លំហាត់ទី១៖ ផែនទីដំបូងរបស់ខ្ញុំ៖ ផែនទីយោង និងផែនទីប្រធានបទនៃកម្ពុជា

ព័ត៌មានលំហាត់

មេរៀនពាក់ព័ន្ធ៖ មេរៀនទី១៖ ផែនទី និងដំណើរការធ្វើផែនទី ការអនុវត្តដោយខ្លួនឯង · QGIS 3.34 LTR · ប្រហែល ១១៥ នាទី

ស្ថានភាព

សាលារៀនមួយសុំផែនទីពីរសម្រាប់ដាក់ក្នុងថ្នាក់៖ ផែនទីយោង ដែលសិស្សប្រើរកខេត្ត ទន្លេ និងផ្លូវជាតិ និង ផែនទីប្រធានបទ ដែលបង្ហាញតំបន់ភូមិសាស្ត្រទាំងប្រាំរបស់កម្ពុជា។ ទិន្នន័យដូចគ្នា ប៉ុន្តែគោលបំណងខុសគ្នា ដូច្នេះការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាក៏ខុសគ្នាដែរ។

គោលបំណង

• វាយតម្លៃផែនទីដោយប្រើបញ្ជីត្រួតពិនិត្យធាតុផែនទី។
• បន្ថែមស្រទាប់ តម្រៀបលំដាប់ និងកំណត់និមិត្តសញ្ញាមូលដ្ឋានក្នុង QGIS។
• រៀបចំប្លង់ផែនទី (Print Layout) ដែលមានធាតុសំខាន់ៗ ហើយនាំចេញជា PDF។
• ប្រៀបធៀបការសម្រេចចិត្តរវាងផែនទីយោង និងផែនទីប្រធានបទ។

ឯកសារដែលប្រើ

ប្រើសំណុំទិន្នន័យ Cambodia (ឧបសម្ព័ន្ធ ខ)។

ស្រទាប់	ថត	ប្រើសម្រាប់
Kh_Province_Boundary	Admin/	ព្រំខេត្ត · វាល Name_KH Zone_Sch Density
Kh_Province_Center	Admin/	ទីរួមខេត្ត
Kh_Lake_n_Mekong	Water/	បឹងទន្លេសាប និងទន្លេធំៗ
Kh_Main_Roads_MPWT2014	Infrastructure/	ផ្លូវជាតិ
Kh_Country_area	Admin/	ព្រំប្រទេសកម្ពុជា (ផែនទីទីតាំង)
Int_Outside_Cambodia_DIVA	Admin/	ប្រទេសជិតខាង (បរិបទ និងផែនទីទីតាំង)
Int_Sea	Water/	សមុទ្រ (ផែនទីទីតាំង)

ពិសោធន៍មុនចាប់ផ្ដើម · ១០ នាទី

បើកធាតុផែនទីម្ដងមួយៗ។ សរសេរធាតុដែលអ្នកគិតថា ចាំបាច់ សម្រាប់ផែនទីដាក់ក្នុងថ្នាក់ និងធាតុដែល អាចលុបបាន។

សកម្មភាពទី១៖ រៀបចំគម្រោង · ១០ នាទី

1. បង្កើតថត D:\GIS\carto_lab01\ ហើយរក្សាទុកគម្រោងថ្មីជា lab01.qgz។
2. កំណត់ CRS គម្រោងជា EPSG:32648 (WGS 84 / UTM zone 48N) នៅជ្រុងខាងក្រោមស្ដាំ។ ហេតុផលនឹងសិក្សាក្នុងមេរៀនទី២ និងទី៣។
3. Project → Properties → General → Save paths → Relative។

សកម្មភាពទី២៖ ផែនទីយោង · ២៥ នាទី

1. បន្ថែមស្រទាប់ទាំងប្រាំ ហើយតម្រៀបពីលើចុះក្រោម៖ ទីរួមខេត្ត · ផ្លូវជាតិ · ទឹក · ខេត្ត · ប្រទេសជិតខាង។

   ក្បួនលំដាប់ស្រទាប់

   ចំណុចនៅលើ · បន្ទាត់នៅកណ្ដាល · ពហុកោណនៅក្រោម។ បើពហុកោណនៅលើ វានឹងលាក់ចំណុច និងបន្ទាត់។

2. កំណត់និមិត្តសញ្ញា (Layer Properties → Symbology → Single Symbol)៖

   ស្រទាប់	ពណ៌ផ្ទៃ	ពណ៌ព្រំ / បន្ទាត់	ទំហំ
   ប្រទេសជិតខាង	#eeeeee	#bdbdbd	០,២ មម
   ខេត្ត	#fafaf5	#9e9e9e	០,៣ មម
   ទឹក	#9ecae1	#6baed6	០,២ មម
   ផ្លូវជាតិ		#d84315	០,៦ មម
   ទីរួមខេត្ត	#212121	ពណ៌ស	២ មម

3. ដាក់ស្លាកឈ្មោះខេត្ត៖ Layer Properties → Labels → Single Labels · Value Name_KH · Font Battambang ឬ Khmer OS Siemreap · ទំហំ ៨ pt · Buffer ពណ៌ស ០,៨ មម។

4. ពង្រីកមើលឈ្មោះខេត្ត។ បើអក្សរខ្មែរបែក (ស្រៈ ឬជើងមិនត្រូវកន្លែង) ត្រូវប្ដូរពុម្ពអក្សរ។

សំណួរ៖ ហេតុអ្វីផ្ទៃខេត្តប្រើពណ៌ស្រាល ឯផ្លូវជាតិប្រើពណ៌ដិត? ធាតុណាដែលអ្នកចង់ឱ្យភ្នែកឃើញមុនគេ?

សកម្មភាពទី៣៖ ប្លង់ផែនទី ផែនទីទីតាំង និងការនាំចេញ · ៣៥ នាទី

1. Project → New Print Layout · ឈ្មោះ reference_map · ទំហំ A4 Landscape (ចុចស្ដាំលើផ្ទៃក្រដាស → Page Properties)។
2. Add Map៖ គូសប្រអប់ផែនទីធំ។ ក្នុង Item Properties កំណត់ Scale ប្រហែល 1:3000000។

3. បន្ថែមធាតុ៖

   ធាតុ	ឧបករណ៍	ការកំណត់
   ចំណងជើង	Add Label	«ផែនទីរដ្ឋបាលកម្ពុជា» · Battambang ២០ pt
   សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី	Add Legend	បិទ Auto update · លុបស្រទាប់ប្រទេសជិតខាង · ប្ដូរឈ្មោះជាខ្មែរ
   របារមាត្រដ្ឋាន	Add Scale Bar	Units Kilometers · Fixed width 50 · Segments ២ ស្ដាំ ០ ឆ្វេង
   សញ្ញាព្រួញទិស	Add North Arrow	ទំហំតូច នៅជ្រុង
   ប្រភព	Add Label	«ប្រភព៖ Kh_Province_Boundary · MPWT 2014 · EPSG:32648 · ឈ្មោះអ្នកធ្វើ · ២០២៦»

4. បន្ថែមផែនទីទីតាំង (Overview map)៖

   1. ជ្រើសផែនទីធំក្នុង Layout ហើយធីក Lock layers និង Lock styles for layers ជាមុនសិន ដើម្បីកុំឱ្យវាប្ដូរនៅជំហានបន្ទាប់។
   2. ក្នុងផ្ទាំងផែនទី QGIS បើកស្រទាប់ Kh_Country_area Int_Sea និង Int_Outside_Cambodia_DIVA ហើយបិទស្រទាប់ផ្សេងៗ។ និមិត្តសញ្ញា៖ Int_Sea ពណ៌ខៀវ · Int_Outside_Cambodia_DIVA ពណ៌ប្រផេះ · Kh_Country_area ពណ៌ក្រហម។
   3. ក្នុង Layout ចុច Add Item → Add Map ហើយគូសប្រអប់តូចមួយនៅជ្រុងមួយនៃផែនទីធំ។
   4. ក្នុង Item Properties នៃផែនទីទីតាំង កំណត់ Scale ប្រហែល 1:50000000 ដើម្បីឃើញប្រទេសជិតខាង។
   5. ធីក Lock layers និង Lock styles for layers លើផែនទីទីតាំងផងដែរ ដើម្បីកុំឱ្យវាប្ដូរ ពេលអ្នកបើកស្រទាប់ផ្សេងវិញ។
   6. ត្រឡប់ទៅផ្ទាំងផែនទី QGIS បើកស្រទាប់ផែនទីយោងវិញ រួចចុច Refresh ក្នុង Layout។

   ចំណាំ

   បើផែនទីធំ ឬផែនទីទីតាំងប្ដូរភ្លាមៗ ពេលអ្នកបិទបើកស្រទាប់ មានន័យថាអ្នកមិនទាន់ធីក Lock layers ។ ស្រទាប់ Int_Sea និង Int_Outside_Cambodia_DIVA លាតហួសតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូច្នេះត្រូវកំណត់មាត្រដ្ឋានឱ្យឃើញតែតំបន់ជិតខាង។

5. Layout → Export as PDF · Resolution 300 dpi → reference_map.pdf។ នាំចេញជា PNG ផងដែរ។

6. បើក PDF ហើយពិនិត្យថា អក្សរខ្មែរត្រឹមត្រូវ និងរបារមាត្រដ្ឋានអានបាន។

សកម្មភាពទី៤៖ ផែនទីប្រធានបទ · ២០ នាទី

1. ចម្លងស្រទាប់ Kh_Province_Boundary (Duplicate Layer) ហើយប្ដូរឈ្មោះជា តំបន់ភូមិសាស្ត្រ។
2. Symbology → Categorized · Value Zone_Sch · ចុច Classify · ជ្រើសពណ៌ផ្សេងៗគ្នាដែលមិនដិតពេក។
3. បិទស្រទាប់ផ្លូវជាតិ និងទីរួមខេត្ត។ ផែនទីប្រធានបទត្រូវការតែអ្វីដែលជួយប្រធានបទ។
4. ក្នុង Layout Manager ចម្លង reference_map ជា zones_map។ ក្នុងប្រអប់ផែនទី ធីក Lock layers បន្ទាប់ពីកំណត់ស្រទាប់ ដើម្បីកុំឱ្យប្លង់ទីមួយប្ដូរ។
5. ប្ដូរចំណងជើងជា «តំបន់ភូមិសាស្ត្រទាំងប្រាំនៃកម្ពុជា» និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី → នាំចេញ zones_map.pdf។

សកម្មភាពទី៥៖ ប្រៀបធៀប និងឆ្លុះបញ្ចាំង · ១៥ នាទី

បំពេញតារាងនេះ៖

ការសម្រេចចិត្ត	ផែនទីយោង	ផែនទីប្រធានបទ
គោលបំណង
ស្រទាប់ដែលបង្ហាញ
និមិត្តសញ្ញា និងពណ៌
ធាតុផែនទីចាំបាច់
អ្វីដែលអ្នកអានគួរឃើញមុនគេ

សរសេរ ៣ ទៅ ៥ ប្រយោគ៖ ហេតុអ្វីទិន្នន័យដូចគ្នា បង្កើតផែនទីខុសគ្នា?

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់

• reference_map.pdf និង zones_map.pdf (៣០០ dpi)។
• គម្រោង lab01.qgz (ផ្លូវ relative)។
• តារាងប្រៀបធៀប និងការឆ្លុះបញ្ចាំង។

ពិនិត្យលទ្ធផលដោយខ្លួនឯង

១. Kh_Province_Boundary មានខេត្ត និងរាជធានីប៉ុន្មាន?

២. វាល Zone_Sch មានតំបន់ប៉ុន្មាន?

៣. តំបន់ទន្លេសាប មានខេត្តប៉ុន្មាន?

៤. ស្រទាប់ Kh_Main_Roads_MPWT2014 មានវត្ថុប៉ុន្មាន?

៥. ខេត្ត ឬរាជធានីណាមានដង់ស៊ីតេប្រជាជន (Density) ខ្ពស់ជាងគេ?

ជម្រើសអនុវត្តជាមួយទិន្នន័យក្នុង ZIP

បើក schools.geojson និង roads.geojson ក្នុង assets/data/lab-01។ ប្រើ Categorized សម្រាប់ប្រភេទសាលា។ ដាក់ឈ្មោះស្រទាប់ដែលអ្នកអានយល់ ហើយបង្កើត Print Layout ពីរដែលមានអ្នកអានខុសគ្នា។

បើគ្មាន Cambodia.zip ពេញលេញ ប្រើទិន្នន័យសាកល្បងក្នុង កញ្ចប់អនុវត្ត offline។ តម្លៃសំយោគមានចម្លើយផ្សេងពីទិន្នន័យដើម៖ កុំប្រើវាដើម្បីឆ្លើយប្រអប់លេខថេរខាងលើ។ ត្រឡប់ទៅ មេរៀន 1 ដើម្បីធ្វើពិសោធន៍ និងសំណួរថ្មី។