មេរៀន ១.២៖ សមាសភាគទាំង ៥ និងសំណួរដែល GIS ឆ្លើយបាន¶
១.២.១ សមាសភាគទាំង ៥ នៃ GIS¶
GIS មិនមែនគ្រាន់តែជាកម្មវិធីទេ។ វាជាប្រព័ន្ធពេញលេញដែលមានសមាសភាគ ៥។
| សមាសភាគ | ខ្លឹមសារ | ឧទាហរណ៍ |
|---|---|---|
| ១. ផ្នែករឹង (Hardware) | ឧបករណ៍រូបវន្ត | កុំព្យូទ័រ, ម៉ាស៊ីនបម្រើ, ឧបករណ៍ GNSS, ដ្រូន, ម៉ាស៊ីនបោះពុម្ពផែនទី |
| ២. ផ្នែកទន់ (Software) | កម្មវិធីដំណើរការ | QGIS, ArcGIS, GRASS, PostGIS, Google Earth Engine |
| ៣. ទិន្នន័យ (Data) | ចំណែកថ្លៃបំផុត | ស្រទាប់ព្រំដែន, រូបភាពផ្កាយរណប, ស្ថិតិប្រជាជន |
| ៤. មនុស្ស (People) | អ្នកប្រើ និងអ្នកបង្កើត | អ្នកវិភាគ GIS, អ្នកបច្ចេកទេស, អ្នកសម្រេចចិត្ត |
| ៥. នីតិវិធី (Methods) | ច្បាប់ និងលំហូរការងារ | ស្តង់ដារគុណភាព, ពិធីការប្រមូលទិន្នន័យ, ទម្រង់ផែនទីស្តង់ដារ |
កំហុសទូទៅ
អ្នកចាប់ផ្ដើមថ្មីច្រើនតែគិតថា GIS ស្មើនឹងកម្មវិធី។ តាមពិត ទិន្នន័យ ជាធម្មតាចំណាយ ៦០ ទៅ ៨០ ភាគរយនៃថវិកាគម្រោង GIS មួយ ហើយ មនុស្ស ជាកត្តាកំណត់ថាគម្រោងជោគជ័យឬបរាជ័យ។ កម្មវិធី QGIS ឥតគិតថ្លៃ ប៉ុន្តែទិន្នន័យល្អ និងមនុស្សចេះដឹង មិនឥតគិតថ្លៃទេ។
១.២.២ សំណួរ ៥ ប្រភេទដែល GIS ឆ្លើយបាន¶
វិធីងាយស្រួលដើម្បីយល់ពីសមត្ថភាព GIS គឺមើលតាមប្រភេទសំណួរ។
-
ទីតាំង៖ មានអ្វីនៅទីនេះ? ឧទាហរណ៍៖ ភូមិណាស្ថិតក្នុងចម្ងាយ ២ គីឡូម៉ែត្រពីដងទន្លេមេគង្គ?
-
លក្ខខណ្ឌ៖ តើកន្លែងណាដែលត្រូវនឹងលក្ខខណ្ឌរបស់ខ្ញុំ? ឧទាហរណ៍៖ រកដីមានជម្រាលតិចជាង ៥ ភាគរយ មានទឹកជិត និងនៅក្រៅតំបន់ការពារ។
-
និន្នាការ៖ តើមានអ្វីផ្លាស់ប្ដូរតាំងពីពេលនោះមក? ឧទាហរណ៍៖ ព្រៃឈើនៅខេត្តមណ្ឌលគិរីបាត់បង់ប៉ុន្មានហិកតាចន្លោះឆ្នាំ ២០១៥ ដល់ ២០២៥?
-
លំនាំ៖ តើមានលំនាំលំហអ្វី? ឧទាហរណ៍៖ តើគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញប្រមូលផ្ដុំនៅចំណុចណាខ្លះ?
-
គំរូ៖ បើ...នោះនឹងយ៉ាងណា? ឧទាហរណ៍៖ បើទឹកទន្លេឡើងខ្ពស់ ២ ម៉ែត្រ តើផ្ទះប៉ុន្មានខ្នងនឹងលិចទឹក?
សំណួរប្រភេទទី ១ និងទី ២ គឺជាមូលដ្ឋាន ហើយយើងនឹងរៀនក្នុងជំពូក ៩ និង ១០។ ប្រភេទទី ៥ ជាកម្រិតខ្ពស់ ហើយត្រូវការជំនាញបន្ថែម។
សំណួរពិនិត្យ¶
- រៀបរាប់សមាសភាគទាំង ៥ នៃ GIS ហើយពន្យល់ថាមួយណាថ្លៃបំផុត និងហេតុអ្វី។
- សរសេរសំណួរមួយសម្រាប់ប្រភេទនីមួយៗក្នុងចំណោមសំណួរ ៥ ប្រភេទ ដោយផ្អែកលើតំបន់ដែលអ្នករស់នៅ។
- ហេតុអ្វីសមាសភាគ «នីតិវិធី» ត្រូវបានគេភ្លេចញឹកញាប់បំផុត?
➡️ បន្តទៅ មេរៀន ១.៣