មេរៀនទី៤៖ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា និងគន្លងផ្កាយរណប

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ៤ ក្នុងចំណោម ១៥

ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

រូបភាពមួយមិនមែនត្រឹមតែ «រូបថតពីលើ» ទេ។ វាជាលទ្ធផលនៃការសម្រេចចិត្តវិស្វកម្មជាច្រើន៖ របៀបស្កេន ទំហំឧបករណ៍ចាប់ កម្ពស់គន្លង ទទឹងថត និងល្បឿនផ្កាយរណប។ ការសម្រេចចិត្តទាំងនោះភ្ជាប់គ្នាដោយ ការសម្របសម្រួល (trade-offs) ដែលមិនអាចគេចផុតបាន៖ លម្អិតច្រើន មានន័យថាតំបន់តូច និងមកម្ដងទៀតយឺត។

មេរៀននេះពន្យល់ថាក្រឡា ១០ ម មកពីណា ហេតុអ្វី Sentinel-2 មកម្ដងទៀតរាល់ ៥ ថ្ងៃ ហើយហេតុអ្វី Landsat ត្រូវការ ១៦ ថ្ងៃ។ អ្វីៗទាំងអស់នេះអាចគណនាបានពីលេខតិចតួច។

---

៤.១. គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

1. ពន្យល់ធាតុផ្សំនៃឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា និងអត្ថន័យនៃ IFOV និង GSD។
2. បែងចែកប្រព័ន្ធ whiskbroom pushbroom និង frame array។
3. គណនា GSD ពី IFOV និងកម្ពស់ ព្រមទាំងចំនួនគន្លងក្នុងមួយថ្ងៃ។
4. ពន្យល់គន្លងព្រះអាទិត្យសមកាល និងទំនាក់ទំនងរវាងទទឹងថត និងរយៈពេលមកម្ដងទៀត។
5. ប្រៀបធៀបផ្កាយរណបសំខាន់ៗ និងជ្រើសមួយសម្រាប់ការងារជាក់លាក់។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

• ខ្លឹមសារមេរៀនទី១ និងមេរៀនទី២។
• ធរណីមាត្រមូលដ្ឋាន និងការគណនាល្បឿន និងពេលវេលា។

---

៤.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ជ្រើសរូបភាពសម្រាប់ផែនទីស្រុក

អង្គការមួយត្រូវការផែនទីគម្របដីសម្រាប់ស្រុកមួយ ដែលមានទំហំប្រហែល ៤០ × ៣០ គីឡូម៉ែត្រ ហើយត្រូវធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរៀងរាល់រដូវ។ មានជម្រើសបី៖

• Sentinel-2៖ ក្រឡា ១០ ម · មកម្ដងទៀត ៥ ថ្ងៃ · ឥតគិតថ្លៃ
• Landsat 9៖ ក្រឡា ៣០ ម · មកម្ដងទៀត ១៦ ថ្ងៃ · ឥតគិតថ្លៃ · មានក្រុមរលកកំដៅ
• រូបភាពពាណិជ្ជកម្ម៖ ក្រឡា ៣ ម · ស្ទើរប្រចាំថ្ងៃ · គិតថ្លៃតាមគីឡូម៉ែត្រការ៉េ

ការឆ្លើយត្រូវការការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងរវាងក្រឡា ទទឹងថត និងរយៈពេលមកម្ដងទៀត។ សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖ ហេតុអ្វីលម្អិតខ្ពស់ តែងភ្ជាប់នឹងតំបន់តូច? ហើយហេតុអ្វីរូបភាពឥតគិតថ្លៃមានក្រឡា ១០ ម មិនមែន ១ ម?

---

៤.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល

៤.៣.១. ពីពន្លឺទៅតម្លៃលេខ

ក្នុងឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា ថាមពលឆ្លងកាត់ជំហានទាំងនេះ៖

1. កញ្ចក់ ឬកែវ (optics) ប្រមូលពន្លឺពីតំបន់តូចមួយលើដី។
2. តម្រង (filter) អនុញ្ញាតឱ្យឆ្លងកាត់តែរលកនៃក្រុមរលកនោះ។
3. ឧបករណ៍ចាប់ (detector) បម្លែងថាមពលទៅជាចរន្តអគ្គិសនី។
4. ការបម្លែងអាណាឡូកទៅឌីជីថល ផ្ដល់ តម្លៃលេខ (Digital Number · DN)។
5. ទិន្នន័យត្រូវបានបញ្ជូនចុះមកស្ថានីយ៍ទទួល។

ចំណុចសំខាន់៖ ថាមពលដែលឧបករណ៍ចាប់ទទួលក្នុងមួយក្រឡាមាន កំណត់។ បើយើងកាត់តំបន់ដីជាក្រឡាតូចជាង ថាមពលក្នុងក្រឡានីមួយៗតិចជាង ដូច្នេះ សញ្ញាធៀបនឹងសំឡេងរំខាន (SNR) ធ្លាក់។ ដើម្បីរក្សា SNR យើងត្រូវ៖ ពង្រីកកែវ (ថ្លៃ និងធ្ងន់) · ពង្រីកទទឹងក្រុមរលក (បាត់លម្អិតស្ពិចត្រាល់) · ឬបង្កើនពេលដែលឧបករណ៍ចាប់សម្លឹងក្រឡានោះ (dwell time)។ នេះជាឫសគល់នៃការសម្របសម្រួលទាំងអស់ក្នុងមេរៀននេះ។

រចនាសម្ព័ន្ធទិន្នន័យរូបភាព៖ តម្លៃ DN ត្រូវបានរក្សាទុកជា ម៉ាទ្រីស ដែលក្រឡានីមួយៗមានទីតាំងជួរដេក i និងជួរឈរ j ក្នុងក្រុមរលក k។ ដូច្នេះតម្លៃមួយត្រូវបានសរសេរជា BV_i,j,k (brightness value)។ ក្រឡា (pixel) គឺជាធាតុតូចបំផុតនៃរូបភាពឌីជីថលដែលមិនអាចបំបែកបានទៀត។ ឧទាហរណ៍ BV_120,45,4 = ៨ ៦៦០ មានន័យថា ក្រឡានៅជួរដេក ១២០ ជួរឈរ ៤៥ ក្នុងក្រុមរលកទី៤ មាន DN ៨ ៦៦០។

រូបទី៤.១៖ ពីពន្លឺទៅលេខ។

អានរូបនេះ

• ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាបម្លែងពន្លឺជាចរន្តអគ្គិសនី រួចជាលេខគត់ (DN)។
• DN ភាគច្រើនប្រមូលផ្ដុំក្នុងចន្លោះតូច៖ ត្រូវ stretch ដើម្បីមើល។
• មេគុណ MULT និង ADD បម្លែង DN ទៅការចាំងផ្លាត TOA (មេរៀនទី៧)។

៤.៣.២. IFOV និង GSD

IFOV (Instantaneous Field of View) គឺជាមុំមើលនៃឧបករណ៍ចាប់មួយ គិតជា មីលីរ៉ាដ្យង់ ឬមីក្រូរ៉ាដ្យង់។ GSD (Ground Sample Distance) គឺជាទំហំដែលមុំនោះគ្របដណ្ដប់នៅលើដី៖

GSD ≈ IFOV × កម្ពស់

ឧទាហរណ៍៖ Landsat មាន IFOV ប្រហែល ៤២,៥ µrad ហើយកម្ពស់ ៧០៥ គម។ GSD = ៤២,៥ × ១០⁻⁶ × ៧០៥ ០០០ ម ≈ ៣០ ម ដែលត្រូវនឹងក្រឡាផ្លូវការ។

ដើម្បីទទួលបាន GSD ១០ ម នៅកម្ពស់ ៧៨៦ គម (Sentinel-2) ត្រូវការ IFOV ≈ ១០ ÷ ៧៨៦ ០០០ ≈ ១២,៧ µrad ពោលគឺមុំតូចជាងបីដង។ មុំតូចជាងមានន័យថាថាមពលតិចជាង ដែលត្រូវសងវិញដោយកែវធំជាង និងឧបករណ៍ចាប់ប្រសើរជាង។

GSD មិនមែនជា «អ្វីដែលអាចមើលឃើញ»

GSD ប្រាប់ចម្ងាយគំរូ។ សមត្ថភាពពិតក្នុងការសម្គាល់វត្ថុ ហៅថា គុណភាពបង្ហាញលំហ (spatial resolution) ហើយវាអាស្រ័យលើកម្រិតពណ៌នៃវត្ថុធៀបនឹងផ្ទៃជុំវិញផងដែរ។ ផ្លូវជ័រខ្មៅទទឹង ៦ ម អាចមើលឃើញក្នុងក្រឡា ១០ ម ព្រោះវាខុសពីជុំវិញខ្លាំង ឯផ្ទះទទឹង ១២ ម ដែលមានពណ៌ដូចដីជុំវិញ អាចមើលមិនឃើញ។

រូបទី៤.២៖ ទំហំក្រឡាអាស្រ័យលើកម្ពស់ និង IFOV។

អានរូបនេះ

• IFOV ជាមុំដែលធាតុចាប់សញ្ញាមួយ «មើលឃើញ»។
• GSD = កម្ពស់ × IFOV (រ៉ាដ្យង់)។
• នៅគែមរូបភាព (មុំទ្រេត) ក្រឡាលើដីធំជាងនៅកណ្ដាល។

៤.៣.៣. របៀបស្កេន

រូបទី៤.៣៖ ប្រព័ន្ធស្កេនពីរបែប។ Pushbroom មានឧបករណ៍ចាប់ច្រើន ដែលនៅមួយកន្លែងយូរជាង ដូច្នេះសញ្ញាល្អជាង ប៉ុន្តែត្រូវការការក្រិតតាមឧបករណ៍ចាប់នីមួយៗ។

ប្រភេទ	របៀបធ្វើការ	គុណសម្បត្តិ	គុណវិបត្តិ
Whiskbroom	កញ្ចក់វិលស្កេនឆ្លងទទឹងថត · ឧបករណ៍ចាប់តិច	ក្រិត (calibration) ងាយ ព្រោះឧបករណ៍ចាប់តែមួយវាស់គ្រប់ក្រឡា	ពេលសម្លឹងក្រឡាខ្លី · ផ្នែកមេកានិចរំកិល
Pushbroom	ជួរឧបករណ៍ចាប់ពេញទទឹងថត · ផ្កាយរណបរុញជួរនោះទៅមុខ	ពេលសម្លឹងវែងជាង → SNR ល្អជាង · គ្មានផ្នែករំកិល	ត្រូវក្រិតឧបករណ៍ចាប់រាប់ពាន់ · អាចមានឆ្នូតបញ្ឈរ បើក្រិតមិនល្អ
Frame / area array	ថតរូបពេញផ្ទាំងម្ដង ដូចកាមេរ៉ា	ធរណីមាត្រថេរ · ល្អសម្រាប់ដ្រូន	ទទឹងថតតូច

Landsat 5 និង 7 ប្រើ whiskbroom ឯ Landsat 8/9 និង Sentinel-2 ប្រើ pushbroom ដែលជាហេតុផលមួយដែលរូបភាពទំនើបមានសំឡេងរំខានតិចជាង។

៤.៣.៤. គន្លង និងរយៈពេលមកម្ដងទៀត

ផ្កាយរណបសង្កេតផែនដីភាគច្រើនស្ថិតក្នុង គន្លងទាប (LEO) ប្រហែល ៦០០ ដល់ ៨០០ គម។ នៅកម្ពស់នោះ រយៈពេលមួយជុំប្រហែល ១០០ នាទី ដូច្នេះ៖

ចំនួនជុំក្នុងមួយថ្ងៃ = ១ ៤៤០ នាទី ÷ ១០០ នាទី ≈ ១៤ ទៅ ១៥ ជុំ

គន្លងព្រះអាទិត្យសមកាល (Sun-synchronous) មានទំនោរប្រហែល ៩៨° (ទំនោរថយក្រោយបន្តិច) ដែលធ្វើឱ្យប្លង់គន្លងវិលតាមព្រះអាទិត្យ ១ ដឺក្រេក្នុងមួយថ្ងៃ។ លទ្ធផល៖ ផ្កាយរណបឆ្លងកាត់អេក្វាទ័រនៅ ម៉ោងថ្ងៃដដែល ជានិច្ច (Sentinel-2 ប្រហែល ១០:៣០ ព្រឹក) ដែលសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាធ្វើឱ្យស្រមោល និងមុំពន្លឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នារវាងរូបភាពនានា។

រយៈពេលមកម្ដងទៀត អាចគណនាបានប្រហែល៖

ចំនួនជុំដែលត្រូវការដើម្បីគ្របដណ្ដប់អេក្វាទ័រ = បរិវេណអេក្វាទ័រ ÷ ទទឹងថត រយៈពេល = ចំនួនជុំនោះ ÷ ចំនួនជុំក្នុងមួយថ្ងៃ

• Sentinel-2៖ ៤០ ០៧៥ គម ÷ ២៩០ គម ≈ ១៣៨ ជុំ · ១៣៨ ÷ ១៤,៣ ≈ ១០ ថ្ងៃ សម្រាប់ផ្កាយរណបមួយ ដូច្នេះប្រហែល ៥ ថ្ងៃ ជាមួយផ្កាយរណបពីរ (2A និង 2B)។
• Landsat៖ ៤០ ០៧៥ ÷ ១៨៥ ≈ ២១៧ ជុំ · ២១៧ ÷ ១៤,៦ ≈ ១៥ ទៅ ១៦ ថ្ងៃ ដែលត្រូវនឹងវដ្ដផ្លូវការ ១៦ ថ្ងៃ។

ពិសោធន៍៖ គន្លង ទទឹងថត និងការគ្របដណ្ដប់

ប្ដូរផ្កាយរណប និងចំនួនគន្លង ហើយសង្កេតថាទទឹងថតតូចទុកចន្លោះទំនេរច្រើនប៉ុណ្ណា។ នេះជាមូលហេតុដែល Landsat ត្រូវការពេលយូរជាង ដើម្បីគ្របដណ្ដប់ផែនដី។

រយៈពេលពិត និងរយៈពេលមានប្រយោជន៍

រយៈពេលមកម្ដងទៀត ៥ ថ្ងៃ មិនមានន័យថាអ្នកទទួលរូបភាពប្រើការបានរាល់ ៥ ថ្ងៃទេ។ ក្នុងរដូវវស្សានៅកម្ពុជា រូបភាពជាច្រើនមានពពកលើសពី ៨០% ដូច្នេះរូបភាពប្រើការបានអាចមានតែម្ដងក្នុងមួយខែ។ នេះជាមូលហេតុដែលរ៉ាដាមានតម្លៃខ្ពស់នៅតំបន់ត្រូពិច។

រូបទី៤.៤៖ Whiskbroom ធៀបនឹង Pushbroom។

អានរូបនេះ

• Whiskbroom៖ ធាតុតិច ប៉ុន្តែមានផ្នែកវិល និងពេលវាស់ខ្លីក្នុងមួយក្រឡា។
• Pushbroom៖ វាស់ក្រឡាមួយបានយូរជាង → សញ្ញាខ្លាំង សំឡេងរំខានតិច។
• Pushbroom អាចមានឆ្នូតបញ្ឈរ ពេលធាតុចាប់សញ្ញាមួយខុសពីគេ។

រូបទី៤.៥៖ ផ្លូវលើដីនៃគន្លង។

អានរូបនេះ

• ផ្កាយរណបវិលជុំផែនដីរៀងរាល់ ~៩៩ នាទី ខណៈផែនដីបង្វិលក្រោមវា។
• ម៉ោងថតដូចគ្នាជានិច្ច ធ្វើឱ្យពន្លឺអាចប្រៀបធៀបបាន។
• ផ្លូវរាល់ថ្ងៃរំកិល ហើយត្រឡប់មកដដែលក្រោយ ១៦ ថ្ងៃ (Landsat)។

៤.៣.៥. ការសម្របសម្រួល និងការប្រៀបធៀបផ្កាយរណប

ការសម្របសម្រួលសំខាន់បី៖

1. លម្អិត ធៀបនឹងទទឹងថត៖ ក្រឡាតូច ត្រូវការឧបករណ៍ចាប់ច្រើន ដើម្បីរក្សាទទឹងថត។ រូបភាពពាណិជ្ជកម្មក្រឡា ០,៥ ម មានទទឹងថតត្រឹម ១០ ទៅ ២០ គម។
2. លម្អិត ធៀបនឹងរយៈពេលមកម្ដងទៀត៖ ទទឹងថតតូច = មកម្ដងទៀតយឺត លើកលែងតែមានផ្កាយរណបច្រើន (constellation)។
3. លម្អិតលំហ ធៀបនឹងលម្អិតស្ពិចត្រាល់ និងរ៉ាដ្យូម៉ែត្រ៖ ការបែងចែកថាមពលទៅជាក្រុមរលកចង្អៀតច្រើន ទុកថាមពលតិចក្នុងក្រុមរលកនីមួយៗ។

ផ្កាយរណប	ក្រឡា	ក្រុមរលក	ទទឹងថត	មកម្ដងទៀត	តម្លៃ
Sentinel-2 A/B	១០ · ២០ · ៦០ ម	១៣	២៩០ គម	~៥ ថ្ងៃ	ឥតគិតថ្លៃ
Landsat 8/9	១៥ · ៣០ · ១០០ ម	១១	១៨៥ គម	១៦ ថ្ងៃ (~៨ ថ្ងៃ ទាំងពីរ)	ឥតគិតថ្លៃ
Sentinel-1 (រ៉ាដា)	~១០ ម	C-band	២៥០ គម	~៦ ទៅ ១២ ថ្ងៃ	ឥតគិតថ្លៃ
MODIS · VIIRS	២៥០ ម ដល់ ១ គម	៣៦ · ២២	> ២ ០០០ គម	ប្រចាំថ្ងៃ	ឥតគិតថ្លៃ
ផ្កាយរណបពាណិជ្ជកម្មតូច	៣ ម	៤ ដល់ ៨	~២៥ គម	ស្ទើរប្រចាំថ្ងៃ	គិតថ្លៃ
ផ្កាយរណបគុណភាពខ្ពស់	០,៣ ដល់ ០,៥ ម	៤ ដល់ ៨	១០ ទៅ ២០ គម	តាមការបញ្ជា	គិតថ្លៃខ្ពស់

ផ្កាយរណបគុណភាពខ្ពស់ភាគច្រើនអាច បង្វិលមើលចំហៀង (off-nadir pointing) ដែលធ្វើឱ្យមកម្ដងទៀតលឿន ប៉ុន្តែបង្កើតការខូចទ្រង់ទ្រាយធរណីមាត្រ និងឥទ្ធិពល BRDF ដែលត្រូវកែតម្រូវ។

ជំនាន់ Landsat៖ ឧទាហរណ៍នៃការវិវត្តន៍ឧបករណ៍

ឧបករណ៍	ផ្កាយរណប	ក្រឡា	ប៊ីត	មកម្ដងទៀត	កម្ពស់
MSS	Landsat 1–5	៧៩ ម	៦	១៨ ថ្ងៃ (L1–3)	៩១៩ គម
TM	Landsat 4–5	៣០ ម (កំដៅ ១២០ ម)	៨	១៦ ថ្ងៃ	៧០៥ គម
ETM+	Landsat 7	៣០ ម · pan ១៥ ម · កំដៅ ៦០ ម	៨	១៦ ថ្ងៃ	៧០៥ គម
OLI/TIRS	Landsat 8–9	៣០ ម · pan ១៥ ម · កំដៅ ១០០ ម	១២ (L9៖ ១៤)	១៦ ថ្ងៃ	៧០៥ គម

សូមកត់សម្គាល់ទិសដៅ៖ ក្រឡាតូចជាងបន្តិច និងប៊ីតច្រើនជាង ខណៈទទឹងថត (១៨៥ គម) នៅដដែល ដើម្បីរក្សាភាពបន្តនៃបណ្ណសារ។ នេះជាមូលហេតុដែល Landsat អាចប្រើសម្រាប់ការសិក្សាការផ្លាស់ប្ដូររយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំ។

កម្ពស់វេទិកាតាមប្រភេទ៖ លើដី (ឧបករណ៍វាស់ស្ពិចត្រាល់ អង់តែនលើប៉ម) · អាកាស ១០០ ម ដល់ ៤០ គម (ដ្រូន យន្តហោះ បាល់ឡុង) · ផ្កាយរណបគន្លងទាប ២០០ ដល់ ១ ០០០ គម · ផ្កាយរណបឋិតិវន្ត ~៣៥ ៧៨៦ គម។

រូបទី៤.៦៖ ការសម្របសម្រួលនៃការរចនាផ្កាយរណប។

អានរូបនេះ

• ទទឹងធំ (MODIS) = មកម្ដងទៀតរាល់ថ្ងៃ ប៉ុន្តែក្រឡាធំ។
• ក្រឡាតូច (WorldView) = ទទឹងតូច និងថ្លៃ។
• ផ្កាយរណបច្រើនគ្រឿងជាក្រុម (Sentinel-2A+B, Planet) កាត់បន្ថយរយៈពេលមកម្ដងទៀត។

៤.៣.៦. កម្រិតដំណើរការ និងឈ្មោះឯកសារ

រូបភាពត្រូវបានចែកចាយជា កម្រិត ដែលប្រាប់ថាមានអ្វីខ្លះត្រូវបានធ្វើរួច៖

កម្រិត	អត្ថន័យ
Level 0 · Raw	ទិន្នន័យឆៅពីឧបករណ៍
Level 1	កែធរណីមាត្រ និងរ៉ាដ្យូម៉ែត្រមូលដ្ឋាន (TOA)
Level 2	ការចាំងផ្លាតផ្ទៃដី (BOA) · មានរបាំងពពក
Level 3 · Analysis Ready	រួមផ្សំ និងបំពេញចន្លោះ · ត្រៀមសម្រាប់វិភាគ

ឈ្មោះឯកសារមានព័ត៌មានច្រើន។ ឧទាហរណ៍ S2A_MSIL2A_20250115T033121_..._T48PVU_...៖ S2A = ផ្កាយរណប · MSIL2A = ឧបករណ៍ MSI កម្រិត L2A · 20250115T033121 = ថ្ងៃ និងម៉ោង UTC · T48PVU = លេខ tile។ ការអានឈ្មោះឯកសារបានត្រឹមត្រូវ ជួយអ្នករៀបចំទិន្នន័យ និងជៀសវាងការច្រឡំកាលបរិច្ឆេទ។

---

រូបទី៤.៧៖ ជ្រើសកម្រិតដំណើរការ។

អានរូបនេះ

• Level-1 ត្រូវកែតម្រូវរ៉ាដ្យូម៉ែត្រដោយខ្លួនឯង (លំហាត់ទី៧)។
• Level-2 (surface reflectance) រួចរាល់សម្រាប់វិភាគ និងប្រៀបធៀបពេលវេលា។
• អានឈ្មោះឯកសារដើម្បីដឹង ឧបករណ៍ កម្រិត ទីតាំង និងកាលបរិច្ឆេទ។

៤.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ជម្រើសមួយណាសម្រាប់ស្រុក ៤០ × ៣០ គម?

យើងវាយតម្លៃជម្រើសទាំងបីតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យបួន៖ លម្អិត ការគ្របដណ្ដប់ ភាពញឹកញាប់ និងថ្លៃដើម។

ជំហានទី១៖ តើក្រឡាណាគ្រប់គ្រាន់?

វត្ថុតូចបំផុតដែលត្រូវធ្វើផែនទី គឺក្បាលស្រែ និងចម្ការ ដែលធំជាង ១ ហ.ត (១០០ × ១០០ ម)។ តាមក្បួន ២ ទៅ ៣ ក្រឡាក្នុងមួយវត្ថុ ក្រឡា ៣០ ម ក៏គ្រប់គ្រាន់ ហើយ ១០ ម ល្អជាង។ ក្រឡា ៣ ម មិនចាំបាច់ទេ។

ជំហានទី២៖ តើត្រូវការរូបភាពប៉ុន្មានសន្លឹក?

ស្រុក ៤០ × ៣០ គម តូចជាង tile មួយនៃ Sentinel-2 (១០០ × ១០០ គម) ដូច្នេះ រូបភាពមួយសន្លឹកគ្រប់គ្រាន់។ សម្រាប់រូបភាពពាណិជ្ជកម្មទទឹងថត ២៥ គម ត្រូវការយ៉ាងតិច ៤ ទៅ ៦ ឆ្នូត ដែលត្រូវរួមផ្សំ និងមានលក្ខខណ្ឌពន្លឺខុសគ្នា។

ជំហានទី៣៖ តើភាពញឹកញាប់គ្រប់គ្រាន់ទេ?

តម្រូវការ គឺរាល់រដូវ ពោលគឺ ៣ ទៅ ៤ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ។ Sentinel-2 ផ្ដល់ឱកាសរាល់ ៥ ថ្ងៃ ដែលក្នុងរដូវប្រាំងផ្ដល់រូបភាពគ្មានពពកច្រើន។ Landsat ១៦ ថ្ងៃ ក៏អាចគ្រប់គ្រាន់ក្នុងរដូវប្រាំង ប៉ុន្តែហានិភ័យពពកខ្ពស់ក្នុងរដូវវស្សា។

ជំហានទី៤៖ ថ្លៃដើម និងការសម្រេច

Sentinel-2 ឥតគិតថ្លៃ · គ្របដណ្ដប់ក្នុងសន្លឹកតែមួយ · លម្អិតគ្រប់គ្រាន់ · ញឹកញាប់គ្រប់គ្រាន់។ ជម្រើស៖ Sentinel-2 L2A ជាមេ ហើយ Landsat ជាជម្រើសបំពេញ (ជាពិសេសបើត្រូវការក្រុមរលកកំដៅ ឬទិន្នន័យមុនឆ្នាំ ២០១៥)។ រូបភាពពាណិជ្ជកម្មសមស្របតែពេលត្រូវការមើលអគារនីមួយៗ ឬព្រំក្បាលដី។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប

«សម្រាប់ផែនទីគម្របដីកម្រិតស្រុក ដែលធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពតាមរដូវ Sentinel-2 L2A ជាជម្រើសល្អបំផុត។ ការសម្រេចចិត្តផ្អែកលើទំហំវត្ថុ ទំហំតំបន់ ភាពញឹកញាប់ និងថ្លៃដើម មិនមែនលើ «ក្រឡាតូចជាងគេ» ទេ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ការគណនារយៈពេលមកម្ដងទៀតក្នុងមេរៀននេះជាការប៉ាន់ស្មាន។ វដ្ដពិតអាស្រ័យលើការត្រួតគ្នារវាងឆ្នូត ទំនោរគន្លង និងរយៈទទឹង។ នៅរយៈទទឹងខ្ពស់ ឆ្នូតត្រួតគ្នាច្រើន ដូច្នេះមកម្ដងទៀតញឹកជាងនៅអេក្វាទ័រ។

---

៤.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី៤។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

---

៤.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

១. «ក្រឡាតូចជាង ល្អជាងជានិច្ច» ក្រឡាតូចនាំមកនូវឯកសារធំ ការគ្របដណ្ដប់តូច និងជួនកាល SNR អាក្រក់ជាង។ ជ្រើសតាមទំហំវត្ថុ។

២. «រយៈពេលមកម្ដងទៀត ៥ ថ្ងៃ = រូបភាពប្រើការបានរាល់ ៥ ថ្ងៃ» ពពកកាត់បន្ថយចំនួនរូបភាពប្រើការបានយ៉ាងខ្លាំងនៅតំបន់ត្រូពិច។

៣. «ផ្កាយរណបទាំងអស់ឆ្លងកាត់នៅម៉ោងដូចគ្នា» មានតែគន្លងព្រះអាទិត្យសមកាលទេដែលរក្សាម៉ោងថេរ។ ផ្កាយរណបឋិតិវន្តមើលជានិច្ច ឯផ្កាយរណបខ្លះមានគន្លងផ្សេង។

៤. «GSD ស្មើនឹងទំហំវត្ថុតូចបំផុតដែលមើលឃើញ» វាអាស្រ័យលើកម្រិតពណ៌ផងដែរ។ វត្ថុតូចដែលភ្លឺខុសគ្នាខ្លាំង អាចមើលឃើញ។

៥. «Pushbroom ល្អជាង whiskbroom គ្រប់ករណី» Pushbroom មាន SNR ល្អជាង ប៉ុន្តែត្រូវការការក្រិតឧបករណ៍ចាប់រាប់ពាន់ ដែលបើមិនល្អ បង្កើតឆ្នូតក្នុងរូបភាព។

---

៤.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន

ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាបម្លែងថាមពលទៅជាតម្លៃលេខ ហើយបរិមាណថាមពលក្នុងក្រឡាកំណត់ការសម្របសម្រួលទាំងអស់។ GSD ≈ IFOV × កម្ពស់ ហើយប្រព័ន្ធ pushbroom មានពេលសម្លឹងវែងជាង whiskbroom ដូច្នេះ SNR ល្អជាង។

ផ្កាយរណប LEO មានប្រហែល ១៤ ទៅ ១៥ ជុំក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយរយៈពេលមកម្ដងទៀតគណនាបានពីបរិវេណអេក្វាទ័រចែកនឹងទទឹងថត។ ការជ្រើសផ្កាយរណបផ្អែកលើទំហំវត្ថុ ទំហំតំបន់ ភាពញឹកញាប់ដែលត្រូវការ និងថ្លៃដើម។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

គ្រប់លក្ខណៈនៃរូបភាពជាលទ្ធផលនៃការសម្របសម្រួល។ មិនមានផ្កាយរណបណាដែលល្អបំផុតគ្រប់ករណីទេ មានតែផ្កាយរណបដែលសមនឹងសំណួររបស់អ្នក។

---

៤.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
IFOV	Instantaneous field of view	មុំមើលនៃឧបករណ៍ចាប់មួយ
GSD	Ground sample distance	ទំហំក្រឡានៅលើដី
Whiskbroom	Whiskbroom scanner	ស្កេនដោយកញ្ចក់វិល
Pushbroom	Pushbroom scanner	ជួរឧបករណ៍ចាប់
ពេលសម្លឹង	Dwell time	រយៈពេលដែលឧបករណ៍ចាប់វាស់ក្រឡា
SNR	Signal-to-noise ratio	សញ្ញាធៀបនឹងសំឡេងរំខាន
គន្លងព្រះអាទិត្យសមកាល	Sun-synchronous orbit	ឆ្លងកាត់នៅម៉ោងដដែល
វដ្ដមកម្ដងទៀត	Revisit / repeat cycle	រយៈពេលរវាងការថតពីរ
ការបង្វិលមើលចំហៀង	Off-nadir pointing	ថតតំបន់ក្រៅចំណុចបញ្ឈរ
ក្រុមផ្កាយរណប	Constellation	ផ្កាយរណបច្រើនធ្វើការរួមគ្នា

---

៤.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ

ក. សំណួរយល់ដឹង

1. សរសេររូបមន្ត GSD ហើយគណនា GSD សម្រាប់ IFOV ២០ µrad នៅកម្ពស់ ៦០០ គម។
2. ពន្យល់ថាហេតុអ្វី pushbroom មាន SNR ល្អជាង whiskbroom។
3. គណនាចំនួនជុំក្នុងមួយថ្ងៃ បើរយៈពេលមួយជុំ ៩៦ នាទី។
4. ប៉ាន់ស្មានរយៈពេលមកម្ដងទៀតនៃផ្កាយរណបដែលមានទទឹងថត ១២០ គម និង ១៥ ជុំក្នុងមួយថ្ងៃ។
5. ពន្យល់ថាហេតុអ្វីគន្លងព្រះអាទិត្យសមកាលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការប្រៀបធៀបរូបភាព។

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត

1. អ្នកត្រូវធ្វើផែនទីព្រំក្បាលដីក្នុងភូមិមួយ។ តើក្រឡាណាដែលអ្នកត្រូវការ ហើយប្រភពណា?
2. ហេតុអ្វីរូបភាពក្រឡា ០,៥ ម មានទទឹងថតតូច?
3. ក្រុមការងារសុំរូបភាពប្រចាំថ្ងៃលើស្រុកមួយ ក្នុងរដូវវស្សា។ ស្នើដំណោះស្រាយ ព្រមទាំងដែនកំណត់។
4. បកស្រាយឈ្មោះឯកសារ S2B_MSIL2A_20240203T033109_N0510_R018_T48PWS_...។
5. ពន្យល់ថាហេតុអ្វីក្រុមរលកកំដៅរបស់ Landsat មានក្រឡា ១០០ ម ខណៈក្រុមរលកមើលឃើញមាន ៣០ ម។

គ. កិច្ចការខ្លី

ជ្រើសផ្កាយរណបពីរ (មួយឥតគិតថ្លៃ និងមួយពាណិជ្ជកម្ម) ហើយស្វែងរកលក្ខណៈផ្លូវការរបស់វា៖ កម្ពស់ · ទទឹងថត · ក្រឡា · ចំនួនក្រុមរលក · រយៈពេលមកម្ដងទៀត។ គណនាដោយខ្លួនឯង៖ ចំនួនជុំក្នុងមួយថ្ងៃ និងរយៈពេលមកម្ដងទៀតប្រហាក់ប្រហែល រួចប្រៀបធៀបជាមួយតម្លៃផ្លូវការ ហើយពន្យល់ភាពខុសគ្នា។

---

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ជម្រើសបី	១៥ នាទី
ពីពន្លឺទៅតម្លៃលេខ	២៥ នាទី
IFOV និង GSD · លំហាត់គណនា	៣០ នាទី
របៀបស្កេន	២០ នាទី
គន្លង និងការគណនាវដ្ដ · ពិសោធន៍	៤០ នាទី
ការសម្របសម្រួល និងការប្រៀបធៀប	២៥ នាទី
កម្រិតដំណើរការ និងឧទាហរណ៍	២៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់

យើងស្គាល់ឧបករណ៍ និងគន្លងហើយ។ មេរៀនបន្ទាប់រៀបចំគំនិតទាំងនេះជាប្រព័ន្ធ តាមរយៈ គុណភាពបង្ហាញទាំងបួន៖ លំហ ស្ពិចត្រាល់ រ៉ាដ្យូម៉ែត្រ និងពេលវេលា ព្រមទាំងវិធីជ្រើសតុល្យភាពរវាងពួកវា។

សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី៥៖ គុណភាពបង្ហាញទាំងបួន។

⬅️ មេរៀនទី៣ · ➡️ មេរៀនទី៥