រទាប់ពីរលេចឡើង។ ប្ដូរឈ្មោះជា LULC 2020 និង LULC 2026 ដើម្បីងាយស្រួល។

ហេតុអ្វីម៉ូដែលដដែល? ប្រសិនបើយើងបង្វឹកម៉ូដែលពីរផ្សេងគ្នា ភាពខុសគ្នារវាងផែនទីអាចមកពីម៉ូដែល មិនមែនពីដីទេ។ ប៉ុន្តែម៉ូដែលដែលរៀនពីរូបភាព 2026 អាចខុសលើរូបភាព 2020 ដែរ — យើងនឹងឃើញខាងក្រោម។

រូបទី 54 — ផែនទី LULC 2020 និង LULC 2026 ត្រៀមសម្រាប់ការប្រៀបធៀប

ជំហានទី 3 — រកមើលការប្រែប្រួល

1. បើក 4 ការប្រែប្រួល ហើយជ្រើស ពី → ទៅ៖ ប្រៀបធៀបផែនទីចាត់ថ្នាក់ពីរ។
2. ផែនទីចាត់ថ្នាក់ — កាលបរិច្ឆេទ 1 = LULC 2020 និង កាលបរិច្ឆេទ 2 = LULC 2026។
3. ចុច រកមើលការប្រែប្រួល។ ស្ថានភាព៖ «ផ្ទៃដែលប្រែប្រួល៖ 25596.8 ហិកតា»។
4. តារាង ពី → ទៅ៖ ជួរដេក = ថ្នាក់ឆ្នាំ 2020 ជួរឈរ = ថ្នាក់ឆ្នាំ 2026 (ហិកតា)។ អង្កត់ទ្រូង = មិនប្រែប្រួល។
5. តារាង ការកើន និងការថយតាមថ្នាក់ និង ការប្រែប្រួលធំបំផុត (ពី → ទៅ)។
6. ស្រទាប់ ការប្រែប្រួលពី–ទៅ ក្នុងបញ្ជីស្រទាប់។ លេខកូដនីមួយៗ = ពី × 1000 + ទៅ ឧ. 2003 = តំបន់សំណង់ → ស្រូវ។ ផ្ទៃមិនប្រែប្រួលមានពណ៌ប្រផេះស្រាល ដើម្បីឲ្យការប្រែប្រួលលេចធ្លោ។

រូបទី 55 — លទ្ធផលការប្រែប្រួល ពី → ទៅ 2020 → 2026

ការអានតារាង ពី → ទៅ

ពី \ ទៅ (ហិកតា)	ទឹក	តំបន់សំណង់	ស្រូវ / ដីដំណាំ	ព្រៃឈើ	ព្រៃគុម្ពោត / វាលស្មៅ	ដីទទេ	សរុប 2020
ទឹក	2,255.3	74.4	723.2	1,254.2	8.7	12.9	4,328.6
តំបន់សំណង់	277.7	469.0	8,897.5	4,388.1	110.5	136.1	14,279.0
ស្រូវ / ដីដំណាំ	28.3	296.8	14,052.4	993.6	445.6	161.5	15,978.2
ព្រៃឈើ	554.5	58.2	2,353.9	4,014.1	15.8	22.8	7,019.2
ព្រៃគុម្ពោត / វាលស្មៅ	15.9	293.3	3,760.6	66.9	255.7	53.4	4,445.7
ដីទទេ	1.9	19.6	522.2	16.4	32.6	33.8	626.5
សរុប 2026	3,133.6	1,211.4	30,309.7	10,733.2	868.9	420.4	46,677.2

ថ្នាក់	2020 (ហិកតា)	2026 (ហិកតា)	កើន	ថយ	សុទ្ធ
ទឹក	4,328.6	3,133.6	878.3	2,073.3	−1,195.0
តំបន់សំណង់	14,279.0	1,211.4	742.4	13,810.0	−13,067.6
ស្រូវ / ដីដំណាំ	15,978.2	30,309.7	16,257.2	1,925.7	+14,331.5
ព្រៃឈើ	7,019.2	10,733.2	6,719.1	3,005.1	+3,714.0
ព្រៃគុម្ពោត / វាលស្មៅ	4,445.7	868.9	613.2	4,190.0	−3,576.9
ដីទទេ	626.5	420.4	386.6	592.7	−206.1

ការប្ដូរធំបំផុត៖ តំបន់សំណង់ → ស្រូវ 8,897.5 ហិកតា (34.8% នៃផ្ទៃប្រែប្រួល) · តំបន់សំណង់ → ព្រៃឈើ 4,388.1 (17.1%) · ព្រៃគុម្ពោត → ស្រូវ 3,760.6 (14.7%) · ព្រៃឈើ → ស្រូវ 2,353.9 (9.2%) · ទឹក → ព្រៃឈើ 1,254.1 (4.9%)។

ជំហានទី 4 — ដ្យាក្រាម Sankey និងក្រាហ្វ

ចុច 🌊 ដ្យាក្រាម Sankey។ ឯកសារ HTML បើកក្នុងកម្មវិធីរុករក (ដំណើរការដោយគ្មានអ៊ីនធឺណិត)។ ជួរខាងឆ្វេង = ឆ្នាំ 2020 ជួរខាងស្ដាំ = ឆ្នាំ 2026។ ទទឹងខ្សែនីមួយៗសមាមាត្រនឹងផ្ទៃក្រឡា។ ខ្សែត្រង់ស្រាល = ដីដែលរក្សាថ្នាក់ដដែល ខ្សែកោងពណ៌ = ការប្រែប្រួល។ ដាក់កណ្ដុរលើខ្សែដើម្បីមើលហិកតាពិតប្រាកដ។ ធីក Sankey៖ តែផ្ទៃដែលប្រែប្រួល ដើម្បីលាក់ខ្សែ «មិនប្រែប្រួល»។

រូបទី 56 — ដ្យាក្រាម Sankey៖ សរុប 46,677 ហិកតា · ប្រែប្រួល 25,597 ហិកតា (54.8%)

• ផ្ទៃក្រឡា៖ កាលបរិច្ឆេទ 1 និង 2 — ក្រាហ្វរបារពីរសម្រាប់ថ្នាក់នីមួយៗ។
• ក្រាហ្វកើន / ថយ — ការប្រែប្រួលសុទ្ធ៖ បៃតង = កើន ក្រហម = ថយ។
• នាំចេញ CSV — រក្សាទុកតារាង ពី → ទៅ និង កើន/ថយ សម្រាប់ Excel។

រូបទី 57 — ផ្ទៃក្រឡាថ្នាក់ឆ្នាំ 2020 (ខៀវ) និង 2026 (ទឹកក្រូច)

រូបទី 58 — ការប្រែប្រួលសុទ្ធតាមថ្នាក់ (ហិកតា)

ជំហានទី 5 — គូសផែនទីការប្ដូរមួយ

នៅ គូសផែនទីការប្ដូរមួយ ជ្រើស 2 តំបន់សំណង់ → 3 ស្រូវ / ដីដំណាំ រួចចុច គូសផែនទីការប្រែប្រួលនេះ។ ស្រទាប់ថ្មីបង្ហាញតែការប្ដូរនោះ (ពណ៌លឿង) ជាមួយផ្ទៃក្រឡា 8,897.5 ហិកតា។

រូបទី 59 — ផែនទីការប្ដូរ តំបន់សំណង់ → ស្រូវ (8,897.5 ហិកតា) លើ Google Satellite

តើការប្រែប្រួលនេះពិតឬ?

មើលរូបទី 59៖ ផ្ទៃពណ៌លឿងរាយប៉ាយពេញស្រែទាំងអស់ — មិនមែនភូមិដែលប្រែជាស្រែទេ។ តំបន់សំណង់ 14,279 ហិកតា (31% នៃស្រុក) ក្នុងឆ្នាំ 2020 គឺមិនអាចទៅរួចទេ សម្រាប់ស្រុកជនបទនេះ។ ផែនទី LULC 2020 ខុស៖ ទំនងជាម៉ូដែលដែលរៀនពីរូបភាព 2026 បានចាត់ស្រែស្ងួតទំនេរក្នុងរូបភាព 2020 (ភ្លឺ SWIR ខ្ពស់) ទៅជា «តំបន់សំណង់» និង «ព្រៃគុម្ពោត»។

កំហុសនៃផែនទីទាំងពីរបូកចូលគ្នា៖ ប្រសិនបើផែនទីនីមួយៗត្រឹមត្រូវ 85% ផែនទីការប្រែប្រួលអាចត្រឹមត្រូវត្រឹមប្រហែល 0.85 × 0.85 ≈ 72% ប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងឧទាហរណ៍នេះ ផែនទី 2026 ត្រឹមត្រូវតែ 48% (មេរៀនទី 11) ហើយផែនទី 2020 មិនទាន់វាយតម្លៃនៅឡើយ។ ដូច្នេះការប្រែប្រួល 54.8% ភាគច្រើនគឺជា កំហុសចំណាត់ថ្នាក់ មិនមែនការប្រែប្រួលនៅលើដីទេ។

• តំបន់សំណង់ → ស្រូវ / ព្រៃឈើ — ភូមិកម្រត្រឡប់ទៅជាស្រែ ឬព្រៃវិញណាស់។ នេះជាសញ្ញាច្បាស់នៃកំហុសផែនទី 2020។
• ទឹក → ព្រៃឈើ (1,254 ហិកតា) — ភាគច្រើននៅដីលិចទឹកខាងកើត៖ កម្រិតទឹកទន្លេសាបខុសគ្នារវាងឆ្នាំ។ ពិនិត្យជាមួយ JRC (មេរៀនទី 4)។
• ស្រូវ ↔ ព្រៃឈើ — ផែនទី 2026 ហៅស្រែជាច្រើនថាព្រៃឈើ (មេរៀនទី 11) ដូច្នេះការ «កើន» ព្រៃឈើ 3,714 ហិកតា មិនគួរឲ្យទុកចិត្តទេ។

របៀបធ្វើឲ្យប្រសើរ៖

1. វាយតម្លៃភាពត្រឹមត្រូវ ផែនទី 2020 ផងដែរ (មេរៀនទី 11 ជាមួយ Google Earth Historical Imagery ឆ្នាំ 2020)។
2. បន្ថែមតំបន់ហ្វឹកហាត់ដែលត្រឹមត្រូវ ក្នុងឆ្នាំទាំងពីរ (ដីដែលមិនបានប្ដូរ ឧ. ទន្លេ ភូមិចាស់ ព្រៃចាស់) ឬបង្វឹកម៉ូដែលដាច់ដោយឡែកសម្រាប់ឆ្នាំនីមួយៗ ដោយតំបន់ហ្វឹកហាត់ពីរូបភាពឆ្នាំនោះ។
3. ប្រើបន្សំប៊ែនដូចគ្នា (6-5-2) ដើម្បីពិនិត្យរូបភាព 2020 និង 2026 ក្បែរគ្នា មុនជឿលើការប្ដូរណាមួយ។
4. ប្រើ គូសផែនទីការប្ដូរមួយ សម្រាប់ការប្ដូរនីមួយៗ ហើយប្រៀបធៀបជាមួយ Google Satellite។

សរុប៖ ផែនទីការប្រែប្រួលល្អ ចាប់ផ្ដើមពីផែនទីចាត់ថ្នាក់ល្អទាំងពីរ។ ធ្វើឲ្យភាពត្រឹមត្រូវនៃផែនទីនីមួយៗលើសពី 85% ជាមុនសិន ទើបរាយការណ៍ការប្រែប្រួលជាហិកតា។ ក្នុងថ្នាក់រៀន ឧទាហរណ៍នេះល្អណាស់ ដើម្បីបង្រៀនឲ្យនិស្សិតសួរថា «តើនេះពិតឬ?»

សំណួរសម្រាប់និស្សិត៖ ក្រៅពីកំហុសផែនទី តើមានហេតុផលអ្វីខ្លះទៀតដែលធ្វើឲ្យរូបភាព Landsat 8 ឆ្នាំ 2020 និង Landsat 9 ឆ្នាំ 2026 ខុសគ្នា ទោះបីជាដីមិនប្ដូរក៏ដោយ? (គិតពីភ្លៀង ការច្រូតកាត់ និងកម្រិតទឹកទន្លេសាប)

---

← មេរៀនទី 12 · មេរៀនទី 14 →