មេរៀនទី១៤៖ ប្លង់ផែនទី និងឋានានុក្រមមើលឃើញ¶

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១៤ ក្នុងចំណោម ១៥

ផែនទីល្អអាចខូចដោយប្លង់មិនល្អ។ ប្លង់ផែនទី (Map layout) គឺជាការរៀបចំធាតុទាំងអស់លើទំព័រ៖ ចំណងជើង តួផែនទី សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី មាត្រដ្ឋាន ប្រភព និងផែនទីទីតាំង។

មេរៀននេះពន្យល់ក្បួនប្លង់ ការបង្កើតឋានានុក្រម ការជ្រើសទំហំ និងទិសក្រដាស និងការត្រៀមបោះពុម្ព ឬចេញផ្សាយអនឡាញ។

១៤.១. គោលបំណងសិក្សា¶

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

រាយធាតុប្លង់ និងតួនាទីនីមួយៗ។
អនុវត្តក្បួនប្លង់៖ ទំហំ ឋានានុក្រម តម្រឹម ចន្លោះ តុល្យភាព និងភាពសាមញ្ញ។
ជ្រើសទំហំ និងទិសក្រដាសតាមរូបរាងតំបន់សិក្សា។
រៀបចំប្លង់ក្នុង QGIS Print Layout និងនាំចេញត្រឹមត្រូវ។
វាយតម្លៃប្លង់ដោយប្រើបញ្ជីត្រួតពិនិត្យ។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶

ខ្លឹមសារមេរៀនទី១៖ ធាតុផែនទី។
ខ្លឹមសារមេរៀនទី៦ និងមេរៀនទី១៣។

១៤.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ផែនទីល្អ ប្លង់មិនល្អ¶

ក្រុមពីរធ្វើផែនទីដង់ស៊ីតេប្រជាជនដូចគ្នា ដោយប្រើទិន្នន័យ ថ្នាក់ និងពណ៌ដូចគ្នា។

ក្រុមទី១៖ ផែនទីកាន់កាប់ ៦០% នៃទំព័រ ធាតុតម្រឹមគ្នា ចន្លោះស្មើ។
ក្រុមទី២៖ ផែនទីទីតាំងនៅជ្រុងខាងលើឆ្វេង ធាតុប្រាំពីរដាក់ខ្ចាត់ខ្ចាយ អត្ថបទវែងនៅខាងក្រោម។

អ្នកអានទាំងអស់ចូលចិត្តផែនទីក្រុមទី១ ទោះមិនអាចពន្យល់ថាហេតុអ្វី។

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖

ក្បួនណាដែលធ្វើឱ្យប្លង់មួយមើលទៅរៀបរយ?
តើផែនទីគួរធំប៉ុណ្ណា ធៀបនឹងធាតុផ្សេង?
តើត្រូវជ្រើសទំហំ និងទិសក្រដាសយ៉ាងណា?

១៤.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶

១៤.៣.១. ធាតុប្លង់ និងតួនាទី¶

រូបទី១៤.១៖ ធាតុប្លង់ផែនទី និងក្បួនរចនាប្រាំមួយ។ ផែនទីជាធាតុសំខាន់បំផុត ដូច្នេះវាត្រូវកាន់កាប់ផ្ទៃធំបំផុត និងស្ថិតនៅកំពូលនៃឋានានុក្រមមើលឃើញ។

ធាតុ	តួនាទី	ចាំបាច់?
ចំណងជើង	ប្រធានបទ កន្លែង ពេលវេលា	✓ ស្ទើរជានិច្ច
តួផែនទី	ទិន្នន័យ	✓
សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី	អត្ថន័យនិមិត្តសញ្ញា	✓ លើកលែងសញ្ញាដែលច្បាស់ខ្លួនឯង
របារមាត្រដ្ឋាន	ចម្ងាយ	✓ លើកលែងផែនទីទូទៅខ្លាំង
សញ្ញាព្រួញទិស	ទិស	មិនចាំបាច់បើតម្រង់ខាងជើងធម្មតា
ផែនទីទីតាំង	បរិបទតំបន់	បើអ្នកអានមិនស្គាល់តំបន់
ប្រភព · CRS · អ្នកផលិត · ថ្ងៃ	ភាពអាចទុកចិត្ត	✓
ក្រាប ឬតារាងអម	ព័ត៌មានបន្ថែម	តាមតម្រូវការ

១៤.៣.២. ក្បួនប្លង់ប្រាំមួយ¶

ទំហំ៖ ផែនទីជាធាតុសំខាន់បំផុត គួរកាន់កាប់ ៥០ ដល់ ៧០% នៃផ្ទៃ។
ឋានានុក្រម៖ ចំណងជើង → ផែនទី → សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី → ធាតុបន្ទាប់បន្សំ → ប្រភព។
តម្រឹម (Alignment)៖ ធាតុតម្រឹមតាមក្រឡាដូចគ្នា។ គែមឆ្វេងរបស់ចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភព គួរស្ថិតលើខ្សែតែមួយ។
ចន្លោះ (Spacing)៖ ចន្លោះទំនេរស្មើគ្នា · គែមក្រដាសយ៉ាងតិច ១០ មម · ចន្លោះទំនេរមិនមែនជាកន្លែងខាតបង់។
តុល្យភាព (Balance)៖ ទម្ងន់មើលឃើញចែកស្មើ។ ធាតុធំ ឬដិត ទាញភ្នែកច្រើន។
ភាពសាមញ្ញ៖ ធាតុនីមួយៗត្រូវមានហេតុផល។ ពេលសង្ស័យ លុបចេញ។

ពិសោធន៍៖ ប្រៀបធៀបប្លង់

ប្ដូររវាងប្លង់បី ហើយអានកំណត់សម្គាល់។ បើកក្រឡាតម្រឹម ដើម្បីមើលការតម្រឹមធាតុ។

១៤.៣.៣. ទំហំ និងទិសក្រដាស¶

រូបរាងតំបន់	ទិសក្រដាសសមរម្យ
កម្ពុជាទាំងមូល (ទទឹង ៥៧៣ គម × កម្ពស់ ៤៨១ គម)	ផ្ដេក (Landscape) ឬការ៉េ
ខេត្តវែងបញ្ឈរ (ឧ. រតនគិរី–ស្ទឹងត្រែង)	បញ្ឈរ (Portrait)
តំបន់តូចដែលមានធាតុអមច្រើន	បញ្ឈរ ជាមួយសញ្ញាសម្គាល់ផែនទីខាងក្រោម

ទំហំធម្មតា៖ A4 (២១០ × ២៩៧ មម) សម្រាប់របាយការណ៍ · A3 សម្រាប់ជញ្ជាំង ឬបទបង្ហាញ · A0 សម្រាប់ផ្ទាំងបង្ហាញ (poster)។

សម្រាប់ផ្ទាំងបង្ហាញវិទ្យាសាស្ត្រ ត្រូវចាំថាអ្នកអានឈរឆ្ងាយ ១ ម៉ែត្រ ដូច្នេះអក្សរអប្បបរមាប្រហែល ២០ pt និងផែនទីធំ។

១៤.៣.៤. Print Layout ក្នុង QGIS¶

មុខងារ	ប្រើសម្រាប់
Add Map · Lock layers	ប្រអប់ផែនទី និងការរក្សាស្រទាប់ (លំហាត់ទី១)
Item Properties → Scale	មាត្រដ្ឋានពិតប្រាកដ
Align tools · Snap to grid	ការតម្រឹមធាតុ
Add Legend → Filter legend by map content	សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីបង្ហាញតែស្រទាប់ដែលឃើញ
Atlas	បង្កើតផែនទីច្រើនស្វ័យប្រវត្តិ (មួយសន្លឹកក្នុងមួយខេត្ត) មើល §១៤.៣.៦
Export as PDF / Image / SVG	ការនាំចេញ

ការនាំចេញ៖ PDF ៣០០ dpi សម្រាប់បោះពុម្ព · PNG ១៥០ ទៅ ២០០ dpi សម្រាប់អេក្រង់ និងឯកសារ Word · SVG សម្រាប់កែក្នុងកម្មវិធីរចនា។ ត្រូវធីក Export RDF metadata និងពិនិត្យថាអក្សរខ្មែរបង្ហាញត្រឹមត្រូវក្នុង PDF។

១៤.៣.៥. បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្លង់¶

មុនបញ្ចប់ផែនទី ត្រួតពិនិត្យ៖

ចំណងជើងប្រាប់ អ្វី កន្លែងណា ពេលណា។
សញ្ញាសម្គាល់ផែនទីពន្យល់និមិត្តសញ្ញាទាំងអស់ រួមទាំង «គ្មានទិន្នន័យ»។
របារមាត្រដ្ឋានមានលេខមូល និងឯកតា។
ប្រភព ឆ្នាំទិន្នន័យ CRS អ្នកផលិត និងថ្ងៃ។
ធាតុតម្រឹម និងចន្លោះស្មើ។
អក្សរអានបាននៅទំហំពិត (បោះពុម្ពគំរូ)។
ពណ៌អានបានពេលសខ្មៅ និងសម្រាប់អ្នកខ្វះពណ៌ (មេរៀនទី៨)។
គ្មានធាតុណាដែលអ្នកមិនអាចពន្យល់ហេតុផល។

១៤.៣.៦. Atlas៖ ប្លង់តែមួយ ផែនទីច្រើនសន្លឹក¶

ពេលត្រូវការផែនទីដូចគ្នាសម្រាប់ខេត្តទាំង ២៥ ឬឃុំទាំងអស់ក្នុងខេត្តមួយ មិនគួររចនាប្លង់ ២៥ ដងទេ។ Atlas ក្នុង QGIS Print Layout ប្រើប្លង់តែមួយ ហើយបង្កើត មួយទំព័រសម្រាប់មួយលក្ខណៈ (feature) នៃស្រទាប់មួយ ដែលហៅថា ស្រទាប់គ្រប (coverage layer)។ ផែនទីក្នុងប្លង់ផ្លាស់ទីទៅលក្ខណៈនីមួយៗ ហើយអត្ថបទដែលសរសេរដោយ expression ប្ដូរតាម។

ធាតុ	ការកំណត់ក្នុង QGIS	ឧទាហរណ៍
ស្រទាប់គ្រប	Atlas → Atlas Settings → Coverage layer	`Kh_Province_Boundary`
ឈ្មោះទំព័រ និងតម្រៀប	Page name · Sort by · Filter with	`Name_KH` · តម្រៀបតាម `POP2017`
ផែនទីតាម atlas	Item Properties → Controlled by atlas	Margin ១០% · Predefined · Fixed
អត្ថបទប្ដូរតាមទំព័រ	Label → Insert expression	`concat('ខេត្ត', attribute(@atlas_feature, 'Name_KH'))`
លេខទំព័រ	expression	`concat(@atlas_featurenumber, '/', @atlas_totalfeatures)`
បន្លិចលក្ខណៈបច្ចុប្បន្ន	Rule-based symbology	`$id = @atlas_featureid`
ផែនទីទីតាំង	Map 2 → Overview (ប្រអប់ផែនទីធំ)	ខេត្តបច្ចុប្បន្នពណ៌ក្រហម
ឈ្មោះឯកសារនាំចេញ	Output filename expression	`concat('ខេត្ត_', @atlas_pagename)`

ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាសំខាន់បំផុត គឺមាត្រដ្ឋាន៖

Margin around feature៖ ខេត្តនីមួយៗពេញប្រអប់ ប៉ុន្តែមាត្រដ្ឋានប្ដូររាល់ទំព័រ (ភ្នំពេញប្រហែល ១:២០០ ០០០ និងមណ្ឌលគិរីប្រហែល ១:១ ០០០ ០០០)។ អ្នកអានងាយយល់ច្រឡំថាខេត្តតូចធំដូចខេត្តធំ (មេរៀនទី៤)។
Predefined scale៖ QGIS ជ្រើសមាត្រដ្ឋានមូលពីបញ្ជី ដែលតូចជាងគេ តែនៅតែឱ្យលក្ខណៈចូលពេញ។ ខេត្តដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែល បានមាត្រដ្ឋានដូចគ្នា។
Fixed scale៖ មាត្រដ្ឋានដូចគ្នាគ្រប់ទំព័រ ដូច្នេះប្រៀបធៀបទំហំបាន ប៉ុន្តែខេត្តតូចស្ទើរមើលមិនឃើញ។ សមស្របសម្រាប់ ផែនទីស៊េរី (map series) ដូចផែនទីទីសណ្ឋានដែលកាត់ជាសន្លឹកស្មើគ្នា (មេរៀនទី៥)៖ ប្រើក្រឡាពី Vector → Research Tools → Create Grid ជាស្រទាប់គ្រប។

ទោះជ្រើសរបៀបណា ទំព័រនីមួយៗត្រូវមាន របារមាត្រដ្ឋាន និង ផែនទីទីតាំង ដើម្បីឱ្យអ្នកអានដឹងថាកំពុងមើលកន្លែងណា និងធំប៉ុនណា។

រូបទី១៤.២៖ បីទំព័រពី atlas តែមួយ (Margin ១០%)៖ ភ្នំពេញ កំពង់ឆ្នាំង និងមណ្ឌលគិរី។ ប្លង់ ចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ និងផែនទីទីតាំង ដូចគ្នា ប៉ុន្តែមាត្រដ្ឋានខុសគ្នាប្រហែល ៥ ដង (១:២០៤ ០០០ ១:៦៦៩ ០០០ និង ១:១ ០៥៩ ០០០)។

សាកល្បង

ចុច ▶ Preview Atlas ក្នុងរបៀប Margin ១០% ហើយមើលលេខមាត្រដ្ឋាន។ ខេត្តណាមានមាត្រដ្ឋានធំបំផុត និងតូចបំផុត?
ប្ដូរទៅ Fixed ១:២ ៥០០ ០០០ ហើយមើលភ្នំពេញ និងកែប។ តើផែនទីនៅតែមានប្រយោជន៍ទេ?
តម្រៀបតាមប្រជាជន៖ ពេលណាលំដាប់ទំព័របែបនេះប្រសើរជាងលំដាប់ឈ្មោះ?

១៤.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ប្លង់ A4 សម្រាប់ផែនទីដង់ស៊ីតេ¶

ផែនទីដង់ស៊ីតេប្រជាជនកម្ពុជា ២០១៧ សម្រាប់របាយការណ៍ A4។

ជំហានទី១៖ ជ្រើសទិស¶

កម្ពុជាទទឹង ៥៧៣ គម និងកម្ពស់ ៤៨១ គម ពោលគឺស្ទើរការ៉េ។ A4 បញ្ឈរផ្ដល់កន្លែងសម្រាប់សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភពនៅខាងក្រោម ដូច្នេះជ្រើស បញ្ឈរ។

ជំហានទី២៖ កំណត់ផ្ទៃផែនទី¶

ផែនទីកាន់កាប់ ១៨០ × ១៦០ មម ប្រហែល ៥៥% នៃផ្ទៃ A4 (២១០ × ២៩៧ មម) ដែលនៅសល់សម្រាប់ចំណងជើង និងធាតុអម។

ជំហានទី៣៖ រៀបចំធាតុ¶

ចំណងជើងនៅខាងលើ តម្រឹមឆ្វេង · សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី មាត្រដ្ឋាន និងផែនទីទីតាំង ជាជួរតែមួយខាងក្រោមផែនទី · ប្រភពនៅជួរក្រោមគេ អក្សរ ៧ pt។

ជំហានទី៤៖ តម្រឹម និងចន្លោះ¶

បើក Snap to grid ១ មម។ គែមឆ្វេងនៃធាតុទាំងអស់ត្រឹម ២០ មម ពីគែមក្រដាស។ ចន្លោះរវាងផែនទី និងជួរធាតុអម ៦ មម។

ជំហានទី៥៖ ពិនិត្យ និងនាំចេញ¶

បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្រាំបីខាងលើ រួចនាំចេញ PDF ៣០០ dpi និងបោះពុម្ពគំរូមួយសន្លឹក។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶

«ប្លង់ដែលមានផែនទីធំ ធាតុតម្រឹមតាមក្រឡា និងចន្លោះស្មើ ធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់សារភ្លាមៗ ទោះពួកគេមិនកត់សម្គាល់ការរចនាក៏ដោយ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

ប្លង់ល្អមិនកែបញ្ហាទិន្នន័យ ឬការចាត់ថ្នាក់ខុសបានទេ។ ផែនទីស្អាតដែលបង្ហាញចំនួនដុលក្នុង Choropleth នៅតែបំភាន់។

សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ប្លង់ជួយអ្នកអានធ្វើដំណើរតាមព័ត៌មាន¶

រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី

ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។

បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ¶

ផែនទីប្រធានបទល្អ ប៉ុន្តែ Legend ធំជាងផែនទី ហើយប្រភពលាក់ទៅជ្រុង។ អ្នកអានត្រូវរកព័ត៌មានច្រើនកន្លែង មុនយល់សារ។

ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ¶

ចាប់ផ្ដើមពីប្រអប់ផែនទីធំបំផុត រួចកំណត់កន្លែងសម្រាប់ចំណងជើង Legend ប្រភព និងធាតុជំនួយ។ ប្រើគែមតម្រឹម និងចន្លោះទំនេរដើម្បីបង្កើតក្រុមព័ត៌មាន។ ចន្លោះទំនេរមានតួនាទី ប៉ុន្តែមិនគួរធ្វើឱ្យផែនទីតូចរហូតមិនអានបាន។

Map frame នីមួយៗអាចមាន extent និង scale ខុសគ្នា។ Scale bar ត្រូវភ្ជាប់ទៅ frame ត្រឹមត្រូវ។ Inset គួរឆ្លើយថាទីតាំងនៅឯណា ឬបង្ហាញតំបន់តូចលម្អិត។ កុំសន្មតថាព្រួញទិស និងរបារមាត្រដ្ឋានមួយអនុវត្តចំពោះគ្រប់ frame។

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់¶

បញ្ហា / Before — ធាតុមិនតម្រឹម គ្របផែនទី និងបង្កើតចំណុចផ្ដោតប្រកួតគ្នា។

កែលម្អ / After — ផែនទីលេចធ្លោ ធាតុតម្រឹម និងប្រភពអានបាន។

រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។ ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។

គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង¶

A4 បញ្ឈរមាន 210×297 មម។ ដក margin 10 មមគ្រប់ជ្រុង សល់ 190×277 មម។ បើទុក 25 មមសម្រាប់ចំណងជើង និង 45 មមសម្រាប់ Legend/ប្រភព សល់កម្ពស់ 207 មមសម្រាប់ផែនទី និងចន្លោះ។ នេះជាចំណុចចាប់ផ្ដើមរចនា មិនមែនច្បាប់ថេរសម្រាប់គ្រប់ផែនទីទេ។

ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ¶

ប្ដូរ good/clutter ក្នុង layout ដើម ហើយកត់ធាតុដែលទាញភ្នែកមុន។
ក្នុង layout studio អូសចំណងជើង Legend និងប្រភពទៅតំបន់សមស្រប។
ប្រើព្រួញក្ដារចុចកែតម្រឹម ហើយពិនិត្យការជាន់ជាមួយប្រអប់ផែនទី។

សាកល្បង	ការព្យាករណ៍មុនចុច	អ្វីដែលឃើញ	មូលហេតុ
លក្ខខណ្ឌដើម	សរសេរការរំពឹង	កត់តម្លៃ/លំនាំ	ភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត
ប្ដូរអថេរមួយ	ព្យាករណ៍ម្ដងទៀត	ប្រៀបធៀបនឹងដើម	ពន្យល់ដោយភស្តុតាង

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS¶

បញ្ហាប្រឈម៖ រចនាប្លង់ A4 និងទូរស័ព្ទសម្រាប់ផែនទីដូចគ្នា។ កត់ធាតុដែលត្រូវផ្លាស់ទី ឬបំបែកជាតារាង ដើម្បីកុំឱ្យអក្សរតូចពេក។

QGIS៖ Print Layout៖ បន្ថែម Map, Legend, Scale Bar និង Label។ ប្រើ Align/Distribute និង guides។ Lock layers/styles សម្រាប់ inset បើចាំបាច់។ បន្ទាប់ពី Export ពិនិត្យថា Legend មិនមានស្រទាប់លាក់ដែលមិនទាក់ទង។

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។ ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 14 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។

សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង¶

1. A4 ទទឹង 210 មម ដក margin 10 មមពីរខាង សល់? 200 190 180

មើលហេតុផល / Explanation

190 — 210−20=190 មម។

2. Scale bar ត្រូវភ្ជាប់ទៅ? ចំណងជើង Legend Map frame ដែលវាតំណាង

មើលហេតុផល / Explanation

Map frame ដែលវាតំណាង — មាត្រដ្ឋានអាស្រ័យលើ frame នោះ។

3. គួរពិនិត្យអ្វីក្រោយ Export? ការអានទំហំពិត និង Legend តែឈ្មោះឯកសារ តែចំនួនពណ៌

មើលហេតុផល / Explanation

ការអានទំហំពិត និង Legend — ការមើលនៅ editor មិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់លទ្ធផលចុងក្រោយ។

សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស? ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។

១៤.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១៤។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

១៤.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶

១. «ចន្លោះទំនេរជាកន្លែងខាតបង់» ចន្លោះទំនេរបង្កើតភាពរៀបរយ និងឱ្យភ្នែកសម្រាក។

២. «ផែនទីត្រូវបំពេញទំព័រទាំងមូល» ផែនទីត្រូវការគែម និងកន្លែងសម្រាប់ធាតុអម។

៣. «សញ្ញាព្រួញទិសចាំបាច់ជានិច្ច» បើផែនទីតម្រង់ខាងជើងធម្មតា វាមិនចាំបាច់ទេ។

៤. «អក្សរតូចធ្វើឱ្យប្លង់មើលទៅជាក់លាក់» អក្សរដែលអានមិនបាន គ្មានតម្លៃទេ។ សាកល្បងទំហំពិត។

៥. «ការនាំចេញ PNG ១០០ dpi គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បោះពុម្ព» ការបោះពុម្ពត្រូវការ ៣០០ dpi។ ១០០ dpi មើលទៅព្រិលលើក្រដាស។

៦. «ទំព័រ atlas ទាំងអស់ប្រៀបធៀបគ្នាបាន ព្រោះប្លង់ដូចគ្នា» ក្នុងរបៀប Margin មាត្រដ្ឋានប្ដូររាល់ទំព័រ។ ប្រើ Fixed ឬ Predefined scale ពេលអ្នកអានត្រូវប្រៀបធៀបទំហំ ហើយដាក់របារមាត្រដ្ឋានគ្រប់ទំព័រ។

១៤.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶

ប្លង់រៀបចំធាតុទាំងអស់លើទំព័រ។ ក្បួនប្រាំមួយគឺ ទំហំ ឋានានុក្រម តម្រឹម ចន្លោះ តុល្យភាព និងភាពសាមញ្ញ។ ផែនទីគួរកាន់កាប់ ៥០ ដល់ ៧០% នៃផ្ទៃ។

ទិសក្រដាសជ្រើសតាមរូបរាងតំបន់។ QGIS Print Layout ផ្ដល់ឧបករណ៍តម្រឹម Atlas និងការនាំចេញ ដែល PDF ៣០០ dpi ជាស្តង់ដារសម្រាប់បោះពុម្ព។ បញ្ជីត្រួតពិនិត្យប្រាំបីជួយកុំឱ្យភ្លេចធាតុសំខាន់។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

អ្នកអានមិនកត់សម្គាល់ប្លង់ល្អទេ ព្រោះវាធ្វើឱ្យគេផ្ដោតលើផែនទី។ ពួកគេកត់សម្គាល់តែប្លង់មិនល្អ។

១៤.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
ប្លង់ផែនទី	Map layout	ការរៀបចំធាតុលើទំព័រ
ឋានានុក្រមមើលឃើញ	Visual hierarchy	លំដាប់ដែលភ្នែកមើល
តម្រឹម	Alignment	ការតម្រង់ធាតុតាមខ្សែ
ចន្លោះទំនេរ	White space	កន្លែងទំនេរដែលមានគោលបំណង
តុល្យភាព	Balance	ការចែកទម្ងន់មើលឃើញ
Atlas	Atlas	បង្កើតផែនទីច្រើនស្វ័យប្រវត្តិ
ស្រទាប់គ្រប	Coverage layer	ស្រទាប់ដែលកំណត់ទំព័រ atlas
ផែនទីស៊េរី	Map series	សន្លឹកផែនទីមាត្រដ្ឋានដូចគ្នាតាមក្រឡា
ភាពច្បាស់បោះពុម្ព	Print resolution	dpi សម្រាប់បោះពុម្ព

១៤.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶

ក. សំណួរយល់ដឹង¶

រាយធាតុប្លង់ប្រាំពីរ និងតួនាទីនីមួយៗ។
ក្បួនប្លង់ប្រាំមួយមានអ្វីខ្លះ?
ផែនទីគួរកាន់កាប់ផ្ទៃប៉ុន្មានភាគរយ?
ពេលណាដែលសញ្ញាព្រួញទិសមិនចាំបាច់?
dpi ប៉ុន្មានសម្រាប់បោះពុម្ព និងសម្រាប់អេក្រង់?

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶

ជ្រើសទិសក្រដាសសម្រាប់ផែនទីខេត្តស្ទឹងត្រែង (វែងបញ្ឈរ) និងសម្រាប់ផែនទីតំបន់ទន្លេសាប (វែងផ្ដេក)។ ពន្យល់។
ផែនទីមួយមានធាតុប្រាំបួន ហើយផែនទីកាន់កាប់ ៣០% នៃទំព័រ។ ស្នើការកែបី។
រៀបរាប់ជំហានក្នុង QGIS ដើម្បីតម្រឹមចំណងជើង សញ្ញាសម្គាល់ផែនទី និងប្រភពតាមខ្សែតែមួយ។
អ្នកត្រូវធ្វើផែនទី ២៥ សន្លឹក មួយសន្លឹកក្នុងមួយខេត្ត។ តើប្រើមុខងារអ្វី?
សរសេរបញ្ជីត្រួតពិនិត្យខ្លី (៦ ចំណុច) សម្រាប់ក្រុមការងាររបស់អ្នក មុនផ្ញើផែនទីទៅបោះពុម្ព។

គ. កិច្ចការខ្លី¶

យកផែនទីមួយដែលអ្នកបានធ្វើរួច ហើយរៀបចំប្លង់ឡើងវិញពីរបែប៖ A4 បញ្ឈរសម្រាប់របាយការណ៍ និង A3 ផ្ដេកសម្រាប់បទបង្ហាញ។ ពិពណ៌នាការសម្រេចចិត្តដែលខុសគ្នារវាងទាំងពីរ (ទំហំអក្សរ ចំនួនស្លាក ទំហំសញ្ញាសម្គាល់ផែនទី)។

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ប្លង់ពីរ	១៥ នាទី
ធាតុប្លង់	២៥ នាទី
ក្បួនប្លង់ និងពិសោធន៍	៤៥ នាទី
ទំហំ និងទិសក្រដាស	២០ នាទី
Print Layout និងការនាំចេញ	៣០ នាទី
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យ និងឧទាហរណ៍	៤០ នាទី
សង្ខេប និងណែនាំលំហាត់	៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶

ផែនទីរបស់យើងស្អាត និងអានបានហើយ។ សំណួរចុងក្រោយគឺ៖ តើវាស្មោះត្រង់ឬទេ ហើយត្រូវចេញផ្សាយយ៉ាងណា? ចូរបញ្ចប់ដោយសួរ៖

«ផែនទីពីរពីទិន្នន័យតែមួយ អាចប្រាប់រឿងផ្ទុយគ្នាបានទេ?»

សំណួរនេះនាំទៅ មេរៀនទី១៥៖ ការធ្វើឱ្យទូទៅ សីលធម៌ផែនទី និងការចេញផ្សាយ។

⬅️ មេរៀនទី១៣ · ➡️ មេរៀនទី១៥