មេរៀនទី១០៖ សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់¶
ព័ត៌មានមេរៀន
រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១០ ក្នុងចំណោម ១៥
ក្នុងមេរៀនទី៣ យើងបានឃើញថារុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អ ស្រូបក្រហមខ្លាំង និងឆ្លុះ NIR ខ្លាំង។ ចំណេះដឹងនេះមានប្រយោជន៍ ប៉ុន្តែពិបាកប្រើក្នុងការគណនា៖ តើ «ស្រូបខ្លាំង» មានន័យថាលេខប៉ុន្មាន? សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់ (Spectral Index) ដោះស្រាយបញ្ហានេះ ដោយបំប្លែងចំណេះដឹងគុណភាព (ការស្រូប ការឆ្លុះ) ទៅជា រូបមន្តគណិតវិទ្យាមួយ ដែលផ្ដល់លេខតែមួយក្នុងមួយក្រឡា។
មេរៀននេះស្ទង់សន្ទស្សន៍ដ៏សំខាន់បំផុតមួយចំនួន ពន្យល់រូបមន្តរបស់វា ជម្រើសហេតុផលនៅពីក្រោយរូបមន្តនីមួយៗ និងដែនកំណត់ដែលត្រូវចងចាំ។
១០.១. គោលបំណងសិក្សា¶
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖
- សរសេរ និងពន្យល់រូបមន្ត NDVI ព្រមទាំងហេតុផលនៃរចនាសម្ព័ន្ធ normalized difference។
- គណនាសន្ទស្សន៍ដោយដៃ ពីតម្លៃការចាំងផ្លាតដែលបានផ្ដល់។
- ពិពណ៌នាសន្ទស្សន៍ទឹក ដី និងសំណង់សំខាន់ៗ ព្រមទាំងករណីប្រើប្រាស់។
- ពន្យល់ដែនតម្លៃ និងការបកស្រាយសន្ទស្សន៍នីមួយៗ។
- កំណត់ដែនកំណត់ និងកំហុសទូទៅនៃការប្រើសន្ទស្សន៍។
ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶
១០.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ពីពណ៌ទៅលេខ¶
ក្រុមស្រាវជ្រាវពីរធ្វើការលើតំបន់ដូចគ្នា។ ក្រុមទី១ សរសេររបាយការណ៍ថា «តំបន់ភាគខាងជើងមានរុក្ខជាតិបៃតងចាស់ ខណៈភាគខាងត្បូងស្លេកជាង»។ ក្រុមទី២ សរសេរថា «តំបន់ភាគខាងជើងមាន NDVI មធ្យម ០,៨២ ខណៈភាគខាងត្បូងមាន ០,៤៥»។
របាយការណ៍ទីពីរមានប្រយោជន៍ជាង ព្រោះ៖ វាអាចប្រៀបធៀបជាមួយឆ្នាំមុន · អាចកំណត់ព្រំថ្នាក់ច្បាស់លាស់ (ឧ. NDVI < ០,៥ = ត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់) · និងអាចធ្វើម្ដងទៀតដោយក្រុមណាមួយ ដោយប្រើរូបមន្តតែមួយ។ នេះជាឥទ្ធិពលនៃសន្ទស្សន៍៖ វាបំប្លែងការសង្កេតទៅជាលេខដែលអាចប្រៀបធៀប និងធ្វើឡើងវិញបាន។
សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖ តើសន្ទស្សន៍ត្រូវបានបង្កើតយ៉ាងណា ហើយហេតុអ្វីរូបមន្តភាគច្រើនមានរាងដូចគ្នា? តើសន្ទស្សន៍ណាប្រើសម្រាប់វត្ថុអ្វី? ហើយសន្ទស្សន៍អាចខុសពេលណា?
១០.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶
១០.៣.១. រចនាសម្ព័ន្ធ Normalized Difference¶
សន្ទស្សន៍ភាគច្រើនប្រើទម្រង់ Normalized Difference៖
សន្ទស្សន៍ = (A − B) ÷ (A + B)
ដែល A និង B ជាការចាំងផ្លាតនៃក្រុមរលកពីរ ដែលមានឥរិយាបថ ផ្ទុយគ្នា ចំពោះវត្ថុគោលដៅ។ រូបមន្តនេះមានលក្ខណៈពិសេសពីរ៖
- ដែនតម្លៃថេរ (−១ ដល់ +១) ទោះជាការចាំងផ្លាតខាងក្រៅប្រែប្រួល (ថ្ងៃភ្លឺ ឬស្រអាប់)។ នេះព្រោះការចែក (÷) លុបចោលឥទ្ធិពលនៃពន្លឺសរុប។
- ធន់នឹងលក្ខខណ្ឌបរិយាកាស និងពន្លឺមួយផ្នែក៖ បើមេឃមានអ័ព្ទស្រាលដែលបន្ថែមតម្លៃថេរទៅគ្រប់ក្រុមរលក ការចែកកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលនោះ (ទោះមិនលុបចោលទាំងស្រុង)។
NDVI (Normalized Difference Vegetation Index) ជាឧទាហរណ៍ដំបូង៖
NDVI = (NIR − Red) ÷ (NIR + Red)
រុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អ NIR ខ្ពស់ Red ទាប ដូច្នេះ NDVI ខិតទៅ +១។ ទឹក ដី និងវត្ថុគ្មានជីវិត មាន NIR និង Red ស្រដៀងគ្នា ឬ NIR ទាបជាង ដូច្នេះ NDVI ខិតទៅ ០ ឬអវិជ្ជមាន។
ពិសោធន៍៖ គណនា NDVI ដោយខ្លួនឯង
ប្ដូរតម្លៃ NIR និងក្រហម ហើយសង្កេតលទ្ធផល NDVI ប្ដូរតាម។ សាកល្បងកំណត់ទាំងពីរស្មើគ្នា និងកំណត់ក្រហមឱ្យលើស NIR (ដូចទឹក)។
អានរូបនេះ
- ការចែកដោយផលបូក ធ្វើឱ្យតម្លៃស្ថិតនៅ −១ ដល់ +១ ជានិច្ច។
- ពន្លឺរួម (ស្រមោល មុំព្រះអាទិត្យ) ត្រូវកាត់បន្ថយមួយផ្នែក។
- សន្ទស្សន៍ទាំងអស់ក្នុងតារាង គឺជាគូក្រុមរលកផ្សេងៗនៃរូបមន្តនេះ។
១០.៣.២. តារាងសន្ទស្សន៍ដែលប្រើញឹកញាប់¶
| សន្ទស្សន៍ | រូបមន្ត | ប្រើសម្រាប់ | ដែនតម្លៃធម្មតា |
|---|---|---|---|
| NDVI | (NIR−Red)/(NIR+Red) | សុខភាព និងដង់ស៊ីតេរុក្ខជាតិ | ០,២ ដល់ ០,៩ (រុក្ខជាតិ) |
| EVI | ២,៥×(NIR−Red)/(NIR+៦×Red−៧,៥×Blue+១) | ដូច NDVI ប៉ុន្តែកែឥទ្ធិពលដី និងអាកាសត្រាត | មានប្រយោជន៍ក្នុងព្រៃក្រាស់ (NDVI តែងឈានដល់ដែនកំពូល) |
| SAVI | ១,៥×(NIR−Red)/(NIR+Red+០,៥) | ដូច NDVI ប៉ុន្តែកែឥទ្ធិពលដីនៅតំបន់រុក្ខជាតិស្ដើង | ល្អសម្រាប់ស្រែដំបូងរដូវ |
| NDWI | (Green−NIR)/(Green+NIR) | ផ្ទៃទឹកបើកចំហ | > ០ សម្រាប់ទឹក |
| MNDWI | (Green−SWIR1)/(Green+SWIR1) | ទឹក បែងចែកពីតំបន់សាងសង់ប្រសើរជាង NDWI | > ០ សម្រាប់ទឹក |
| NDBI | (SWIR1−NIR)/(SWIR1+NIR) | តំបន់សាងសង់ | > ០ សម្រាប់សំណង់ |
| BSI | ((SWIR1+Red)−(NIR+Blue)) / ((SWIR1+Red)+(NIR+Blue)) | ដីទទេ | ខ្ពស់សម្រាប់ដីទទេ |
| NBR | (NIR−SWIR2)/(NIR+SWIR2) | ភ្លើងឆេះ (ធៀប មុន/ក្រោយ) | ធ្លាក់ខ្លាំងក្រោយភ្លើងឆេះ |
| NDMI | (NIR−SWIR1)/(NIR+SWIR1) | សំណើមរុក្ខជាតិ | ខ្ពស់ = សើម |
ពិសោធន៍៖ ស្វែងយល់សន្ទស្សន៍
ប្ដូររវាងសន្ទស្សន៍ទាំងប្រាំមួយ ហើយអានតម្លៃមធ្យមតាមប្រភេទគម្របដី។ សង្កេតថា NDBI និង BSI ខ្ពស់សម្រាប់ថ្នាក់ណា ធៀបនឹង NDVI។
អានរូបនេះ
- NDVI បៃតងលើដើមឈើ និងដំណាំ ក្រហមលើទឹក។
- MNDWI បំបែកទឹកពីទីក្រុងបានល្អជាង NDWI។
- NDBI និង BSI ស្រដៀងគ្នា៖ សំណង់ និងដីទទេពិបាកបំបែក។
១០.៣.៣. ហេតុអ្វីត្រូវមានសន្ទស្សន៍ច្រើនប្រភេទ¶
សំណួរដែលនិស្សិតតែងសួរ៖ «បើ NDVI ល្អសម្រាប់រុក្ខជាតិ ហេតុអ្វីត្រូវការ EVI និង SAVI ទៀត?» ចម្លើយ ស្ថិតនៅ ដែនកំណត់ នីមួយៗ៖
- NDVI ឈានដល់ដែនកំពូលលឿន (Saturation)៖ ក្នុងព្រៃក្រាស់ NDVI ជិត ១ តែងតែ ទោះជាដង់ស៊ីតេស្លឹកខុសគ្នាច្រើន ដូច្នេះវាបែងចែកព្រៃក្រាស់ពីព្រៃក្រាស់ជាងទៀតមិនបានល្អ។ EVI កែបញ្ហានេះដោយប្រើ Blue ជាការកែតម្រូវអាកាសត្រាត។
- NDVI រងឥទ្ធិពលពីដីនៅតំបន់រុក្ខជាតិស្ដើង៖ ស្រែដំបូងរដូវ ដែលដីនៅលេចច្រើន NDVI អាចទាបខុសពីការរំពឹងទុក ដោយសារពណ៌ដីលាយចូល។ SAVI បន្ថែមថេរ (L=០,៥) ដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលនេះ។
- NDWI ច្រឡំរវាងទឹក និងតំបន់សាងសង់៖ អគារខ្លះមានសញ្ញាណស្រដៀងទឹកក្នុងក្រុមរលកមើលឃើញ និង NIR។ MNDWI ប្រើ SWIR ជំនួស NIR ដែលបែងចែកបានប្រសើរជាង ព្រោះតំបន់សាងសង់ឆ្លុះ SWIR ខ្លាំង ខណៈទឹកឆ្លុះទាប។
ក្បួនទូទៅ៖ គ្មានសន្ទស្សន៍ណាដ៏ល្អឥតខ្ចោះទេ។ ការជ្រើសសន្ទស្សន៍ត្រូវផ្អែកលើវត្ថុគោលដៅ ស្ថានភាពដីគម្រប និងកម្រិតដែលអ្នកព្រួយបារម្ភពីឥទ្ធិពលនៃដី ឬអាកាសត្រាត។
អានរូបនេះ
- ទឹក (អវិជ្ជមាន) និងដើមឈើ (ខ្ពស់) ដាច់ពីគ្នាល្អ។
- ដំណាំ/ស្មៅ ត្រួតនឹងដើមឈើមួយផ្នែក៖ NDVI តែមួយមិនគ្រប់គ្រាន់។
- សំណង់ និងដីទទេ មាន NDVI ជិតគ្នា (០–០,២)។
១០.៣.៤. ការគណនា និងការបកស្រាយជាក់ស្ដែង¶
ការគណនាសន្ទស្សន៍ក្នុង QGIS ធ្វើតាម Raster Calculator ឬ Raster → Raster Calculator៖
ចំណុចសំខាន់ដែលត្រូវប្រយ័ត្ន៖
- ការចែកនឹងសូន្យ៖ ក្រឡាដែល NIR + Red = ០ (កម្រកើតប៉ុន្តែអាចមាននៅព្រំរូបភាព) បង្កើតកំហុស។ QGIS ជាធម្មតាបង្ហាញជា NoData។
- ប្រភេទទិន្នន័យលទ្ធផល៖ សន្ទស្សន៍ត្រូវការ Float32 មិនមែន Integer ទេ ព្រោះលទ្ធផលមានទសភាគ។
- ប្រើក្រុមរលកចាំងផ្លាត មិនមែន DN ឆៅ៖ ការគណនាដោយប្រើ DN ដោយផ្ទាល់ (គ្មានបម្លែងតាមមេគុណ) នៅតែផ្ដល់ NDVI ត្រឹមត្រូវ ព្រោះការចែកលុបចោលមេគុណថេរ ប៉ុន្តែសម្រាប់ Sentinel-2 baseline ថ្មី (ដែលមាន offset −១០០០) ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះ offset នេះមិនលុបចោលតាមការចែកទេ។
ការបកស្រាយតម្លៃ NDVI (ជាទូទៅ)៖
| ជួរ NDVI | ការបកស្រាយ |
|---|---|
| < ០ | ទឹក ព្រិល ពពក |
| ០ ដល់ ០,១ | ដីទទេ ថ្ម ភក់ |
| ០,១ ដល់ ០,៣ | រុក្ខជាតិស្ដើង ស្មៅស្ងួត ស្រែដំបូងរដូវ |
| ០,៣ ដល់ ០,៦ | រុក្ខជាតិមធ្យម ដំណាំកំពុងលូតលាស់ |
| ០,៦ ដល់ ១ | រុក្ខជាតិក្រាស់ ព្រៃឈើ ដំណាំពេញលូតលាស់ |
តម្លៃទាំងនេះជា គោលការណ៍ណែនាំ មិនមែនច្បាប់ដាច់ខាតទេ។ តម្លៃពិតប្រែប្រួលតាមប្រភេទដំណាំ តំបន់ និងឧបករណ៍ចាប់ ដូច្នេះការកំណត់ព្រំថ្នាក់ត្រឹមត្រូវ ត្រូវការការធ្វើតេស្តជាមួយចំណុចយោងទីវាល (មេរៀនទី១៣)។
អានរូបនេះ
- កម្រិតកំណត់តូច៖ រាប់ស្មៅ និងដំណាំជា «រុក្ខជាតិ»។
- កម្រិតកំណត់ធំ៖ រក្សាតែព្រៃក្រាស់។
- កំណត់កម្រិតពីគំរូពិតលើទីវាល មិនមែនពីតម្លៃ «ស្តង់ដារ» ពីអ៊ីនធឺណិតទេ។
១០.៣.៥. ដែនកំណត់ និងកំហុសទូទៅ¶
- សន្ទស្សន៍ខ្ពស់មិនស្មើនឹងព្រៃឈើទេ៖ ស្មៅដុះ ស្រែបៃតងពេញ និងព្រៃឈើ អាចមាន NDVI ស្រដៀងគ្នា។ ការបែងចែកប្រភេទរុក្ខជាតិត្រូវការការចាត់ថ្នាក់ (មេរៀនទី១២) មិនមែនសន្ទស្សន៍តែម្នាក់ឯងទេ។
- ក្រឡាចម្រុះបំភ្លៃសន្ទស្សន៍៖ ក្រឡាដែលមានទាំងព្រៃ ទាំងដី ផ្ដល់ NDVI ពាក់កណ្ដាល ដែលងាយច្រឡំសម្រាប់ «រុក្ខជាតិមធ្យម» ទោះជាតាមពិតជាការលាយបញ្ចូលគ្នា។
- ការប្រៀបធៀបសន្ទស្សន៍ចម្រុះកាលបរិច្ឆេទ ទាមទារការកែតម្រូវដូចគ្នា (មេរៀនទី៧)។ បើមួយកាលបរិច្ឆេទប្រើ L1C និងមួយទៀតប្រើ L2A លទ្ធផលប្រៀបធៀបគ្មានន័យ។
- សន្ទស្សន៍មិនផ្ដល់ហេតុផលទេ៖ NDVI ធ្លាក់ អាចមកពីគ្រោះរាំង ជំងឺ ការប្រមូលផល ឬពពក។ ការកំណត់មូលហេតុត្រូវការបរិបទបន្ថែម។
- ទំហំក្រុមរលកមិនដូចគ្នារវាងឧបករណ៍ចាប់៖ NDVI ពី Sentinel-2 (Red ៦៦៥ nm) និង Landsat (Red ៦៥៥ nm) អាចខុសគ្នាបន្តិច ទោះជាវត្ថុដូចគ្នា ដូចបានឃើញក្នុងមេរៀនទី៧។
អានរូបនេះ
- តំបន់ក្រហមថ្មីៗ ក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ជាតំបន់ឈូសឆាយ និងសំណង់។
- ផែនទីសន្ទស្សន៍ពីរឆ្នាំ ត្រូវប្រើពណ៌ និងចន្លោះតម្លៃដូចគ្នា។
- មេរៀនទី១៤ គណនាភាពខុសគ្នា និងកំណត់ការផ្លាស់ប្ដូរជាផ្លូវការ។
១០.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ វិភាគសុខភាពស្រែដោយប្រើ NDVI និង NDMI¶
ក្រុមការងារចង់ដឹងថាស្រែផ្នែកណានៅតំបន់សិក្សា ស្ថិតក្នុងសម្ពាធសំណើម។
ជំហានទី១៖ គណនា NDVI¶
ពីរូបភាព Sentinel-2 L2A គណនា NDVI = (B8−B4)/(B8+B4)។ ស្រែភាគច្រើនបង្ហាញ ០,៦ ដល់ ០,៨ (សុខភាពល្អ) ប៉ុន្តែផ្នែកខ្លះបង្ហាញ ០,៣ ដល់ ០,៤ (ខ្សោយជាង)។
ជំហានទី២៖ គណនា NDMI¶
NDMI = (B8−B11)/(B8+B11) វាស់សំណើមរុក្ខជាតិ។ ផ្នែកដែលមាន NDVI ទាប ក៏មាន NDMI ទាបដែរ (០,០៥ ធៀបនឹងមធ្យម ០,២៥)។
ជំហានទី៣៖ ផ្សំសន្ទស្សន៍ទាំងពីរ¶
ការមាន NDVI ទាប និង NDMI ទាបក្នុងពេលតែមួយ ពង្រឹងសម្មតិកម្មថាតំបន់នោះខ្វះទឹក មិនមែនកត្តាផ្សេង (ដូចជំងឺ ដែលអាចធ្វើឱ្យ NDVI ទាបដោយគ្មានប៉ះពាល់សំណើមច្រើន)។
ជំហានទី៤៖ ត្រួតគ្នាជាមួយប្រភពផ្សេង¶
ត្រួតតំបន់ដែលមាន NDVI+NDMI ទាប ជាមួយផែនទីប្រភេទដី (សៀវភៅទី២)។ រកឃើញថាតំបន់នោះស្ថិតលើដីខ្សាច់ ដែលស្ដុកទឹកតិចជាង។
ជំហានទី៥៖ សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន¶
ការផ្សំសន្ទស្សន៍ពីរ (NDVI + NDMI) ជាមួយបរិបទដី ផ្ដល់ភស្តុតាងខ្លាំងជាងការប្រើ NDVI តែម្នាក់ឯង ចំពោះការសន្និដ្ឋានថាតំបន់ណាខ្វះទឹក។ ការសន្និដ្ឋានចុងក្រោយនៅតែត្រូវការការផ្ទៀងផ្ទាត់ទីវាល។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶
«ការផ្សំសន្ទស្សន៍ច្រើន និងបរិបទបន្ថែម (ប្រភេទដី) ផ្ដល់ការវិភាគជឿជាក់បានជាងការប្រើសន្ទស្សន៍តែមួយ។ សន្ទស្សន៍នីមួយៗឆ្លើយសំណួរផ្នែកមួយប៉ុណ្ណោះ។»
អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន
សន្ទស្សន៍មិនអាចបញ្ជាក់មូលហេតុពិតប្រាកដបានទេ ដោយគ្មានទិន្នន័យបន្ថែម ឬការចុះទីវាល។ ការសន្និដ្ឋាន «ខ្វះទឹក» នៅតែជាសម្មតិកម្មដែលគួរផ្ទៀងផ្ទាត់។
១០.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶
លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត
ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១០។
និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។
១០.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶
១. «NDVI ខ្ពស់ជានិច្ចមានន័យថាដំណាំល្អ» NDVI ខ្ពស់ខ្លាំងពេកក៏អាចមានន័យថាស្មៅរបទក្រាស់ ឬដំណាំធំហួសកំណត់។
២. «សន្ទស្សន៍មួយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការសន្និដ្ឋានស្មុគស្មាញ» ការផ្សំសន្ទស្សន៍ និងបរិបទផ្សេងទៀត ផ្ដល់ភស្តុតាងរឹងមាំជាង។
៣. «រូបមន្ត normalized difference ធ្វើឱ្យសន្ទស្សន៍ធន់នឹងគ្រប់លក្ខខណ្ឌ» វាកាត់បន្ថយប៉ុណ្ណោះ មិនលុបបំបាត់ឥទ្ធិពលបរិយាកាស និងក្រឡាចម្រុះទាំងស្រុងទេ។
៤. «EVI និង SAVI លែងចាំបាច់ ដោយសារ NDVI គ្រប់គ្រាន់រួចហើយ» EVI និង SAVI ដោះស្រាយបញ្ហាជាក់លាក់ (ការឈានដល់ដែនកំពូល ឥទ្ធិពលដី) ដែល NDVI មិនដោះស្រាយបាន។
៥. «សន្ទស្សន៍ដែលគណនាពី L1C និង L2A ផ្ដល់លទ្ធផលដូចគ្នា» ភាពខុសគ្នានៃការកែតម្រូវបរិយាកាសប៉ះពាល់ដល់តម្លៃសន្ទស្សន៍ ជាពិសេសក្នុងក្រុមរលកខ្លី។
១០.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶
សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់បំប្លែងភាពខុសគ្នារវាងក្រុមរលកពីរ ទៅជាលេខតែមួយដែលប្រៀបធៀបបាន។ រូបមន្ត Normalized Difference (A−B)/(A+B) ផ្ដល់ដែនតម្លៃថេរ និងកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលភាពប្រែប្រួលនៃពន្លឺ។
សន្ទស្សន៍ខុសៗគ្នាដោះស្រាយបញ្ហាជាក់លាក់៖ EVI និង SAVI កែបញ្ហារបស់ NDVI · MNDWI កែបញ្ហារបស់ NDWI។ សន្ទស្សន៍មិនអាចផ្ដល់ហេតុផលបានទេ ហើយត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះក្រឡាចម្រុះ ការប្រៀបធៀបចម្រុះកាលបរិច្ឆេទ និងភាពខុសគ្នារវាងឧបករណ៍ចាប់។
គំនិតស្នូលនៃមេរៀន
សន្ទស្សន៍មិនមែនជាការវាស់ដោយផ្ទាល់ទេ វាជា ការប៉ាន់ស្មានតាមប្រយោល ដែលមានហេតុផលរូបវិទ្យា ប៉ុន្តែមានដែនកំណត់ដែលអ្នកវិភាគត្រូវយល់ដឹង។
១០.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶
| ពាក្យខ្មែរ | ពាក្យអង់គ្លេស | អត្ថន័យខ្លី |
|---|---|---|
| សន្ទស្សន៍ស្ពិចត្រាល់ | Spectral index | រូបមន្តគណនាពីក្រុមរលកច្រើន |
| Normalized Difference | Normalized Difference | (A−B)/(A+B) |
| NDVI | NDVI | សន្ទស្សន៍រុក្ខជាតិ |
| EVI | Enhanced Vegetation Index | កែឥទ្ធិពលដី/អាកាសត្រាត |
| SAVI | Soil-Adjusted Vegetation Index | កែឥទ្ធិពលដី |
| NDWI/MNDWI | NDWI/MNDWI | សន្ទស្សន៍ទឹក |
| NDBI | NDBI | សន្ទស្សន៍តំបន់សាងសង់ |
| NBR | Normalized Burn Ratio | សន្ទស្សន៍ភ្លើងឆេះ |
| ការឈានដល់ដែនកំពូល | Saturation | សន្ទស្សន៍លែងប្ដូរទោះតម្លៃពិតប្ដូរ |
១០.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶
ក. សំណួរយល់ដឹង¶
- សរសេររូបមន្ត Normalized Difference ទូទៅ ហើយពន្យល់ថាហេតុអ្វីវាមានដែនតម្លៃថេរ។
- គណនា NDVI ដោយដៃ បើ NIR = ៣៥% និង Red = ៥%។
- ហេតុអ្វី EVI ត្រូវបានបង្កើត ទោះជាមាន NDVI រួចហើយ?
- រាយសន្ទស្សន៍បួន ដែលប្រើក្រុមរលក SWIR។
- រាយកំហុសទូទៅបួនក្នុងការប្រើសន្ទស្សន៍។
ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶
- ក្រឡាមួយមាន Green=៨% NIR=៣៥% SWIR1=២០%។ គណនា NDWI និង MNDWI ហើយប្រាប់ថាតើវាទំនងជាទឹក ឬអត់។
- ក្រុមការងារឃើញ NDVI ធ្លាក់ចុះនៅតំបន់ស្រែមួយ រវាងខែមេសា និងឧសភា។ រាយមូលហេតុដែលអាចកើតបួន។
- ស្នើសន្ទស្សន៍សមស្របសម្រាប់ការវាយតម្លៃផ្ទៃដីដែលរងភ្លើងឆេះកាលពី ២ សប្ដាហ៍មុន។ ពន្យល់ការជ្រើស។
- ហេតុអ្វីការគណនា NDBI លើក្រឡាចម្រុះ (ចម្រុះទឹក/ដី) ផ្ដល់លទ្ធផលដែលបំភាន់?
- ស្នើវិធីផ្សំសន្ទស្សន៍ពីរ ដើម្បីបែងចែកព្រៃស្ងួតរដូវប្រាំង ពីដីទទេ ដែលទាំងពីរមាន NDVI ទាបស្រដៀងគ្នា។
គ. កិច្ចការខ្លី¶
ជ្រើសចំណុចគំរូ ៥ ពីរូបភាពដែលអ្នកបានទាញយក (ទឹក ព្រៃ ស្រែ ដីទទេ តំបន់សាងសង់)។ គណនាដោយដៃ (លើក្រដាស ឬ Excel)៖ NDVI NDWI និង NDBI សម្រាប់ចំណុចនីមួយៗ ដោយប្រើតម្លៃដែលអ្នកអានពីរូបភាព។ ប្រៀបធៀបលទ្ធផលរបស់អ្នក ជាមួយតារាងបកស្រាយក្នុងមេរៀន។
កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶
ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶
| សកម្មភាព | ពេលវេលា |
|---|---|
| ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ពីពណ៌ទៅលេខ | ១៥ នាទី |
| រចនាសម្ព័ន្ធ Normalized Difference · ពិសោធន៍ | ៣០ នាទី |
| តារាងសន្ទស្សន៍ · ពិសោធន៍ | ៣៥ នាទី |
| ហេតុអ្វីត្រូវមានច្រើនប្រភេទ | ២៥ នាទី |
| ការគណនា និងការបកស្រាយក្នុង QGIS | ២៥ នាទី |
| ដែនកំណត់ និងកំហុសទូទៅ · ឧទាហរណ៍ | ៣០ នាទី |
| សង្ខេប | ២០ នាទី |
| សរុប | ១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង |
ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶
សន្ទស្សន៍ផ្ដល់លេខតែមួយក្នុងមួយក្រឡា។ ជំហានបន្ទាប់គឺបំប្លែងលេខរាប់លានទាំងនោះ ទៅជា ផែនទីគម្របដីមួយសន្លឹក៖ ធ្វើដូចម្ដេចឱ្យកុំព្យូទ័រកំណត់ថាក្រឡាមួយជា «ព្រៃ» ដោយខ្លួនឯង?
សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី១១៖ ការចាត់ថ្នាក់គ្មានការណែនាំ។