មេរៀនទី១៥៖ ការធ្វើឱ្យទូទៅ សីលធម៌ផែនទី និងការចេញផ្សាយ¶

ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មឌីជីថល

មើល Google Earth/Maps សម្រាប់ digitizing និង georeferencing និង Total Station ទៅ QGIS សម្រាប់ provenance និង QC ពីឧបករណ៍ដល់ផែនទី។

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១៥ ក្នុងចំណោម ១៥

ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

មេរៀនចុងក្រោយនេះភ្ជាប់គ្រប់អ្វីៗចូលគ្នា។ វានិយាយអំពី ការធ្វើឱ្យទូទៅ ដែលជាការសម្រេចចិត្តថាអ្វីត្រូវបង្ហាញនៅមាត្រដ្ឋាននីមួយៗ សីលធម៌ផែនទី ដែលជាការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកអាន និង ការចេញផ្សាយ ទាំងបោះពុម្ព និងអនឡាញ។

មេរៀននេះក៏ណែនាំ គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ផងដែរ។

១៥.១. គោលបំណងសិក្សា¶

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

ពន្យល់ប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅ និងទំនាក់ទំនងជាមួយមាត្រដ្ឋាន។
កំណត់វិធីដែលផែនទីអាចបំភាន់ ទោះទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ។
អនុវត្តបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ មុនចេញផ្សាយ។
ជ្រើសទម្រង់ចេញផ្សាយ និងកំណត់អាជ្ញាបណ្ណ ព្រមទាំងការដកស្រង់ប្រភព។
រៀបចំសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន¶

ខ្លឹមសារមេរៀនទី១ ដល់ទី១៤។

១៥.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ ផែនទីដដែល រឿងផ្ទុយគ្នា¶

មុនបោះឆ្នោតក្នុងតំបន់មួយ ក្រុមពីរបោះពុម្ពផែនទី «ការទទួលបានទឹកស្អាត» ដោយប្រើទិន្នន័យជំរឿនតែមួយ។

ក្រុមទី១ ប្រើព្រំថ្នាក់ ៤០ · ៦០ · ៨០% ហើយពណ៌ក្រហមចាប់ពី ៨០% ចុះក្រោម។ ផែនទីមើលទៅក្រហមស្ទើរទាំងស្រុង៖ «វិបត្តិទឹក»។
ក្រុមទី២ ប្រើព្រំ ២០ · ៤០ · ៦០% ហើយពណ៌បៃតងចាប់ពី ៦០% ឡើងទៅ។ ផែនទីមើលទៅបៃតងស្ទើរទាំងស្រុង៖ «ការអភិវឌ្ឍជោគជ័យ»។

លេខមិនត្រូវបានកែទេ។ ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាទើបធ្វើឱ្យរឿងផ្ទុយគ្នា។

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖

ការសម្រេចចិត្តណាខ្លះដែលអាចបំភាន់អ្នកអាន?
តើអ្វីជាបន្ទាត់រវាងការរចនា និងការបំភាន់?
តើត្រូវប្រាប់អ្វីខ្លះពេលចេញផ្សាយ?

១៥.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល¶

១៥.៣.១. ការធ្វើឱ្យទូទៅ¶

ការធ្វើឱ្យទូទៅ (Generalisation) គឺជាការកែទិន្នន័យឱ្យសមនឹងមាត្រដ្ឋាន និងគោលបំណង។ វាមិនមែនជាការបាត់បង់គុណភាពទេ បើធ្វើដោយមានក្បួន។

រូបទី១៥.១៖ ប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅប្រាំមួយ។ ការធ្វើឱ្យទូទៅមិនមែនត្រឹមតែការលុបចំណុចទេ វាជាការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាពេញលេញ។

ពិសោធន៍៖ មាត្រដ្ឋាន និងការធ្វើឱ្យទូទៅ

ប្ដូរមាត្រដ្ឋាន ហើយសង្កេតទាំងចំណុចកំពូលដែលនៅសល់ ទាំងបញ្ជីស្រទាប់ដែលគួរបង្ហាញ។

ក្បួន Radical Law (Töpfer) ប្រាប់ថាចំនួនវត្ថុដែលគួររក្សា ថយតាមឫសការ៉េនៃសមាមាត្រមាត្រដ្ឋាន។ ឧទាហរណ៍ ពេលប្ដូរពី ១:៥០ ០០០ ទៅ ១:២០០ ០០០ (តូចជាង ៤ ដង) ចំនួនវត្ថុគួរថយប្រហែលពាក់កណ្ដាល។

ការធ្វើឱ្យទូទៅ និងភាពត្រឹមត្រូវ

ការធ្វើឱ្យខ្សែសាមញ្ញ ប្ដូរប្រវែង និងផ្ទៃ។ បើផែនទីនឹងត្រូវប្រើសម្រាប់វាស់ ត្រូវរក្សាទិន្នន័យដើមសម្រាប់ការគណនា ហើយប្រើកំណែទូទៅសម្រាប់បង្ហាញតែប៉ុណ្ណោះ។

១៥.៣.២. របៀបដែលផែនទីអាចបំភាន់¶

រូបទី១៥.២៖ ផែនទីពីរពីទិន្នន័យតែមួយ។ ការជ្រើសព្រំថ្នាក់អាចប្ដូរសារយ៉ាងខ្លាំង ដោយមិនកែលេខសោះ។

ការសម្រេចចិត្ត	របៀបបំភាន់
ព្រំថ្នាក់	ជ្រើសដើម្បីបង្កើតរឿង (មេរៀនទី៧)
ចំនួនដុល ជំនួសអត្រា	តំបន់ធំមើលទៅសំខាន់ (មេរៀនទី៩)
ឯកតាផ្ទៃ	ជ្រើសកម្រិតដែលផ្ដល់លទ្ធផលដែលចង់បាន (MAUP)
ពណ៌	ក្រហម = គ្រោះថ្នាក់ ដាក់លើអ្វីដែលមិនគ្រោះថ្នាក់
មាត្រដ្ឋានសញ្ញា	កាំសមាមាត្រនឹងតម្លៃ (មេរៀនទី១០)
ការកាត់តំបន់	កាត់ចេញតំបន់ដែលផ្ទុយនឹងរឿង
ចំណោល	ជ្រើសចំណោលដែលធ្វើឱ្យតំបន់មួយធំ (មេរៀនទី៣)
ការលាក់ប្រភព	អ្នកអានមិនអាចផ្ទៀងផ្ទាត់

បន្ទាត់រវាងការរចនា និងការបំភាន់៖ ការរចនាជួយអ្នកអានឱ្យឃើញអ្វីដែលមានក្នុងទិន្នន័យ។ ការបំភាន់ធ្វើឱ្យគេឃើញអ្វីដែលមិនមាន។

១៥.៣.៣. បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌¶

មុនចេញផ្សាយ សួរ៖

តើសារនៃផែនទី ត្រូវនឹងអ្វីដែលទិន្នន័យបង្ហាញឬទេ?
តើខ្ញុំបានប្រាប់វិធីចាត់ថ្នាក់ ប្រភព ឆ្នាំ និង CRS ឬទេ?
តើខ្ញុំបានធ្វើឱ្យស្តង់ដារ (អត្រា ដង់ស៊ីតេ) ពេលចាំបាច់ឬទេ?
តើផែនទីបង្ហាញភាពមិនច្បាស់ និងទិន្នន័យខ្វះខាតឬទេ?
តើខ្ញុំបានពិចារណាថាអ្នកណាទទួលផលប្រយោជន៍ និងអ្នកណាអាចរងគ្រោះឬទេ?
តើផែនទីនេះប៉ះពាល់ឯកជនភាព ឬសុវត្ថិភាពមនុស្សឬទេ?
តើអ្នកអានដែលមិនស្គាល់តំបន់ អាចយល់ខុសយ៉ាងណា?

ឯកជនភាព៖ ទិន្នន័យអំពីបុគ្គល (អ្នកជំងឺ គ្រួសារក្រីក្រ) មិនគួរធ្វើផែនទីជាចំណុចទេ។ ត្រូវសរុបតាមឃុំ ឬធ្វើឱ្យទីតាំងព្រិល។ ចំណុចមួយលើផែនទី អាចជាផ្ទះជាក់លាក់មួយ។

១៥.៣.៤. ការចេញផ្សាយ¶

ទម្រង់	ប្រើសម្រាប់	កំណត់សម្គាល់
PDF ៣០០ dpi	របាយការណ៍ បោះពុម្ព	អក្សរនៅតែជាអក្សរ (វ៉ិចទ័រ)
PNG ១៥០ ទៅ ២០០ dpi	ឯកសារ Word · បទបង្ហាញ · បណ្ដាញសង្គម	ពិនិត្យទំហំ និងភាពច្បាស់
SVG	កែក្នុងកម្មវិធីរចនា	អាចកែធាតុនីមួយៗ
ផែនទីអន្តរកម្ម (qgis2web · Leaflet)	អនឡាញ	អ្នកអានបើកបិទស្រទាប់បាន · ត្រូវពិនិត្យអាជ្ញាបណ្ណទិន្នន័យ
ទិន្នន័យ (GeoPackage · GeoJSON)	ឱ្យអ្នកផ្សេងប្រើបន្ត	ត្រូវមានមេតាទិន្នន័យ

អាជ្ញាបណ្ណ និងការដកស្រង់៖ សរសេរប្រភពទិន្នន័យក្រោមផែនទីជានិច្ច។ ផែនទីមូលដ្ឋានពី OpenStreetMap ត្រូវដកស្រង់ «© អ្នករួមចំណែក OpenStreetMap»។ បើអ្នកចង់ឱ្យអ្នកផ្សេងប្រើផែនទីរបស់អ្នក ជ្រើសអាជ្ញាបណ្ណច្បាស់លាស់ ដូចជា CC BY ឬ CC BY-SA។

១៥.៣.៥. គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ¶

គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ គឺជាការផលិត ផែនទីប្រធានបទពេញលេញ មួយ ឬពីរ ជាមួយរបាយការណ៍ខ្លី។

ផ្នែក	ខ្លឹមសារ
សំណួរ	សំណួរផែនទីវិទ្យាច្បាស់ អំពីតំបន់ជាក់លាក់
ទិន្នន័យ	ប្រភព ឆ្នាំ CRS ការធ្វើឱ្យស្តង់ដារ
ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យា	ចំណោល មាត្រដ្ឋាន ការចាត់ថ្នាក់ ពណ៌ និមិត្តសញ្ញា ស្លាក ប្លង់
ផលិតផល	ផែនទី A3 (PDF ៣០០ dpi) និងកំណែ A4 សម្រាប់របាយការណ៍
របាយការណ៍	២ ទៅ ៣ ទំព័រ៖ ហេតុផលនៃការសម្រេចចិត្ត និងដែនកំណត់

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវាយតម្លៃ ១០០ ពិន្ទុ៖

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ	ពិន្ទុ
សំណួរ និងភាពសមស្របនៃប្រភេទផែនទី	១៥
ទិន្នន័យ ការធ្វើឱ្យស្តង់ដារ និងការចាត់ថ្នាក់	២០
និមិត្តសញ្ញា និងពណ៌	២០
ស្លាក និងប្លង់	២០
ភាពស្មោះត្រង់ ប្រភព និងដែនកំណត់	១៥
របាយការណ៍ និងការបង្ហាញ	១០
សរុប	១០០

លម្អិតពេញលេញ និងកាលវិភាគ មាននៅក្នុង លំហាត់ទី១៥។

១៥.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ពិនិត្យផែនទីទឹកស្អាតឡើងវិញ¶

យើងវិភាគផែនទីទាំងពីរក្នុងស្ថានភាពបើកមេរៀន ដោយប្រើបញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌។

ជំហានទី១៖ ពិនិត្យទិន្នន័យ¶

ទិន្នន័យដូចគ្នា៖ ភាគរយគ្រួសារដែលមានទឹកស្អាត។ គ្មានការកែលេខទេ។

ជំហានទី២៖ ពិនិត្យព្រំថ្នាក់¶

ក្រុមទី១ ប្រើព្រំដែលដាក់ ៧៩% ក្នុងថ្នាក់ «ទាប» ឯក្រុមទី២ ដាក់ ៦១% ក្នុងថ្នាក់ «ខ្ពស់»។ ទាំងពីរជាជម្រើសដែលអាចការពារបាន ប៉ុន្តែគ្មានក្រុមណាប្រាប់វិធីចាត់ថ្នាក់ទេ។

ជំហានទី៣៖ ពិនិត្យពណ៌¶

ក្រហម និងបៃតងផ្ទុកអត្ថន័យ «អាក្រក់» និង «ល្អ» ដែលពង្រឹងរឿងរបស់ក្រុមនីមួយៗ។ ឈុតតគ្នាអព្យាក្រឹតជាង។

ជំហានទី៤៖ ការកែដែលស្មោះត្រង់¶

ប្រើព្រំមូល (២៥ · ៥០ · ៧៥%) · ឈុតតគ្នាពណ៌តែមួយ · បន្ថែមក្រាបចែកចាយតូច · សរសេរវិធីចាត់ថ្នាក់ ប្រភព និងឆ្នាំ · បន្ថែមចំណាំអំពីឃុំដែលមានគ្រួសារតិច។

ជំហានទី៥៖ ការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយ¶

បង្ហាញផែនទីតែមួយ ជាមួយតារាងតម្លៃ ឬក្រាប ដើម្បីឱ្យអ្នកអានពិនិត្យលេខដោយខ្លួនឯង។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប¶

«ផែនទីទាំងពីរប្រើទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែការជ្រើសព្រំថ្នាក់ និងពណ៌បង្កើតសារផ្ទុយគ្នា។ ការប្រាប់វិធីចាត់ថ្នាក់ ការប្រើព្រំមូល និងឈុតតគ្នាអព្យាក្រឹត ធ្វើឱ្យផែនទីស្មោះត្រង់ជាង។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

យើងមិនអាចនិយាយថាក្រុមណាមួយបានកុហកទេ។ ការសម្រេចចិត្តទាំងពីរស្ថិតក្នុងវិសាលភាពនៃការអនុវត្តធម្មតា។ អ្វីដែលខ្វះគឺ តម្លាភាព៖ ការប្រាប់អ្នកអានពីវិធីសម្រេចចិត្ត។

សិក្ខាសាលារូបភាព៖ ចេញផ្សាយផែនទីដែលអាចពិនិត្យបាន¶

រៀនដោយសាកល្បង · 35–45 នាទី

ផ្នែកនេះប្រើជំនួសពេលពិភាក្សា និងសកម្មភាពក្នុងម៉ោង 180 នាទី មិនមែនបន្ថែមលើម៉ោងទាំងអស់ទេ។ លេខដែលសរសេរថា «សន្មត» និងរូបប្រៀបធៀបថ្មីជាគំរូបង្រៀន មិនមែនស្ថិតិផ្លូវការ ឬផែនទីសម្រាប់នាវាចរណ៍ទេ។

បញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ¶

ផែនទីត្រូវបង្ហាញលើទូរស័ព្ទដែលគ្មានអ៊ីនធឺណិត និងមានទិន្នន័យឆ្នាំចាស់។ តើអ្នកអាននៅអាចយល់ថាទិន្នន័យណាមាន និងអ្វីដែលមិនទាន់ដឹងឬ?

ពន្យល់ឱ្យឃើញមូលហេតុ¶

Generalization ត្រូវរក្សាលក្ខណៈសំខាន់តាមគោលបំណង។ Simplification កាត់ vertices ខណៈ selection ជ្រើសវត្ថុ និង aggregation រួមវត្ថុ។ បើធ្វើព្រំរួមរបស់ពហុកោណពីរដោយឡែក អាចបង្កើតចន្លោះ ឬត្រួតគ្នា។ ត្រូវពិនិត្យឋានលេខា (topology) និងការរក្សាខ្សែទឹក ផ្លូវ និងទំនាក់ទំនងសំខាន់ៗ។

គុណភាពទិន្នន័យមានទីតាំង គុណលក្ខណៈ ភាពពេញលេញ ពេលវេលា និងប្រភពដើម។ Web map ត្រូវមានការគ្រប់គ្រង layer, zoom, popup និងតារាងជំនួសសម្រាប់អ្នកប្រើក្ដារចុច។ ការបាត់អ៊ីនធឺណិតមិនគួរធ្វើឱ្យទំព័រទទេទេ។ កុំចេញផ្សាយទីតាំងបុគ្គលដែលងាយរងគ្រោះ ដោយគ្មានមូលហេតុ និងការអនុញ្ញាតសមស្រប។

មើល → ប្រៀបធៀប → ពន្យល់¶

បញ្ហា / Before — ទិន្នន័យខ្វះត្រូវបានលាបដូចសូន្យ ហើយគ្មានឆ្នាំ ឬប្រភព។

កែលម្អ / After — បែងចែក missing ពីសូន្យ បង្ហាញទិន្នន័យមេតា (metadata) និងរក្សាតារាងសម្រាប់ពិនិត្យ។

រូបថ្មីទាំងនេះជាគំនូរបង្ហាញគោលគំនិត។ ស្លាកបច្ចេកទេសខ្លីជាភាសាអង់គ្លេសមានការពន្យល់ជាភាសាខ្មែរខាងក្រោមរូបនីមួយៗ។ មុនអានចម្លើយ សរសេរភាពខុសគ្នាដែលប៉ះពាល់ដល់ការបកស្រាយពីរចំណុច។

គណនា និងសម្រេចចិត្តមួយជំហានម្ដង¶

ខ្សែព្រំមាន 1000 vertices ហើយក្រោយកាត់សល់ 250៖ កាត់បន្ថយ 75%។ ប៉ុន្តែនេះមិនធានាថាឯកសារតូច 75% ព្រោះមាន attributes និងរចនាសម្ព័ន្ធឯកសារផង។ សម្រាប់ tolerance 0.2 មមលើផែនទី 1:100000 ចម្ងាយលើដី = 0.2×100000/1000 = 20 ម។ ត្រូវជ្រើស tolerance តាមមាត្រដ្ឋាន និងភាពត្រឹមត្រូវទិន្នន័យ។

ពិសោធន៍ដោយមានសំណួរណែនាំ¶

ប្ដូរមាត្រដ្ឋានក្នុង generalise ហើយកត់ vertices និងព័ត៌មានដែលនៅសល់។
ក្នុង web-map ខាងក្រោម ប្ដូរ layer, zoom និងជ្រើសឃុំដើម្បីអាន popup ឬតារាង។
បិទអ៊ីនធឺណិត បើកទំព័រឡើងវិញ ហើយពិនិត្យក្រាហ្វិក ពុម្ពអក្សរ និងសំណួរ។

សាកល្បង	ការព្យាករណ៍មុនចុច	អ្វីដែលឃើញ	មូលហេតុ
លក្ខខណ្ឌដើម	សរសេរការរំពឹង	កត់តម្លៃ/លំនាំ	ភ្ជាប់ទៅគោលគំនិត
ប្ដូរអថេរមួយ	ព្យាករណ៍ម្ដងទៀត	ប្រៀបធៀបនឹងដើម	ពន្យល់ដោយភស្តុតាង

បញ្ហាប្រឈមតូច និងការផ្ទេរទៅ QGIS¶

បញ្ហាប្រឈម៖ ធ្វើរបាយការណ៍ចេញផ្សាយមួយទំព័រ៖ គោលបំណង អ្នកអាន ប្រភព/ឆ្នាំ CRS វិធីចាត់ថ្នាក់ ការកាត់លម្អិត ភាពមិនច្បាស់ និងលទ្ធផលតេស្ត offline/mobile។

QGIS៖ រត់ Check Validity មុននិងក្រោយ Simplify ហើយពិនិត្យ shared boundaries។ Export GeoJSON សម្រាប់ការបង្ហាញដោយកំណត់ CRS ត្រឹមត្រូវ និងលុបវាលរសើប។ កុំសន្មតថាការលាក់វាលក្នុង popup លុបវាពីឯកសារបាន។

លទ្ធផលត្រូវប្រគល់៖ រូបភាពមុន/ក្រោយមួយគូ តារាងតម្លៃ ឬការកំណត់ដែលបានប្ដូរ និងការពន្យល់ 3–5 ប្រយោគ។ ពិនិត្យថាអ្នកអានម្នាក់ទៀតអាចធ្វើការគណនាឡើងវិញបាន។ បន្តទៅ លំហាត់ QGIS 15 សម្រាប់ការអនុវត្តពេញលេញ។

សាកល្បងចំណេះដឹងដោយខ្លួនឯង¶

1. 1000→250 vertices កាត់បន្ថយប៉ុន្មាន? 25% 75% 750%

មើលហេតុផល / Explanation

75% — (1000−250)/1000×100=75%។

2. លាក់វាលពី popup ធានាថាមិនមានក្នុង GeoJSON ឬ? បាទ តែ offline ទេ

មើលហេតុផល / Explanation

ទេ — ត្រូវលុបវាលចេញពីទិន្នន័យដែលចេញផ្សាយ។

3. ទិន្នន័យខ្វះគួរបង្ហាញ? សញ្ញាផ្សេងពីសូន្យ សូន្យ លាបពណ៌ខ្ពស់

មើលហេតុផល / Explanation

សញ្ញាផ្សេងពីសូន្យ — Missing មិនមែនជាការវាស់សូន្យទេ។

សំណួរចាកចេញ៖ ជម្រើសណាមួយរបស់អ្នកអាចធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ខុស? ពន្យល់ការកែ និងដែនកំណត់ដែលនៅសល់។

១៥.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត¶

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១៥។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

១៥.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន¶

១. «ផែនទីដែលមានទិន្នន័យត្រឹមត្រូវ មិនអាចបំភាន់» ការសម្រេចចិត្តរចនាអាចប្ដូរសារ ដោយមិនកែលេខសោះ។

២. «ការធ្វើឱ្យទូទៅ = ការធ្វើឱ្យទិន្នន័យអន់» វាជាការសម្របតាមមាត្រដ្ឋាន។ ការមិនធ្វើឱ្យទូទៅ ទើបធ្វើឱ្យផែនទីអានមិនបាន។

៣. «ការដាក់ចំណុចទិន្នន័យបុគ្គល គ្មានបញ្ហា បើមិនដាក់ឈ្មោះ» ទីតាំងខ្លួនឯងអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណបាន។ ត្រូវសរុប ឬធ្វើឱ្យព្រិល។

៤. «ការដកស្រង់ប្រភពជាជម្រើស» វាជាតម្រូវការទាំងផ្នែកច្បាប់ និងវិទ្យាសាស្ត្រ។

៥. «ផែនទីអនឡាញមិនចាំបាច់មានមេតាទិន្នន័យ» ផែនទីអនឡាញត្រូវការវាកាន់តែច្រើន ព្រោះវាត្រូវចែករំលែកឆាប់រហ័ស ដោយគ្មានបរិបទ។

១៥.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន¶

ការធ្វើឱ្យទូទៅសម្របទិន្នន័យតាមមាត្រដ្ឋាន តាមរយៈការជ្រើសរើស ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ ការរួមបញ្ចូល ការបង្រួម ការបំផ្លើស និងការរំកិល។

ផែនទីអាចបំភាន់ តាមរយៈព្រំថ្នាក់ ចំនួនដុល ឯកតាផ្ទៃ ពណ៌ មាត្រដ្ឋានសញ្ញា និងការលាក់ប្រភព។ បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ និងតម្លាភាព ជាការការពារ។ ការចេញផ្សាយត្រូវជ្រើសទម្រង់សមរម្យ ដកស្រង់ប្រភព និងកំណត់អាជ្ញាបណ្ណ។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ផែនទីនីមួយៗជាការជ្រើសរើស។ អ្នកធ្វើផែនទីដែលមានវិជ្ជាជីវៈ ជ្រើសដោយមានហេតុផល ហើយប្រាប់អ្នកអានពីអ្វីដែលបានជ្រើស។

១៥.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស¶

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
ការធ្វើឱ្យទូទៅ	Generalisation	សម្របទិន្នន័យតាមមាត្រដ្ឋាន
ការជ្រើសរើស	Selection	លុបវត្ថុដែលមិនចាំបាច់
ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញ	Simplification	កាត់បន្ថយចំណុចកំពូល
ការបំផ្លើស	Exaggeration	គូរធំជាងមាត្រដ្ឋាន
ក្បួន Radical Law	Töpfer's Radical Law	ចំនួនវត្ថុតាមមាត្រដ្ឋាន
សីលធម៌ផែនទី	Map ethics	ការទទួលខុសត្រូវចំពោះអ្នកអាន
តម្លាភាព	Transparency	ការប្រាប់វិធី និងប្រភព
អាជ្ញាបណ្ណ	Licence	លក្ខខណ្ឌប្រើ និងចែកចាយ

១៥.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ¶

ក. សំណួរយល់ដឹង¶

រាយប្រតិបត្តិការធ្វើឱ្យទូទៅប្រាំមួយ ព្រមទាំងឧទាហរណ៍។
ក្បួន Radical Law និយាយអ្វី?
រាយវិធីប្រាំដែលផែនទីអាចបំភាន់ ដោយមិនកែលេខ។
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌មានចំណុចអ្វីខ្លះ?
ហេតុអ្វីទិន្នន័យបុគ្គលមិនគួរធ្វើផែនទីជាចំណុច?

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត¶

ផែនទី ១:៥០ ០០០ ត្រូវប្ដូរទៅ ១:៥០០ ០០០។ រាយការសម្រេចចិត្តធ្វើឱ្យទូទៅចំនួនប្រាំ។
វិភាគផែនទីទឹកស្អាតទាំងពីរ ហើយសរសេរកំណត់សម្គាល់ដែលនឹងធ្វើឱ្យទាំងពីរស្មោះត្រង់។
អង្គការមួយសុំផែនទីទីតាំងគ្រួសារក្រីក្រក្នុងឃុំ។ តើអ្នកឆ្លើយយ៉ាងណា ហើយស្នើជម្រើសអ្វី?
ជ្រើសទម្រង់ចេញផ្សាយសម្រាប់៖ (ក) របាយការណ៍បោះពុម្ព (ខ) បណ្ដាញសង្គម (គ) ការចែករំលែកទិន្នន័យ។
សរសេរបន្ទាត់ប្រភព និងអាជ្ញាបណ្ណពេញលេញសម្រាប់ផែនទីដែលប្រើទិន្នន័យវគ្គសិក្សា និងផែនទីមូលដ្ឋាន OpenStreetMap។

គ. កិច្ចការខ្លី¶

សរសេរសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ១ ទំព័រ តាមគំរូក្នុងលំហាត់ទី១៥៖ សំណួរ · តំបន់ · ទិន្នន័យ និងប្រភព · ប្រភេទផែនទីដែលស្នើ · ការសម្រេចចិត្តផែនទីវិទ្យាសំខាន់ៗ · និងដែនកំណត់ដែលអ្នករំពឹង។

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន¶

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី¶

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ រឿងផ្ទុយគ្នា	១៥ នាទី
ការធ្វើឱ្យទូទៅ និងពិសោធន៍	៣៥ នាទី
របៀបដែលផែនទីបំភាន់	៣០ នាទី
បញ្ជីត្រួតពិនិត្យសីលធម៌ និងឯកជនភាព	២៥ នាទី
ការចេញផ្សាយ និងអាជ្ញាបណ្ណ	២៥ នាទី
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ និងឧទាហរណ៍	៤៥ នាទី
សង្ខេបវគ្គសិក្សា	៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់¶

នេះជាមេរៀនចុងក្រោយនៃ ផែនទីវិទ្យា។ ខ្សែស្រឡាយនៃវគ្គទាំងមូល៖ ផែនដី និងកូអរដោនេ (មេរៀនទី១–៥) → ភាសាមើលឃើញ (មេរៀនទី៦–៨) → ផែនទីប្រធានបទ (មេរៀនទី៩–១២) → ការរចនា និងការទទួលខុសត្រូវ (មេរៀនទី១៣–១៥)។

សៀវភៅទី២៖ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃ GIS បន្តពីទីនេះ ដោយប្រើផែនទីជាលទ្ធផលនៃការវិភាគទិន្នន័យលំហ។

⬅️ មេរៀនទី១៤ ·