មេរៀនទី១៥៖ ការគ្រប់គ្រងគម្រោង ការចែករំលែក និងគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ

ព័ត៌មានមេរៀន

រយៈពេលបង្រៀនដែលស្នើ៖ ៣ ម៉ោង · មេរៀនទី ១៥ ក្នុងចំណោម ១៥

ស្លាយបង្រៀនមេរៀននេះ

មេរៀនចុងក្រោយនេះមិនណែនាំឧបករណ៍វិភាគថ្មីទេ។ វាផ្ដោតលើអ្វីដែលធ្វើឱ្យការងារ GIS មានប្រយោជន៍លើសពីកុំព្យូទ័ររបស់អ្នក៖ ការរៀបចំគម្រោង ការធ្វើឱ្យការវិភាគអាចធ្វើឡើងវិញបាន ការចែករំលែកដោយទទួលខុសត្រូវ និងការរៀបចំគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ។

គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ គឺជាឱកាសដើម្បីបញ្ចូលអ្វីដែលបានរៀនទាំង ១៤ មេរៀន ទៅក្នុងការឆ្លើយសំណួរពិតមួយអំពីកម្ពុជា។

---

១៥.១. គោលបំណងសិក្សា

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់មេរៀន និស្សិតអាច៖

1. រៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធថត ឈ្មោះឯកសារ និងទម្រង់ទិន្នន័យសម្រាប់គម្រោង GIS។
2. ពន្យល់ផ្លូវ relative និងការខ្ចប់គម្រោងឱ្យចល័តបាន។
3. ពន្យល់ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន និងឧបករណ៍ដែលជួយ (Model Designer ប្រវត្តិ Processing)។
4. ពិពណ៌នាវិធីចែករំលែកផែនទី និងទិន្នន័យ ព្រមទាំងការពិចារណាអាជ្ញាបណ្ណ ឯកជនភាព និងសីលធម៌។
5. រៀបចំសំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គដែលមានសំណួរ ទិន្នន័យ វិធីសាស្ត្រ និងផែនការពេល។

ចំណេះដឹងមុនត្រូវមាន

• ខ្លឹមសារមេរៀនទី១ ដល់ទី១៤។

---

១៥.២. ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ គម្រោងដែលបើកមិនបាន

និស្សិតម្នាក់បញ្ចប់ការវិភាគភាពងាយស្រួលទៅមណ្ឌលសុខភាព។ គាត់ផ្ញើឯកសារ final (2).qgz តាម Telegram ទៅគ្រូ។ ពេលគ្រូបើក QGIS បង្ហាញប្រអប់ «Unavailable layers» ចំនួន ១២ ស្រទាប់ ព្រោះស្រទាប់ទាំងអស់ចង្អុលទៅ C:\Users\Student\Desktop\គម្រោង GIS\... ដែលមិនមាននៅលើកុំព្យូទ័រគ្រូ។

ក្រោយផ្ញើថតទាំងមូលម្ដងទៀត ផែនទីបើកបាន ប៉ុន្តែគ្រូមិនដឹងថាស្រទាប់ buffer_new_ok.shp បង្កើតដោយឧបករណ៍អ្វី ចម្ងាយប៉ុន្មាន ពីទិន្នន័យណា។ និស្សិតខ្លួនឯងក៏ចាំមិនបានដែរ។

សំណួរដែលមេរៀននេះឆ្លើយ៖

• តើរៀបចំគម្រោងយ៉ាងណាឱ្យបើកបាននៅគ្រប់កុំព្យូទ័រ?
• តើកត់ត្រាការវិភាគយ៉ាងណាឱ្យអ្នកផ្សេង (និងខ្លួនឯង) ធ្វើឡើងវិញបាន?
• តើចែករំលែកផែនទីដោយទទួលខុសត្រូវដូចម្ដេច?

---

១៥.៣. ទ្រឹស្ដីស្នូល

១៥.៣.១. រចនាសម្ព័ន្ធគម្រោង និងឈ្មោះឯកសារ

គម្រោងល្អចាប់ផ្ដើមពីថតដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់៖

kc_health_access/
├── kc_health_access.qgz
├── data/
│   ├── raw/          ទិន្នន័យដើម មិនកែ
│   └── processed/    លទ្ធផលពី Processing
├── maps/             PDF PNG
├── docs/             របាយការណ៍ មេតាទិន្នន័យ
└── README.txt

ក្បួនដាក់ឈ្មោះ៖

• អក្សរឡាតាំងតូច លេខ _ ឬ - · គ្មានដកឃ្លា · គ្មានអក្សរខ្មែរ
• ឈ្មោះប្រាប់ អ្វី · កន្លែង · ឆ្នាំ៖ villages_far_kc_2008.gpkg
• ជៀសវាង final new ok (2) copy
• ទិន្នន័យដើមនៅក្នុង raw/ មិនដែលកែ

ពិសោធន៍៖ ពិនិត្យផ្លូវឯកសារ

សាកល្បងឧទាហរណ៍ទាំងបួន ហើយសរសេរផ្លូវឯកសារដែលល្អសម្រាប់គម្រោងបញ្ចប់វគ្គរបស់អ្នក។

ទម្រង់ទិន្នន័យ៖ ប្រើ GeoPackage (.gpkg) ជាទម្រង់ចម្បង៖ ឯកសារតែមួយ ស្រទាប់ច្រើន ឈ្មោះវាលវែង រក្សារចនាប័ទ្ម និងគម្រោងបាន។ Shapefile ត្រូវការឯកសារ ៥ ទៅ ៧ ឈ្មោះវាល ១០ តួ និងទំហំអតិបរមា ២ GB។

១៥.៣.២. ផ្លូវ relative និងការខ្ចប់គម្រោង

ឯកសារ .qgz មិនមានទិន្នន័យទេ។ វារក្សាទុក ផ្លូវ ទៅទិន្នន័យ។

ផ្លូវ	ឧទាហរណ៍	ពេលផ្ញើ
Absolute	C:/Users/Student/Desktop/data/villages.gpkg	ខូច លុះត្រាកុំព្យូទ័រថ្មីមានផ្លូវដូចគ្នា
Relative	data/processed/villages.gpkg	ធ្វើការ បើផ្ញើថតទាំងមូល

ក្នុង QGIS៖ Project → Properties → General → Save paths → Relative។

ពេលស្រទាប់បាត់ ប្រអប់ Handle Unavailable Layers អនុញ្ញាតឱ្យ Auto-Find ឬ Browse ដើម្បីជួសជុល។

ដើម្បីចែករំលែកឯកសារតែមួយ៖ Package layers ចម្លងស្រទាប់ទាំងអស់ ព្រមទាំងរចនាប័ទ្ម ទៅក្នុង GeoPackage មួយ ហើយ Project → Save To → GeoPackage រក្សាទុកគម្រោងក្នុងឯកសារដដែល។

រូបទី១៥.១៖ ផ្លូវពេញខូចពេលផ្ញើគម្រោងទៅកុំព្យូទ័រផ្សេង ឯផ្លូវ relative ធ្វើការ ដរាបណាថតគម្រោងត្រូវបានផ្ញើទាំងមូល។

១៥.៣.៣. ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន

ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន (Reproducibility) មានន័យថា អ្នកផ្សេងដែលមានទិន្នន័យដូចគ្នា និងការពិពណ៌នារបស់អ្នក អាចទទួលបានលទ្ធផលដូចគ្នា។

ឧបករណ៍ក្នុង QGIS៖

• Processing History (Processing → History)៖ កំណត់ត្រាឧបករណ៍ទាំងអស់ដែលបានដំណើរការ ជាមួយប៉ារ៉ាម៉ែត្រពេញលេញ។ អាចចម្លងជាកូដ Python បាន។
• Model Designer៖ គូរលំហូរការងារ (ឧ. Extract → Buffer → Select by Location → Statistics) ជាក្រាហ្វ ហើយដំណើរការឡើងវិញជាមួយទិន្នន័យថ្មី ឬខេត្តថ្មី ដោយចុចតែម្ដង។
• README និងមេតាទិន្នន័យ៖ ពិពណ៌នាប្រភព ជំហាន និងការសម្រេចចិត្ត (មេរៀនទី៨)។

គំរូ README៖

ចំណងជើង៖ ភាពងាយស្រួលទៅមណ្ឌលសុខភាព ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង
អ្នកធ្វើ៖ ... · ថ្ងៃ៖ ... · QGIS 3.34
CRS៖ EPSG:32648
ទិន្នន័យ៖ Census_Village (NIS 2008), Kh_Health_Center
ជំហាន៖ 1) Extract villages VILL_CODE 04  2) Distance to nearest hub (km) ...
ការសម្រេចចិត្ត៖ ប្រើមណ្ឌលទូទាំងប្រទេស ដើម្បីជៀសវាងឥទ្ធិពលគែម

រូបទី១៥.២៖ លំហូរការងារដែលអាចធ្វើឡើងវិញបាន៖ ទិន្នន័យដើមមិនកែ ជំហានកត់ត្រាក្នុង Model និង README ដូច្នេះការវិភាគអាចដំណើរការឡើងវិញបាន។

១៥.៣.៤. ការចែករំលែក និងការទទួលខុសត្រូវ

វិធី	ល្អសម្រាប់	ចំណាំ
PDF / PNG ពី Print Layout	របាយការណ៍ បោះពុម្ព	មិនអាចកែ ឬសួរទិន្នន័យ
GeoPackage + README	សហការីដែលប្រើ GIS	ត្រូវពិនិត្យអាជ្ញាបណ្ណ
ផែនទីអន្តរកម្ម (qgis2web → Leaflet)	សាធារណៈ លើ GitHub Pages	ទិន្នន័យអាចទាញយកបានពីទំព័រ
QGIS Cloud · ArcGIS Online · GeoNode	ស្ថាប័ន	ត្រូវគ្រប់គ្រងសិទ្ធិអ្នកប្រើ

មុនចែករំលែក សួរ៖

1. អាជ្ញាបណ្ណ៖ ខ្ញុំមានសិទ្ធិចែកចាយទិន្នន័យនេះបន្តឬទេ? តើត្រូវដកស្រង់ដូចម្ដេច?
2. ឯកជនភាព៖ តើមានទីតាំងផ្ទះ ឈ្មោះមនុស្ស ឬព័ត៌មានសុខភាពដែលអាចកំណត់អត្តសញ្ញាណបុគ្គលឬទេ? ត្រូវសរុបតាមភូមិ ឬឃុំ ឬរំកិលទីតាំង។
3. សុវត្ថិភាព៖ តើផែនទីអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ឬទេ (ទីតាំងសត្វកម្រ ព្រៃដែលអាចកាប់)?
4. ការបកស្រាយ៖ តើផែនទីអាចត្រូវបានយល់ខុសដោយគ្មានដែនកំណត់ដែលអមជាមួយឬទេ?

១៥.៣.៥. គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ

គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ឆ្លើយសំណួរ GIS ពិតមួយអំពីកម្ពុជា ដោយប្រើយ៉ាងតិច បីវិធីវិភាគ ពីមេរៀនទី៩ ដល់ទី១៤។

លក្ខណៈនៃសំណួរល្អ៖ ជាក់លាក់ (កន្លែង ឆ្នាំ វត្ថុ) · អាចឆ្លើយបានដោយទិន្នន័យដែលមាន · មានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកសម្រេចចិត្ត · មិនធំពេកសម្រាប់ ៤ សប្ដាហ៍។

សំណួរខ្សោយ	សំណួរល្អ
«ទឹកជំនន់នៅកម្ពុជា»	«សាលាបឋមសិក្សាប៉ុន្មាន និងសិស្សប្រហែលប៉ុន្មាននាក់ ក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ស្ថិតក្នុងវិសាលភាពជំនន់ឆ្នាំ ២០១១?»
«ព្រៃឈើកំពុងបាត់»	«តើការបាត់បង់ព្រៃក្នុងខេត្តកោះកុង ១៩៩៧–២០១៥ ប្រមូលផ្ដុំនៅក្នុងចម្ងាយ ៥ គម ពីផ្លូវជាតិឬទេ?»

ផែនការពេល ៤ សប្ដាហ៍៖

សប្ដាហ៍	ការងារ	លទ្ធផល
១	សំណួរ ទិន្នន័យ ពិនិត្យគុណភាព	សំណើ + របាយការណ៍គុណភាព
២	វិភាគ	ស្រទាប់លទ្ធផល + តារាង
៣	ផែនទី និងការបកស្រាយ	ផែនទី ២ ទៅ ៣ + សេចក្ដីព្រាង
៤	ពិនិត្យ រៀបចំគម្រោង បង្ហាញ	របាយការណ៍ចុងក្រោយ + គម្រោងខ្ចប់

លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យវាយតម្លៃ ១០០ ពិន្ទុ មាននៅក្នុង លំហាត់ទី១៥។

---

១៥.៤. ឧទាហរណ៍ដែលបានដោះស្រាយ៖ ពីគម្រោងដែលខូច ទៅជាគម្រោងដែលអាចធ្វើឡើងវិញបាន

យើងជួសជុលគម្រោងក្នុងស្ថានភាពបើកមេរៀន ដែលវិភាគភាពងាយស្រួលទៅមណ្ឌលសុខភាពខេត្តកំពង់ឆ្នាំង (មេរៀនទី១០)។

ជំហានទី១៖ រៀបចំថត និងឈ្មោះ

បង្កើតថត kc_health_access/ តាមរចនាសម្ព័ន្ធខាងលើ។ ប្ដូរឈ្មោះ final (2).qgz → kc_health_access.qgz · buffer_new_ok.shp → hc_buffer_5km_national.gpkg · villages2.shp → villages_kc_2008.gpkg។

ជំហានទី២៖ ជួសជុលផ្លូវ

បើកគម្រោង → Handle Unavailable Layers → Browse ទៅថត data/ → Auto-Find ជួសជុលស្រទាប់ផ្សេងៗ។ កំណត់ Save paths = Relative ហើយរក្សាទុក។

ជំហានទី៣៖ កត់ត្រាជំហាន

ពី Processing History រកឃើញថា buffer_new_ok បង្កើតដោយ Buffer ចម្ងាយ ៥ ០០០ ម Segments ៥ Dissolve ពីមណ្ឌលសុខភាពទូទាំងប្រទេស។ សរសេរក្នុង README និងមេតាទិន្នន័យ។ បង្កើត Model មួយ ដែលធ្វើ Extract → Distance to nearest hub → Field calculator (ថ្នាក់ចម្ងាយ) → Statistics by categories ដើម្បីអាចដំណើរការឡើងវិញសម្រាប់ខេត្តផ្សេង។

ជំហានទី៤៖ ខ្ចប់ និងពិនិត្យ

Package layers → kc_health_access.gpkg ជាមួយរចនាប័ទ្ម → Save project to GeoPackage។ ចម្លងទៅ USB ហើយបើកលើកុំព្យូទ័រផ្សេង៖ គ្មាន Unavailable layers។ ដំណើរការ Model សម្រាប់ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាវាធ្វើការ។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋានដែលសមស្រប

«គម្រោងឥឡូវនេះបើកបាននៅគ្រប់កុំព្យូទ័រ ស្រទាប់នីមួយៗមានឈ្មោះ និងមេតាទិន្នន័យដែលពន្យល់ថាវាមកពីណា ហើយការវិភាគទាំងមូលអាចដំណើរការឡើងវិញសម្រាប់ខេត្តផ្សេងដោយ Model តែមួយ។»

អ្វីដែលយើងមិនអាចសន្និដ្ឋាន

យើងមិនអាចនិយាយថាគម្រោងនេះ «ត្រឹមត្រូវ» ដោយសារវាអាចធ្វើឡើងវិញបានទេ។ ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន ធានាថាអ្នកផ្សេងទទួលបានលទ្ធផលដូចគ្នា រួមទាំងកំហុសដូចគ្នា។ ភាពត្រឹមត្រូវនៅតែពឹងលើគុណភាពទិន្នន័យ និងវិធីសាស្ត្រ។

---

១៥.៥. សកម្មភាពអនុវត្ត

លំហាត់នេះស្ថិតក្នុងសៀវភៅអនុវត្ត

ការអនុវត្តលើ QGIS សម្រាប់មេរៀននេះស្ថិតក្នុង លំហាត់ទី១៥។

និស្សិតធ្វើលំហាត់នេះ ដោយខ្លួនឯង នៅក្រៅម៉ោងរៀន។

---

១៥.៦. ការយល់ច្រឡំដែលត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន

១. «ឯកសារ .qgz មានទិន្នន័យទាំងអស់» វាមានតែផ្លូវ និងការកំណត់។ ត្រូវផ្ញើទិន្នន័យ ឬខ្ចប់ក្នុង GeoPackage។

២. «ឈ្មោះឯកសារមិនសំខាន់ ឱ្យតែខ្ញុំយល់» ក្នុងរយៈពេល ៦ ខែ អ្នកក៏នឹងមិនយល់ដែរ។ ដកឃ្លា និងអក្សរខ្មែរក្នុងផ្លូវ ធ្វើឱ្យឧបករណ៍ខ្លះបរាជ័យ។

៣. «ចែករំលែកផែនទីអន្តរកម្ម មិនបញ្ចេញទិន្នន័យ» ផែនទីលើអ៊ីនធឺណិតផ្ទុកទិន្នន័យ GeoJSON ដែលអាចទាញយកបាន។ ត្រូវពិនិត្យអាជ្ញាបណ្ណ និងឯកជនភាពមុនបោះពុម្ព។

៤. «ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន ជាការងារបន្ថែមសម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវតែប៉ុណ្ណោះ» វាសន្សំពេលពេលទិន្នន័យថ្មីមក (ជំរឿន ២០១៩) ពេលគ្រូសុំកែ ឬពេលធ្វើការវិភាគដដែលសម្រាប់ខេត្តផ្សេង។

៥. «គម្រោងធំ ល្អជាងគម្រោងតូច» សំណួរតូច ច្បាស់ ដែលឆ្លើយបានពេញលេញ ជាមួយដែនកំណត់ស្មោះត្រង់ មានតម្លៃជាងសំណួរធំដែលឆ្លើយបានពាក់កណ្ដាល។

---

១៥.៧. សេចក្ដីសង្ខេបមេរៀន

ការគ្រប់គ្រងគម្រោងល្អ ចាប់ផ្ដើមពីរចនាសម្ព័ន្ធថត ឈ្មោះឯកសារមានន័យ GeoPackage និងផ្លូវ relative។ Package layers ធ្វើឱ្យគម្រោងចល័តបាន។ Processing History Model Designer README និងមេតាទិន្នន័យ ធ្វើឱ្យការវិភាគអាចធ្វើឡើងវិញបាន។

ការចែករំលែកត្រូវពិចារណាអាជ្ញាបណ្ណ ឯកជនភាព សុវត្ថិភាព និងការបកស្រាយ។ គម្រោងបញ្ចប់វគ្គបញ្ចូលវិធីវិភាគយ៉ាងតិចបី ដើម្បីឆ្លើយសំណួរជាក់លាក់មួយអំពីកម្ពុជា។

គំនិតស្នូលនៃមេរៀន

ការងារ GIS ពេញលេញ មិនបញ្ចប់នៅពេលផែនទីល្អទេ។ វាបញ្ចប់នៅពេលអ្នកផ្សេងអាចបើក យល់ ពិនិត្យ និងធ្វើការវិភាគនោះឡើងវិញបាន។

---

១៥.៨. ពាក្យគន្លឹះខ្មែរ–អង់គ្លេស

ពាក្យខ្មែរ	ពាក្យអង់គ្លេស	អត្ថន័យខ្លី
ផ្លូវ relative	Relative path	ផ្លូវធៀបនឹងទីតាំងគម្រោង
ផ្លូវពេញ	Absolute path	ផ្លូវពីឫសថាស
ខ្ចប់ស្រទាប់	Package layers	ចម្លងស្រទាប់ទៅ GeoPackage មួយ
ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន	Reproducibility	អ្នកផ្សេងទទួលលទ្ធផលដូចគ្នា
អ្នករចនាគំរូ	Model Designer	គូរលំហូរការងារ Processing
ប្រវត្តិដំណើរការ	Processing History	កំណត់ត្រាឧបករណ៍ និងប៉ារ៉ាម៉ែត្រ
ឯកសារពិពណ៌នា	README	ឯកសារណែនាំគម្រោង
ឯកជនភាព	Privacy	ការការពារព័ត៌មានបុគ្គល
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ	Capstone project	គម្រោងបញ្ចូលចំណេះដឹងទាំងអស់

---

១៥.៩. សំណួររំលឹក និងវាយតម្លៃ

ក. សំណួរយល់ដឹង

1. ហេតុអ្វីគម្រោងដែលប្រើផ្លូវ absolute ខូចពេលផ្ញើទៅអ្នកផ្សេង?
2. រាយគុណសម្បត្តិ GeoPackage បើធៀបនឹង Shapefile។
3. ពន្យល់ Processing History និង Model Designer ព្រមទាំងពេលដែលគួរប្រើនីមួយៗ។
4. សំណួរបួនដែលត្រូវសួរមុនចែករំលែកផែនទី។
5. លក្ខណៈនៃសំណួរគម្រោងបញ្ចប់វគ្គល្អ។

ខ. សំណួរអនុវត្តគោលគំនិត

1. កែឈ្មោះឯកសារទាំងនេះឱ្យល្អ៖ ផែនទី final.shp · New folder/buffer (3).shp · data_ok_2.gpkg (ស្រទាប់ឃុំកោះកុងដែលមានការបាត់បង់ព្រៃ)។
2. សរសេរ README សម្រាប់គម្រោងលំហាត់ទី១១។
3. អ្នកធ្វើផែនទីទីតាំងផ្ទះអ្នកជំងឺរបេងក្នុងឃុំមួយ។ ពិពណ៌នាវិធីចែករំលែកលទ្ធផលដោយការពារឯកជនភាព។
4. កែសំណួរ «សុខភាពនៅកម្ពុជា» ឱ្យក្លាយជាសំណួរគម្រោងបញ្ចប់វគ្គល្អ ដែលអាចឆ្លើយបានដោយសំណុំទិន្នន័យ Cambodia។
5. គូសលំហូរការងារ Model Designer (ប្រអប់ និងព្រួញ) សម្រាប់ការវិភាគ «សាលាក្នុងតំបន់ជំនន់តាមស្រុក» ពីមេរៀនទី៩។

គ. កិច្ចការខ្លី

សរសេរ សំណើគម្រោងបញ្ចប់វគ្គ ១ ទៅ ២ ទំព័រ ដោយប្រើគំរូក្នុងលំហាត់ទី១៥៖ ចំណងជើង · សំណួរស្រាវជ្រាវ និងសំណួររង · តំបន់សិក្សា · ទិន្នន័យ និងបញ្ហាគុណភាពដែលដឹង · វិធីវិភាគយ៉ាងតិចបី ដែលយោងមេរៀន · លទ្ធផលរំពឹងទុក · ដែនកំណត់ · ផែនការពេល ៤ សប្ដាហ៍ · ការពិចារណាអាជ្ញាបណ្ណ និងឯកជនភាព។

---

កំណត់សម្គាល់សម្រាប់គ្រូបង្រៀន

ក. ការបែងចែកពេលវេលា ១៨០ នាទី

សកម្មភាព	ពេលវេលា
ស្ថានភាពបើកមេរៀន៖ Unavailable layers	១៥ នាទី
រចនាសម្ព័ន្ធគម្រោង និងពិសោធន៍ផ្លូវ	៣០ នាទី
ផ្លូវ relative និងការខ្ចប់	២០ នាទី
ភាពអាចធ្វើឡើងវិញបាន និង Model Designer	៣០ នាទី
ការចែករំលែក និងសីលធម៌	២៥ នាទី
គម្រោងបញ្ចប់វគ្គ៖ សំណួរល្អ និងផែនការ	៥៥ នាទី
សង្ខេបវគ្គសិក្សា	៥ នាទី
សរុប	១៨០ នាទី / ៣ ម៉ោង

ខ. ការភ្ជាប់ទៅមេរៀនបន្ទាប់

នេះជាមេរៀនចុងក្រោយនៃ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រ។ ចូរបញ្ចប់ដោយរំលឹកខ្សែស្រឡាយនៃវគ្គទាំងមូល៖ តំណាង (មេរៀនទី២–៥) → ប្រមូល និងពិនិត្យ (មេរៀនទី៦–៨) → វិភាគ (មេរៀនទី៩–១៤) → ចែករំលែកដោយទទួលខុសត្រូវ (មេរៀនទី១៥)។

សៀវភៅទី៣៖ ការចាប់សញ្ញាពីចម្ងាយ នឹងបង្រៀនពីរបៀបបង្កើតស្រទាប់ថ្មី ដូចជាក្រប់ដី និងទឹកជំនន់ ដោយខ្លួនឯង ពីរូបភាពផ្កាយរណប។

⬅️ មេរៀនទី១៤